بنای تاریخی تخت خلیل معروف به قلعه کاج واقع در این روستای گردشگری یک جاذبه تاریخی دیدنی و منحصربهفرد بوده که فریاد از اعماق تاریخ را سر میدهد و محلیها قدمت این بنا را مربوط به بیش از ۷۰۰ سال میدانند.
این بنای تاریخی که از دور بر تارک شهرستان خودنمایی میکند، متأسفانه در گذر زمان و ضربههای تازیانه باد و باران بر تن خسته و بیجانش و رسیدگی نکردن، بخشی از آن دچار تخریب شده و میرود که این بنا و هویت تاریخی شهرستان را در اعماق تاریخ گم کند. این در حالی است که بسیاری از دوستداران میراث، بویژه اهالی روستای کاج، خواستار پیگیری برای ثبت ملی و مرمت و بازسازی این بنای ارزشمند تاریخی هستند و بهطور قطع وجود این قلعه در صورتیکه مرمت و بازسازی شود، میتواند این روستا را به قطب گردشگری روستایی تبدیل کند.
مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان رزن و درگزین در گفتوگو با ایسنا با اشاره به بنای تاریخی «تخت خلیل»، روستای هدف گردشگری کاج، اظهار کرد: یکی از دغدغههای میراث فرهنگی شهرستان رسیدگی به این بنای تاریخی بوده که در همین رابطه پرونده این بنای تاریخی در دست پیگیری است.
علی فتحیانراسخ اظهار کرد: در سال جاری برای شناسایی، مرمت، احیا و آسیبشناسی، برداشت و تهیه نقشه مطابق با وضعت وجود بنا و به عبارتی رولووه کردن آن انجام و پرونده آن برای ثبت ملی در راستای پیگیری برای انجام اقدامات روند قانونی ارسال شده است. وی بیان کرد: با ثبت ملی این بنای تاریخی ارزشمند و تخصیص اعتبار لازم، بهطور قطع مرمت و بازسازی این بنا به عنوان یکی از مطالبات مهم مردم، بویژه اهالی روستای کاج، انجام خواهد شد.
فتحیان راسخ تصریح کرد: یک منبع و مخزن آب از حدود ۳۰ سال پیش بر روی این قلعه برای آبرسانی به روستا از بتن تعبیه و ساخته شده که برای ثبت ملی این اثر تاریخی نیاز است این مخزن آب با کمک مسئولان به محل و نقطه دیگری از روستا منتقل و جابهجا شود.
وی با بیان اینکه ثبت ملی دستکند و سمق و بنای تاریخی تخت خلیل یکی از اولویتهای میراث فرهنگی شهرستان به شمار میرود، گفت: در رابطه با بنای تاریخی تخت خلیل یکی از سرمایهگذاران بخش خصوصی اعلام کرده که آمادگی آن را دارد که با مرمت این بنا از محل هزینه خود نسبت به تبدیل این بنا به هتل و جذب گردشگر برای بازدید از این اثر تاریخی و رونق گردشگری در روستای گردشگری کاج اقدام داشته باشد که البته این امر مستلزم ثبت ملی اثر و سپس تصمیمگیری در این رابطه خواهد بود.
فتحیان راسخ تخت خلیل را بنایی واجد ارزش معرفی کرد و گفت: اگر این بنا ثبت ملی، مرمت و احیاء شود، بدون شک نقش مهمی در رونق گردشگری شهرستان خواهد داشت. وی یادآور شد: متأسفانه به دلیل قطرهچکانی بودن هر ساله اعتبارات اختصاص داده شده به میراث فرهنگی، امکان مرمت و بازسازی یکباره بناهای واحد شرایط هدفگذاری شده مقدور نبوده و ناچاریم به صورت مرحلهای نسبت به بازسازی و مرمت اقدام داشته باشیم. البته همین امر نیز در گذر زمان موجب فرسودگی و تخریب مجدد همان بخش بازسازی و مرمت شده میشود.
روستای گردشگری کاج از زیرساختهای گردشگری برخوردار نیست
دهیار روستای کاج هم اثر قلعه تخت خلیل را از آثار تاریخی این روستای گردشگری برشمرد و بیان کرد: این اثر تاریخی با قدمت ۳۰۰ ساله متأسفانه هنوز ثبت فهرست آثار ملی کشور نشده و به علت بیتوجهی و عدم مرمت در حال تخریب بوده و میطلبد برای ثبت این اثر تاریخی اداره میراث فرهنگی شهرستان پیگیری لازم را داشته و از روند تخریب این بنا که روزگاری قلعه و بنای باشکوهی بوده است، جلوگیری کند.
محسن حجاریمکان در ادامه با بیان اینکه متأسفانه روستای کاج با وجود روستای گردشگری بودن، از زیرساختهای گردشگری برخوردار نیست، خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۴۰ درصد از قلعه کاج بهدلیل گذر زمان و بیتوجهی به این بنای تاریخی تخریب شده و نیاز به مرمت و بازسازی دارد.
وی افزود: تاکنون ریالی برای مرمت و بازسازی این بنای تاریخی به دهیاری کاج داده نشده، چرا که مرمت آن برعهده دهیاری است و اگر چنین اعتباری نیز داده شود، مرمت بنای فوق باید زیر نظر اداره میراث فرهنگی انجام بگیرد.
حجاریمکان با بیان اینکه مرمت این بنای ارزشمند تاریخی نیازمند اعتباری میلیاردی و هنگفت است، تصریح کرد: یکی از دلایل عدم ثبت ملی شدن این بنا را میراث فرهنگی به دلیل وجود منبع آب در بالای این قلعه میداند که در این رابطه ادارات مرتبط باید با تعامل یکدیگر نسبت به جابهجایی آن به نقطه دیگری از روستا به منظور آبرسانی به روستا اقدام داشته باشند.
وی گفت: مرمت و احیای این قلعه زیبا از نقش مؤثری در جذب هر چه بیشتر گردشگران به این روستای گردشگری برخوردار خواهد بود. هنوز دیوارها و برجهای این قلعه تاریخی سالم باقی مانده و این بنای تاریخی امکان بازسازی و رسیدگی دارد و میتواند تبدیل به مرکزی فرهنگی و موزه برای اهالی روستا و جاذبه گردشگری برای مسافران آن شود.