ظرف روزهای اخیر شاهد برگزاری همایشی تحت عنوان “مدار امید” به بهانه روز جهانی روابط عمومی و ارتباطات در همدان بودیم. همایشی که در آن کلیدواژه “امیدآفرینی” به عنوان ضرورتی گرهخورده با اعتماد اجتماعی و همبستگی ملی مورد تأکید سخنرانان قرار گرفت.
این همایش زمینهساز آن شد تا در این اندک نوشتار یادآور شوم امروز بیش از هر زمان دیگری جامعه ما نیازمند تزریق امید و نشاط در بستر اجتماعی خود است؛ مقولهای که کارشناسان و تحلیلگران اجتماعی از آن با عنوان پیشنیاز افزایش «تابآوری اجتماعی»، تقویت همبستگی ملی و کاهش آسیبهای روانی ـ اجتماعی بهویژه در میان جوانان یاد میکنند.
اگرچه در بیش از 4دهه گذشته، کشورمان در زمینههای مختلف علمی، پژوهشی و زیرساختی به دستاوردهای قابل توجهی دست یافته است، اما باید بپذیریم این موفقیتها در افکار عمومی و رسانهها آن گونه که باید تبیین و اطلاعرسانی نشده و نمود نداشتهاند. همین خلأ سبب شده است که روایتهای منفی همچون فساد سازمانی یا حوادثی مانند آتشسوزی اخیر در بندر شهید رجایی با بهرهگیری از فناوریهای ارتباطی خارج از قاعده بزرگنمایی شوند، در حالیکه نقاط قوت متعدد کشور نمود رسانهای چندانی ندارند. نتیجه این نابرابری رسانهای، تضعیف اعتماد اجتماعی و در نهایت کاهش امید در جامعه است.
نماینده ولی فقیه در استان همدان در این همایش در اظهارنظری معنادار با اشاره به شرایط اجتماعی شهر، پرسشی مهم را مطرح کرد: «آیا گمان نمیکنید که عوامل ناامیدکننده در جامعه برجستهتر از عوامل امیدوارکننده ظاهر شدهاند؟» این پرسش، زنگ خطری برای همه متولیان اجتماعی و فرهنگی است که نشان میدهد هنوز اقدام جدی و ساختارمند در مسیر “امیدآفرینی” محقق نشده است.
از سویی، در سالهای اخیر، همدان نیز همچون برخی دیگر از شهرهای کشور، با چالشها و پدیدههای تلخ اجتماعی مواجه بوده که اقدامات بازدارنده صرفا فیزیکی برای مهار آنها کافی نبوده است. این وضعیت بیانگر ضرورت برنامهریزی دقیقتر و بهرهگیری از ظرفیت رسانهها، نخبگان اجتماعی و متولیان فرهنگی برای ارتقای سطح امید اجتماعی است.
از نگاه کارشناسان جنگ شناختی، دشمنان خارجی جمهوری اسلامی تلاش دارند پیش از ورود به جنگ سخت و پرهزینه، هدف گرفتن باورهای فکری و فرهنگی مردم با بهرهگیری از ابزارهای نرم و رسانهای را در دستور کار خود قرار دهند که این فرآیند میتواند با ایجاد شکاف در ارکان جامعه، شرایط برای مداخلههای مخرب را فراهم کند.
لذا نظر به این روند، آنچه امروز بیش از پیش نیاز است، پرهیز از موازیکاریهای پرهزینه، رقابتهای ناسالم و مخرب جناحی و آزمون و خطاهای بیثمر است. و ضروری است با تعامل بینبخشی و استفاده از نیروهای دلسوز با هر سلیقه فکری، تقویت «منافع ملی» و «امیدآفرینی» در جامعه بهویژه در میان نسل جوان، در اولویت راهبردها و برنامههای اجرایی قرار گیرد.
