از بازار متشکل ارزی چه انتظاراتی باید داشت؟ همدان پیام
 
 
شنبه - 25 خرداد 1398 - شماره 3495
 
امروز : يكشنبه ، 26 خرداد 1398

Today : Sun, June 16, 2019




ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * 1398؛سال رونق تولید
ورود کاربران


logo-samandehi
 
کد مطلب:  93800 تاریخ انتشار:  1398-02-30 - 08:48 تعداد بازدید:  106
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

از بازار متشکل ارزی چه انتظاراتی باید داشت؟

نویسنده : مجید شاکری

تحلیل


 نباید انتظار داشت که بازار متشکل از آغاز به کار خود آغاز به کاهش قیمت‌ها و تقویت پول ملی کند زیرا مشکلاتی که ریال را تضعیف کرد بسیار پیچیده بودند و با یک تصمیم،فضا دستخوش تغییرات جدی نخواهد شد.
با این همه فراموش نمی‌تواند کرد که چه کشور تحریم می‌شد و چه خیر، باید تغیییر مکانیزم قیمت‌گذاری ارز در ایران در دستور کار قرار می‌گرفت چرا که هیچ کشو.ری این اختیار را در اختیار بازار کشوری دیگر نمی گذارد اما سالیان طولانی قیمت دلار در ایران، پس از تعیین نرخ در امارات، مشخص می شد.
یکی از مسائل نگران کننده در مورد بازار متشکل ارزی، افزایش انتظارات از این بازار است؛ شکل گرفتن این انتظارات غیرواقعی درنهایت کارکرد بازار را متاثر خواهد کرد. به هر روی مشکلات ارزی در ایران دلایل گوناگون دارند که طبعا از ابعاد مختلف می‌توان آنها را بررسی کرد ولی نمی‌توان با یک حرکت همه مشکلات را برطرف کرد. البته این‌ها نافی نقش ضروری این بازار نیست.
برای فهم بهتر ضرورت چنین کاری، ابتدا باید به روش تعیین نرخ دلار در بازار ایران اشاره کنیم. مکانیزم بازار به این صورت است که هر روز در امارات نسبت برابری درهم با ریال مشخص می‌شود و سپس نسبت درهم امارات و دلار امریکا مقایسه می شود و از دل این محاسبات نرخ فردایی سبزه میدان تعیین می‌شود. این روش مرسومی برای ایران بود ولی به دلایلی اکنون ادامه این روند بسیار دشوار است. مشکل اول این است که در گذشته برای تهیه اسکناس ارز در امارات مشکلی وجود نداشت و به همین دلیل بخش مهمی از اسکناس ارزی مورد نیاز کشور از این طریق تهیه می‌شد. با این وجود افزایش فشارهای واشنگتن به ابوظبی سبب شده تا طرف مقابل هم محتاط تر عمل کند و این سبب شده در نتیجه دیگر این مکانیزم قابل اجرا نیست، در عین حال که درهم نیز قدرت گذشته را ندارد.
 بازار متشکل ارزی
از سوی دیگر باید توجه داشت در گذشته امارات تنها تأمین کننده اسکناس ارزی کشور بود. در نتیجه نرخ محاسبه شده در این بازار ملاک خوبی برای تعیین نرخ فردایی ایران بود. با این همه به دلیل فشارهای ایالات متحده و افزایش مشکلات میان ایران با متحد امارات، یعنی عربستان عملاً کشورهای دیگر همسایه نیز به تأمین کننده ارز برای ایران تبدیل شده‌اند. به این ترتیب این فرصت تنها در اختیار امارات نیست.
همه این موارد، در کنار مشکلات موجود در سامانه‌های متعدد، راهی جز تن دادن به یک بازار متشکل ارزی و تعیین نرخ ارز به شیوه دیگر را باقی نمی گذارد. یکی از پرسش‌هایی که این میان مطرح است در رابطه با حسن و مزایای این روش برای صرافان است. پیش از این صرافان در تامین منابع مورد نیاز خود دچار مشکل بودند و مجبور می‌شد تسویه نهایی خود را به شکل حواله در امارات انجام دهند. همان‌طور که گفته شد دیگر استفاده از این روش بهینه نیست. همچنین در بازار متشکل به ازای تامین بخشی از معاملات صرافان و برخی مزایای دیگر، از آ‌نها خواسته می شود با شفافیت کامل عمل کنند.
از سوی دیگر پیشتر امکان مداخله در بازار برای بانک مرکزی به شدت دشوار بود، اما با تشکیل بازار متشکل ارزی، عملاً دست بانک مرکزی برای مداخله اصولی باز می‌شود. بانک مرکزی در روش سنتی افرادی را چمدان به خیابان‌ها می‌فرستاد تا با عرضه اضافه، قیمت‌ها را کنترل کنند که پرواضح است این روش تا چه اندازه رانت ایجاد می کند و چه مشکلاتی در پی دارد. در سال گذشته نیز اغلب، بانک مرکزی از طریق عرضه ارز به صرافی‌های زیر مجموعه خود، تا حدودی این مداخله را انجام می‌داد که این شکل نیز گسسته بود و واکنش‌های کند بازار را به همراه داشت.  
با این همه در بازار متشکل مداخله بانک مرکزی پویاتر خواهد بود. باید توجه داشت در این حوزه بحث بر سر مداخله دستوری نیست و هدف‌ مداخله بازاری است.
* مجید شاکری
مدرس اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف


بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله ضمیمه(پیام_آدینه) دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها ویژه_نامه راهنما
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 38264433 (081)  -  فکس: 38279013 (081)  -  سازمان نیازمندی: 38264400 (081)  - ايميل: info@hamedanpayam.com