مزایای تجارت آزاد دولت به مردم اعتماد کند و در بازار دخالت نکند همدان پیام
 
 
دوشنبه - 22 مهر 1398 - شماره روزن
 
امروز : سه شنبه ، 23 مهر 1398

Today : Tue, October 15, 2019




ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * 1398؛سال رونق تولید
ورود کاربران


logo-samandehi
 
کد مطلب:  96103 تاریخ انتشار:  1398-04-20 - 09:16 تعداد بازدید:  63
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

مزایای تجارت آزاد دولت به مردم اعتماد کند و در بازار دخالت نکند

یادداشت


 
 اقتصاد ایران یک بار دیگر در تله رکود تورمی گرفتار شده است. دو عامل مهم در ایجاد شرایط فعلی نقش دارد، عامل نخست را باید در سیاستگذاری غلط اقتصادی جست و جو کرد و دومی را در تشدید فشارهای بیرونی. هرکس شناخت مختصری از اقتصاد ایران داشته باشد می‌داند که سیاستگذاری اشتباه ما را به این نقطه رسانده است. این تصمیم‌ها از درون ساختار سیاسی و از آبشخور تفکرات چپ‌گرایانه و معتقد به اقتصاد دولتی برخاسته و جایی در علم اقتصاد ندارد.
به طور مثال منشأ بسیاری از گرفتاری‌های اقتصاد ایران کسری بودجه است. کسری بودجه مزمن به‌خصوص در سال‌های پس از انقلاب، ناشی از اصرار سیاستمداران به پرداخت یارانه  و سیاست‌های یارانه‌ای است؛ یارانه به تولید، یارانه به مصرف، یارانه به همه چیز. این همه یارانه پیدا و پنهان، کسری بودجه را زیاد می‌کند، دولت هم این حجم از کسری بودجه را نمی‌تواند تامین کند پس به منابع بانک مرکزی متوسل می‌شود و بنزین روی آتش تورم می‌ریزد.
فکر می‌کنید دولت در برابر افزایش تورم چه سیاستی در پیش می‌گیرد؟ همین که تورم افزایش پیدا می‌کند و فشار بر مردم بیشتر می‌شود، دولت سرکوب را در دستور کار قرار می‌دهد. سرکوب قیمت، سرکوب نرخ ارز، سرکوب تجارت و ... واقعا چرا؟ دولت گمان می‌کند با واردات می‌شود تورم را کنترل کرد. فکر می‌کند اگر نرخ ارز را پایین بیاورد، تورم را می‌شود کاهش داد و با قیمت‌گذاری در داخل به سرکوب بازار می‌پردازد. نتیجه تلاش‌های دولت برای حل مسأله چیست؟ درست نتیجه عکس می‌دهد.وقتی بازارها را سرکوب می‌کنید و با عنوان خدمتگذاری، نرخ ارز را تثبیت می‌کنید، تولید کاهش پیدا می‌کند و دیگر کسی انگیزه تولید ندارد. چون تولید دیگر صرف نمی‌کند. در نتیجه اقتصاد در تله رکود تورمی گرفتار می‌شود. وقتی بازار تحدید‌ و قیمت سرکوب شود، تولید هم پایین می‌آید و با کاهش عرضه، قیمت افزایش پیدا می‌کند و باز تورم تشدید می‌شود. تورم یعنی تضعیف قدرت خرید پول. وقتی تورم می‌شود یعنی قدرت خرید پول ملی کاهش پیدا می‌کند و وقتی قدرت خرید پول ملی کاهش پیدا کرد معنایش این است که ارزهای خارجی گرانتر می‌شود.
در چنین شرایطی تحریم هم فشار مضاعفی وارد کرده و مجال رشد را از اقتصاد ایران گرفته است. واضح است که تحریم،‌ دولت را از درآمدهای نفتی محروم می‌کند. وقتی درآمدهای نفتی کاهش پیدا کند دولت قادر به انجام بسیاری از مأموریت‌هایش نخواهد بود. ضمن این‌که آن بخش از رشد اقتصادی که به‌واسطه فعالیت‌های دولت ایجاد می‌شود دیگر محقق نخواهد شد.
برای مدیریت وضع موجود به‌طور مشخص دو دیدگاه وجود دارد:
راه‌حل اول، روشی است که سیاستمداران چپ‌گرا مطرح و به‌نوعی دولت هم اعمال می‌کند. یعنی توسل به سیاست‌های کنترل اقتصاد و سرکوب قیمت‌ها. پیش از این اشاره کردم که این سیاست‌ها در نهایت به کاهش تولید و افزایش تورم ختم می‌شود. ظاهرا این سیاست اثر خودش را گذاشته چون تولیدکننده‌ها می‌گویند برنامه ما این است که به‌طور منظم تولید را کاهش دهیم، چون هیچ فایده‌ای ندارد.
اما راه‌حل اقتصاددانان چیست؟ راه‌حل درست اتکا به قوانین علمی اقتصاد است و این‌که دولت تجارت را هرچه بیشتر تشویق کند؛ چون صادرات در هر شرایطی باعث رونق تولید می‌شود. عجیب است که در چنین شرایطی دولت تا می‌تواند تجارت خارجی را محدود و مشکل را مضاعف می‌کند. در این شرایط بهترین کار و درست‌ترین سیاست، سیاست تجارت آزاد است. دولت باید اجازه بدهد که فعالان اقتصادی هم در داخل و هم در تجارت خارجی آزادانه فعالیت کنند. دولت نباید کالاها را قیمت‌گذاری کند و نرخ ارز را نباید دستوری تغییر دهد. در تجارت آزاد، ضعیف‌ترین بازیگران هم نقشی برای بازی کردن دارند. این‌را قانون اقتصاد می‌گوید، کدام قانون؟ قانونی که به قانون همکاری ریکاردو معروف است. قانون معروف به مزیت‌ نسبی.
حتما می‌دانید در ماه‌های گذشته دولت به بهانه افزایش قیمت پیاز در بازارهای داخل، از صادرات آن جلوگیری کرد. گمان کردند با جلوگیری از صادرات، قیمت پیاز در ایران کاهش پیدا می‌کند. قانون مزیت نسبی می‌گوید این کار اشتباه است. اگر دولت تجارت پیاز را آزاد کند، تجار از مرزهای غربی با قیمت 15 هزار تومان صادر می‌کنند و از مرزهای شرقی، برای نمونه از پاکستان به قیمت 1500 تومان وارد می‌کنند و قیمت در داخل متعادل می‌شود. اگر سیاستمداران مردم را آزاد بگذارند و مانع ایجاد نکنند، بسیاری از مسائل حل می‌شود. فضیلت تجارت آزاد این است که مردم بدون اینکه دولت خبر داشته باشد مسأله خود را حل می‌کنند، به‌شرط این‌که دولت برایشان دردسر درست نکند.
* موسی غنی‌نژاد


بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله ضمیمه(پیام_آدینه) دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها ویژه_نامه راهنما
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 38264433 (081)  -  فکس: 38279013 (081)  -  سازمان نیازمندی: 38264400 (081)  - ايميل: info@hamedanpayam.com