1397-09-091397-09-19bool(false) چراغ خانه‌های روستایی در حال خاموشی است همدان پیام
 
 
دوشنبه - 19 آذر 1397 - شماره 3357
 
امروز : دوشنبه ، 19 آذر 1397

Today : Mon, December 10, 2018




ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * "1397،سال حمایت ازکالای ایرانی"
ورود کاربران


نمایشگاه چاپ تهران اذر97
logo-samandehi
 
کد مطلب:  87234 تاریخ انتشار:  1397-09-13 - 10:20 تعداد بازدید:  37
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

مهاجرت اصلی‌ترین عامل کاهش جمعیت روستاها
چراغ خانه‌های روستایی در حال خاموشی است

نویسنده : شبنم طهماسبی

اجتماعی
 در سالیان اخیر جمعیت روستایی بر اثر عوامل مختلف که مهم‌ترین آن مهاجرت می‌باشد کاهش یافته است.کمبود امکانات در روستاها نسبت به شهرها  باعث شده روستاییان به حاشیه شهرهای بزرگ مهاجرت کنند 
مهاجرت از روستا به شهر از گذشته تا کنون همواره وجود داشته است اما اکنون مهاجرت بی رویه و تخلیه روستا ها از نیروی کارا یکی از نارسایی های اجتماعی، اقتصادی جامعه روستایی کشور محسوب می‌شود.
بررسی‌هایی که درباره مهاجرت از روستا به شهر انجام شده است نشان می‌دهد که تمایل و تصمیم‌گیری برای مهاجرت به سن، جنس و تحصیلات بستگی دارد. جوانان بیشترین مهاجرت را دارند در این بین نیز بیشترین مهاجران کشور را مردان تشکیل می‌دهند که برای کسب درآمد، دانش و اشتغال مکان خود را ترک می کنند.
مهاجرت افراد جوان از روستا باعث کاهش رشد جمعیت (خالی شدن سکنه ) و افزایش سالخوردگی می شود این نوع مهاجرت سبب می‌شود که جمعیت روستایی و شهری برهم ریزد و سالخوردگی جمعیت روستایی و جوان شدن جمعیت ناخواسته شهری را در پی دارد.
بر این اساس با "حاتم حسینی" جمعیت شناس و رئیس دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی پیرامون پدیده کاهش جمعیت روستایی گفتگو کردیم که در ادامه می‌خوانید:
 از دیدگاه شما چرا جمعیت روستایی در حال کاهش است ؟
تغییرات جمعیت در هر منطقه اعم از جمعیت شهری یا روستایی تحت تاثیر 3 عامل می باشد 1.زاد و ولد 2. مرگ3. مهاجرت است. یعنی برآیند تاثیر این سه مولفه مساوی است با رشد جمعیت اگر در تغییرات جمعیت فقط زادو ولد و مرگ اثر گذار باشد رشد جمعیت طبیعی است و مهاجرت در آن نقشی ندارد اما اگر علاوه بر زاد و ولد و مرگ مهاجرت هم نقش داشته باشد جمعیت باز می‌گویند و نرخ رشد مطلقی که با درنظر گرفتن این سه مولفه به دست می‌آید به آن رشد مطلق می‌گویند بنابراین اتفاقی که در استان همدان می‌افتد در طول زمان جمعیت کل استان نقاط شهری و نقاط روستایی دستخوش تغییراتی شده است از یک سرشماری به سرشماری دیگر و این تغییرات در مناطق مختلف استان یا در نقاط شهری و روستایی الزاما تغییرات یکسانی نبوده است.
در برخی از شهرستان‌ها رشد جمعیت منفی شده است و در برخی دیگر رشد جمعیت مثبت بوده است مثلا همدان نرخ رشد مثبت ولی کبودراهنگ و رزن نرخ رشد آن‌ها منفی شده است بنابراین تحت تاثیر این سه مولفه رشد جمعیت در مناطق مختلف می تواند متفاوت باشد و در مناطق روستایی استان همدان با توجه به این که نرخ رشد جمعیت کل استان منفی است و سطح باروری و مرگ و میر استان خیلی با استان‌های دیگر متفاوت نیست به نظر می‌رسد که تغییرات رشد جمعیت بیشتر ناشی از مهاجرت است البته خیلی بااحتیاط می‌گویم و قابل بررسی است اما با توجه به شواهد موجود در سطح استان همدان مثل محرومیت نسبی مناطق روستایی، کمبود امکانات روستا، مشکل خشکسالی و کمبود آب در مناطق روستا و همین طور جاذبه های شهری که این فرصت های نابرابر سبب می شود که یک مکان جمعیت جذب شود و مکانی دیگر جمعیت دفع شود طی این فرآیند به نظر می‌رسد که این شهرها هستند که جمعیت را جذب می‌کنند و مناطق روستایی جمعیت خود را از دست می دهد.
علاوه بر مهاجرت که نقش پررنگ‌تری دارد الحاق مناطق روستایی اطراف شهرها به مجموع شهر می باشد و بعضی از عوامل دیگر ناشی از تبدیل وضع روستا به شهر است چون وزارت کشور برای تفکیک شهر از روستا و تعریف شهر و روستا معیارهایی دارد .
 از دیدگاه شما کاهش جمعیت در روستا بر توسعه اجتماعی چه تاثیری دارد؟
علاوه بر توسعه اجتماعی در تمامی ابعاد ،اقتصادی و فرهنگی نیز تاثیرگذار است. جمعیت مهم ترین سرمایه هر کشوری است نیروی انسانی و سرمایه های انسانی مهم ترین سرمایه برای هر کشور است پول، تکنولوژی و منابع طبیعی این ها مهم هستند و مهم‌تر سرمایه انسانی است که از طریق جمعیت حاصل می‌شود پس طبیعی است که در یک منطقه با کاهش رشد جمعیت مواجعه هستیم در فرآیند رشد و توسعه آن منطقه چه در کوتاه مدت چه در میان مدت و در بلند مدت جمعیت آن منطقه دچار مشکل می‌شود.
شاید مهم‌ترین تاثیری که مهاجرت دارد فقدان امکانات در روستا‌ها می‌باشد که نیروی انسانی که سال‌ها آموزش و تخصص دیده است و چون فرصت اشتغال در روستا وجود ندارد فرد متناسب با تخصص و مهارت و توانایی که دارد وارد مناطق دیگر می‌شود و سبب شکاف بین مناطق از نظر توسعه می‌شود این نیروها با وارد شدن به مناطق جدید به نیروی کار سرمایه انسانی آن‌جا اضافه می‌شود و مناطق قبلی خالی می‌شود و کم‌ترین تاثیر آن این است که روند رشد و توسعه دچار اختلال می‌شود. 
از دیگر پیامد‌ها می‌توان به سالخوردگی جمعیت شاغل در بخش کشاورزی می‌باشد اقتصاد روستایی عمدتا اقتصاد کشاورزی است و افراد ساکن در روستاها پدربزرگ‌ها باقی می‌مانند و افراد شاغل در بخش کشاورزی که اقتصاد روستا هنوز می‌تواند آن‌ها را نگه دارد و علت باقی ماندن این افراد این است که چیزی برای عرضه کردن اقتصاد شهری ندارند و در نتیجه ساختار سنی جمعیت شاغل در بخش کشاورزی پیر تغییر می‌کند و سبب رکود در اقتصاد کشاورزی می‌شود .
 از دیدگاه شما دولت چه مکانیزمی  می‌ تواند طراحی کند که جلوی مهاجرت را بگیرد؟
موضوع مهاجرت روستایی و شهری یک بحث ریشه دار می باشد وقتی از مهاجرت صحبت می کنیم همیشه بار منفی مهاجرت را یاد می‌کنیم در واقع مهاجرت آثار مثبت هم دارد چون ممکن است منطقه‌ایی که مهاجرت بیشتر است نیروها یا جمعیت جوان را در کار جذب کند به رشد جمعیت کمک کند و بستگی دارد فرآیند جذب آن‌ها در اقتصاد منطقه چطوری باشد اما به طور کلی به نظر می‌رسد که دولت باید تلاش کند که نابرابری فرصت‌ها در مناطق روستایی کم‌تر شود نسبت به مناطق شهری و عوامل دافعه روستا را تا حد زیادی کنترل و تبدیل به جاذبه کند مثلا تاسیس صنایع مرتبط به اقتصاد کشاورزی روستا به طوری که روستایی محصولش را در جایی دیگر اضافه کند صنایعی در آن جا متناسب با فعالیت روستا احداث شود.
دولت از سال‌های پیش طرحی به عنوان طرح هادی اجرا کرده است در راستای ایجاد روستا- شهر یعنی روستاهایی که بخش قابل توجهی از امکانات زندگی شهری را مستقر می‌کنند تا از مهاجرت روستا به شهر جلوگیری شود و دولت در تمام مقاطع اقداماتی کرده‌اند و نمی‌شود به صورت مطلق جلوی تغییرات رشد جمعیت را گرفت.

بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله ضمیمه(پیام_آدینه) دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها ویژه_نامه راهنما
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 38264433 (081)  -  فکس: 38279013 (081)  -  سازمان نیازمندی: 38264400 (081)  - ايميل: info@hamedanpayam.com