1400-07-151400-07-25bool(false) 1400-07-151400-07-25bool(false) خانه تاریخی « شیری»با فاصله کمتر از 10 روز از مدرسه ظفر تخریب شد همدان پیام
 
 
يكشنبه - 25 مهر 1400 - شماره 4152
 
امروز : يكشنبه ، 25 مهر 1400

Today : Sun, October 17, 2021




ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * سال1400، تولید، پشتیبانی ها، مانع زدایی ها
ورود کاربران


logo-samandehi
 
کد مطلب:  120012 تاریخ انتشار:  1400-07-20 - 10:03 تعداد بازدید:  125
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

دعوای شهرداری و میراث به تخریب تاریخ همدان منجر شد
خانه تاریخی « شیری»با فاصله کمتر از 10 روز از مدرسه ظفر تخریب شد

نویسنده : مریم مقدم

فرهنگی

شهرداری بافت تاریخی دروغ 13 مدیریت شهری
■  پرونده 3 خانه تخریب شده کبابیان باز بود که ظفر و خانه شیری آوار شدند
شهر بی شهردار در سایه بی تدبیری شورا هر روز نشانه‌های تاریخی خود را از دست می‌دهد

 

دی‌ماه سال 1396 شهرداری همدان در بی‌خبری میراث‌فرهنگی۳ خانه واجد ارزش در محله کبابیان را به بهانه احتمال ریزش بخشی از دیوارها با خاک یکسان کرد.
این اتفاق پرونده شکایتی توسط میراث‌فرهنگی را بازکرد که روند پیگیری آن حالا 3ساله شده است.
شاید مسکوت ماندن برخورد با عوامل این تخریب بهانه‌ای شد برای آنکه زمینه تخریب یک بنای تاریخی دیگر فراهم شود. این‌بار پای یک مدرسه قدیمی به میان آمد، مدرسه ظفر که در یک بنای تاریخی چند صدساله جا خوش کرده بود با در و دیواری مملو از خاطره .
طبق بررسی‌های صورت‌گرفته در مستندات میراث‌فرهنگی در حال‌حاضر بیش از ۲۷۰خانه واجد ارزش تاریخی همدان ثبت شده است و 35 خانه تاریخی واجد ارزش در همدان وجود دارد که با خطر تخریب مواجه هستند، اما از خانه‌های تخریب شده واجد ارزش تاریخی در آمار مشخصی در دست نیست. بعید نیست پس از گذشت چند صباح و فرونشستن غبار تخریب این بنا، چرایی تخریب مدرسه ظفر هم بدون پاسخ بماند و از یادها برود. شاید اگر تشکیل شهرداری بافت در همدان قوت گرفته بود امروز شاهد تخریب بناهای تاریخی نبودیم.

 گریزی بر تشکیل شهرداری بافت
شهرداری همدان در راستای خدمات بهتر و نیز حفظ بافت تاریخی مرکز شهر همدان، پیشنهاد ایجاد منطقه جدید مدیریت شهری را در 2 سال گذشته ارائه داد و پس از ماه‌ها مطالعه و رعایت الگوها و آیین‌نامه‌های کشوری، قدم‌های نخست برداشته شد و شالوده ابتدایی راه‌اندازی شهرداری بافت در همدان گذاشته شد.
با این اقدام در واقع سیاستگذاری واحد در احیا و بازسازی بافت فرسوده و قدیمی همدان ایجاد شد تا مکان‌های تاریخی و واجد ارزش در این منطقه شناسایی و مرمت شوند.
سال گذشته بنای ایجاد شهرداری بافت در همدان گذاشته شد تا ناجی خانه‌های واجد ارزش تاریخی و شکل و شمایل کوچه‌های تاریخی باشد، اما این مهم نیز قربانی اختلاف‌نظرات بین شهرداری و میراث‌فرهنگی شد.
 داستان از جایی آغاز شد که براساس مصوبه وزارت کشور، شهرداری منطقه 5همدان در بافت مرکز مجوز فعالیت گرفت تا محله‌های تاریخی و قدیمی این شهر از گزند تخریب و از بین رفتن در امان باشند.
 جمعیت در رینگ اول به حدنصاب نرسید شهرداری عقیم ماند
براساس مصوبه وزارت کشور، سال گذشته شهرداری منطقه 5 همدان در بافت مرکز مجوز فعالیت گرفت تا محله‌های تاریخی و قدیمی این شهر از گزند تخریب و از بین رفتن در امان باشند.
مصوبه وزارت کشور نشان می‌دهد که شهرهای بزرگ و مراکز استان‌ها و کلانشهرها به ازای هر ۱۱۰هزار شهروند، باید خدمات شهری صورت بگیرد که نیاز به ایجاد منطقه جدید مدیریت شهری دارد.
تأکید شهردار پیشین برای تعیین بافت تاریخی همدان رینگ اول بود درصورتی که میراث‌فرهنگی معتقد بود همدان در محدوده خارج از رینگ اول هم دارای بافت و بنای واجد ارزش تاریخی است .
همین جمعیت کم رینگ اول موجب شد حد نصاب به 20 هزار نفر هم نرسد و تا عدد 110هزار نفر که عامل تأیید شهرداری بافت برای همدان بود فاصله بسیاری داشته باشیم.
اگر محدوده مدیریت شهری در شهرداری بافت تاریخی خارج از رینگ اول می‌شد شاید تا امروز همدان صاحب شهرداری بافت شده و مدرسه ظفر که یکی از گزینه‌های ایجاد این شهرداری بود امروز به جای قربانی شدن و تخریب نفس می‌کشید .

  قانون چه می‌گوید؟
بر اساس بند«ج» ماده ۱۶۶ قانون برنامه سوم توسعه کشور از تشکیل مدیریتی مختص بافت تاریخی در شهرداری‌ها سخن به میان آمده است، بنابراین آغاز موضوع شهرداری بافت تاریخی به دهه ۷۰ خورشیدی برمی‌گردد. در بند «الف» و «ب» این قانون نیز سازمان میراث‌فرهنگی موظف شده است تا محدوده‌ای تعیین کند و وزارت کشور به‌ اندازه آن محدوده، مدیریت مختصی را در شهرداری‌ها شکل بدهد. امری که در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته مسئولیت حفاظت، حراست و مدیریت بافت تاریخی مجموعه‌های شهری با شهرداری‌هاست.
در واقع شهر، سیستم یکپارچه‌ای از محلات تاریخی قدیمی و معاصر است که شهروندان ساکن در این محدوده‌ها، زندگی روزمره خود را دارند و بابت دریافت خدمات شهری، عوارض پرداخت می‌کنند. ارتقای کیفیت‌ شهر و احیای ساختار گذشته شهر هم مأنوس با مرمت، نوسازی و بهسازیِ سطح کالبدی و اجتماعی آن بوده و همه این موارد، مرتبط با شهرداری است. با این‌حال شوربختانه به جرأت می‌توان گفت بیشترین ضربه‌ای که به مراکز تاریخی شهرهای ایران از جمله همدان وارد شده، تلقی‌های ناصحیح و اطلاق عناوینی چون بافت فرسوده به بافت تاریخی به وجود آمده است، بنابراین شهرداری‌های فاقد بدنه تخصصی، در مواجهه با بافت‌های تاریخی با تعاریف شاخص‌های 3‌گانه و غلط مصوب سال‌های ۱۳۸۷ شورای‌عالی شهرسازی و معماری، بسیاری از محدوده و محورهای تاریخی شهر را مورد تخریب قراردادند.
براساس قانون برنامه سوم توسعه، باید شهرداری بافت تاریخی در همدان به عنوان پایتخت تاریخ و تمدن ایران‌زمین تشکیل شده و مسئولیت تخصصی حفاظت و احیا به مدیریت شهری داده می‌شد تا مدیریت شهری در قالب یک حوزه تخصصی مدیریتی به مدیریت عرصه‌های تاریخی ورود پیدا کند. موضوعی که در زمان تصویب آیین‌نامه بند«ج» ماده ۱۶۶، وزارت کشور و سازمان میراث‌فرهنگی، از سازمان‌ برنامه‌وبودجه و سازمان اداری و استخدامی کشور مسأله استخدام و تأمین مالی و تجهیز شهرداری‌ها و دهیاری‌ها را مورد پیگیری قراردادند، اما متأسفانه به دلیل تداوم نداشتن پیگیری‌های وزارت کشور و بعضاً رغبت نداشتن شهرداران و شوراهای شهرها، اعتبارات متناسب جذب نشد و تخصیص نیافت و طرح تشکیل شهرداری بافت تاریخی در همدان مسکوت ماند، البته در شهرهایی مثل نراق، شیراز، سبزوار، مشهد، لار و شهرهای دیگر تشکیل شد.

 تأخیر در راه‌اندازی
با پیگیری وزارت میراث‌فرهنگی، امر مغفول مانده تشکیل شهرداری بافت تاریخی و مدیریت شهری مختص بافت تاریخی، در بند ۱۶ قانون حمایت از احیای بافت‌های تاریخی سال ۱۳۹۸ مصوب شد و شوراهای شهر نیز موظف شدند برای حفاظت و احیای بافت تاریخی در بودجه عمومی شهر رقمی را ببیند و هر سال برای محدوده تاریخی آن شهر، از اعتبارات عمومی، بخشی را به‌منظور حفاظت در نظر بگیرند. با این حال و با تأخیر در آستانه تأسیس شهرداری منطقه 5 یا همان شهرداری منطقه بافت در همدان هستیم و این پرسش مطرح است که ساختار اداری شهرداری بافت تاریخی همدان باید چگونه باشد تا شهرداری بتواند وظایف خود را در این حوزه تخصصی تمام و کمال انجام دهد؟ چرا برای حفظ بناهای تاریخی شهرداری بافت در همدان تشکیل نمی‌شود؟ انجام این کار مستلزم همراهی میراث‌فرهنگی و شهرداری در انتخاب منطقه بافت است و جذب نیروی متخصص در رشته‌هایی مثل مرمت شهری است تا اقداماتی مثل صدور مجوز و نوسازی و بهسازی که شهرداری در بافت تاریخی انجام می‌دهد توسط این تیم تخصصی کنترل و پیگیری شود. مطابق با قانون شهرداری‌ها، نهاد عمومی این دستگاه معطوف به انجام خدمات شهری و فاقد ساختار تخصصی و مختص مدیریت میراث شهری است؛ حال ‌آن‌که پیگیری امور و مسائل حفاظت و احیای میراث‌های شهری یک امر تخصصی است.

خانه حاج محمود شیری هم تخریب شد
در حالی که هنوز ردپای بنا های تاریخی تخریب شده در شهر مشهود است خبر میرسد  خانه حاج علی آقا شیری، خانه باغی است که در خیابان جهاد (محل فعلی مرکز تجاری میلاد) قرار دارد، نیز تخریب شده است.
بر اساس اطلاعات موجود در کتاب خانه‌های قدیمی همدان جلد 2، این بنا از خانه باغ های دوره پهلوي است و به خانواده شیری تعلق دارد  که به دلیل اقامت دکتر شیری از پزشکان مسبوق به سابقه در آن به خانه شیری معروف است.
این خانه از جمله بناهای برون گرای دوره پهلوی است و در مجاورت خیابان قرار گرفته است و از این لحاظ کامالا همسان خانه ی حاج تقی ایرانی (مدرسه ی مائده) و عمارت جنانی است .
پلان آن نیز مشابهت فراوان به پلان خانه حاج علی آقا شیری دارد. این نوع معماری برونگرا در این دوره ی خاص تحت تأثیر معماری غربی شکل گرفته و رواج یافته است. فضاهای اصلی این بنا در جبهه ی شرقی، جنوبی و غربی قرارگرفته است.
جهت گیری خانه به سمت جنوب با 2 درجه چرخش به سمت غرب است و همانند سایر خانه های دوره ی پهلوی انطباق کاملی با الگوی اقلیمی معماری ایرانی ندارد. این بنا دارای بالکن ستوندار و ال شکل با سرستون های کرنتی در جبهه ی جنوبی و غربی است.
در این بنا شاهد شکل گیری راهرو به صورت خطی و سقف شیروانی هستیم که از ویژگی های گونه ی برونگرای پهلوی است. زیرزمین بنا ساختار سنتی تری دارد و کاربری فضاها و تکنیک های معماری بیشتر منطبق با معماری اواخر قاجار است. در زیرزمن هنوز بقایای یک تنور پخت نان دیده می شود.



بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله ضمیمه(پیام_آدینه) دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها ویژه_نامه راهنما
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 38264433 (081)  -  فکس: 38279013 (081)  -  سازمان نیازمندی: 38264400 (081)  - ايميل: info@hamedanpayam.com