در روزهای سخت و دشواری که به واسطه حملات و تجاوز وحشیانه و ددمنشانه رژیم صهیونیستی و آمریکا شکل گرفت، یکی از عوامل کلیدی و بسیار مؤثر در عبور از این شرایط و ناکام گذاشتن دشمن در رسیدن به اهداف خود، وحدت و وفاق ملی بود که سبب شد دشمنان با مانعی جدی و سدی محکم مواجه شوند.
وفاق به معنای همکاری، اتحاد، سازگاری و سازواری اجتماعی و فرهنگی، بحث دیروز و امروز نیست و ریشه در تاریخ این مرز و بوم دارد و با هویت ملت ایران گره خورده است.
بر این اساس، وفاق ملی بیش از هر چیز به نوعی وحدت و انسجام اجتماعی اشاره دارد و فارغ از هر نوع گروهبندی قومی، مذهبی، سیاسی و اجتماعی در سطح جامعه، شهروندان را با نوعی فهم مشترک از هویت تاریخی و فرهنگی، زیر یک چتر قرار میدهد.
به لحاظ سیاسی نیز وفاق ملی ذیل دولت-ملتسازی تعریف میشود؛ به گونهای که هویت ملی شهروندان بر هر نوع قومیت، مذهب و نژاد غلبه دارد و شهروندان همگی خود را ذیل مفهوم ملت تعریف میکنند.
نکته مهم و قابل توجه اینکه مفهوم وفاق را میتوان در آیات نورانی قرآن کریم جستوجو کرد؛ به طوری که در آیه ۱۰۳ سوره آلعمران، جامعه اسلامی به چنگ زدن به ریسمان الهی و امتناع از تفرقه امر شده است و خداوند در آیه ۴۶ سوره انفال، مردم را از نزاع نهی کردهاند.
این مهم یکی از مباحث کلیدی در انقلاب اسلامی ایران بوده است که بارها از سوی حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری به عنوان ضامن پیروزی و استمرار انقلاب اسلامی مورد تأکید قرار گرفته است.
امام خمینی (ره) وفاق ملی را ضرورتی دینی، عقلانی و سیاسی برای بقا و اقتدار نظام اسلامی میشمردند و در منظومه فکری مقام معظم رهبری نیز بسیاری از موفقیتهای نظام در عرصههای مختلف حاصل وفاق و وحدت ملی است.
دولت چهاردهم که با عنوان وفاق ملی شکل گرفت، مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری اسلامی ایران، در توییتی ذیل مشخص کردن عنوان دولت وفاق ملی بیان داشت که وفاق ملی یعنی دستبرداشتن از اختلافاتی که جز بر پایه نفسانیت شکل نگرفته است. او از «قدرت بیقدرتان» و «صدای بیصدایان» سخن گفت تا در سایه وفاق ملی، اهداف مهمی چون رضایتمندی، مشارکت، افزایش امید، کاهش تنشهای اجتماعی، زندگی شرافتمندانه، توجه به طبقه متوسط و عدالتطلبی محقق شود.
روشن است که مقصود دولت از وفاق ملی نیز همان مفهوم کلیدی بوده است که نمایانگر وحدت و انسجام ملی است و در حال حاضر باید به گفتمان اصلی جامعه تبدیل شود، نه اینکه در سطح شعار و رفتارهای سطحی و غیرمرتبط با وفاق، مانند انتصابات و جابهجاییها که هیچ میانهای با این مفهوم کلیدی ندارند، قرار گیرد و فقط سبب کندی حرکت جامعه در مسیر تعالی شود.
ملت بزرگ ایران در ۱۲ روز مقاومت و ایستادگی در مقابل دشمنان بار دیگر مفهوم اصلی و حقیقی وفاق را نشان دادند و فهماندند که این مفهوم با برداشتها و تفاسیر نادرست برخی که به نام وفاق سعی در محکم کردن جای پای خود دارند، کاملاً متفاوت است و فرق زیادی دارد.
وقتی آحاد جامعه با هر گرایش و سلیقهای و فارغ از هر قومیت و مذهبی به صحنه میآیند و برای ایران تلاش میکنند، یعنی وفاق ریشه در هویت این ملت دارد و دارای معنا و مفهومی بسیار عمیقتر از چیزی است که عدهای با سطحینگری سعی در تفسیر به رأی از آن دارند.
بر اساس این مفهوم، وفاق به نوعی مشکلگشا و حلالمسائل جامعه است و بدون آن نمیتوان بر مشکلات غلبه کرد و ایران اسلامی را در مسیر تعالی به قله رساند.
از این رو، لازم است با توجه به رفتار تاریخی و حرکت شجاعانه و دلیرانهای که ملت بزرگ ایران با هدایت مدبرانه رهبر معظم انقلاب در آن ۱۲ روز از خود نشان داد، مفهوم وفاق ملی بار دیگر بازخوانی شود و روندها و حرکتهایی که به اسم وفاق اما مغایر با مفهوم اصلی آن شکل گرفته بود، متوقف شود.
