مهمترین دستاورد اجلاس همافزایی مدیران دانشگاهی است
دانشگاه بوعلی سینا استان همدان در روزهای 12 و 13 شهریور ماه ۱۴۰۴ میزبان ۹۹مین اجلاس رؤسای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و پارکهای علم و فناوری کشور بود. این اجلاس از رویدادهای آکادمیک سالانه در حوزه آموزش عالی کشور به شمار میرود و فرصتی بینظیر برای تجمع مدیران و مسئولان ارشد دانشگاهها و مراکز پژوهشی سراسر کشور می باشد تا به صورت مستقیم و رو در رو به تبادل نظر پرداخته، چالشها و مشکلات آموزش عالی را در ابعاد مختلف آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و دانشجویی بررسی کنند.
دست نیاز همه دولتها به سمت دانشگاه دراز است
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در مراسم افتتاحیه۹۹مین اجلاس رؤسای دانشگاهها، موسسات آموزش عالی پژوهشی و فناوری با بیان اینکه «دوران پژوهشهای بیثمر به پایان رسیده است» تأکید کرد: دانشگاهها باید در کنار دستگاههای اجرایی، مسئولیتپذیرانه در حل مسائل کشور وارد عمل شوند.
حسین سیماییصراف افزود: همه دولتها همواره دست نیاز به سمت دانشگاهها دراز کردهاند و بر ورود دانشگاهها و پژوهشگاهها به مسائل کشور و ایفای رسالت اجتماعی آنها تأکید داشتهاند.
وی تصریح کرد: رویکرد جدید دولت این است که دستگاههای اجرایی در مرحله تدوین و تحقیق پروژهها حضور داشته باشند و دانشگاهها نیز در مرحله اجرا وارد عمل شوند و مسئولیت اجرای سیاستهای تدوینشده را بپذیرند.
وی با اشاره به بحران آب به عنوان یکی از مهمترین چالشهای کشور افزود: مدلی برای حکمرانی علمی آب در دانشگاه تهران طراحی شده و ظرف سه تا چهار ماه آینده باید دستورالعملهای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت آن ارائه شود؛ هدف این پروژه مقالهنویسی نیست، بلکه یافتن راهحلهای واقعی برای بخشهای کشاورزی و صنعت است.
هشدار نسبت به عقبماندگی در فناوریهای نوین
وزیر علوم با تأکید بر اهمیت فناوریهای نو بهویژه هوش مصنوعی اعلام کرد: دانشگاههای صنعتی موظفند ظرف ۲۰ روز برنامهای مشخص برای توسعه آموزش، رشتهها و کاربردهای هوش مصنوعی ارائه دهند.
وی گفت: هوش مصنوعی دیگر موضوعی تزئینی نیست و در تقویم آموزشی آینده جایگاه ویژهای خواهد داشت.
وی با اشاره به حذف بسیاری از مشاغل سنتی و ایجاد مشاغل جدید، بر ضرورت ایجاد رشتههای متناسب با نیازهای جهانی تأکید کرد.
سیمایی صراف افزود: غفلت از هوش مصنوعی تهدیدی برای امنیت ملی است و این فناوری علاوه بر اقتصاد و رفاه مردم، بر آینده امنیتی کشور نیز اثرگذار خواهد بود.
مهمترین دستاورد اجلاس رؤسای دانشگاهی
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در پاسخ به پرسش اختصاصی همدان پیام، مهمترین دستاورد اجلاس همدان را همافزایی مدیران دانشگاهی دانست و تصریح کرد: این نشست فرصتی بود تا رؤسای دانشگاهها در جریان سیاستهای کلان وزارت علوم و همچنین برنامههای عملیاتی قرار بگیرند. دانشگاه نباید همچون یک اداره فقط بروکراتیک اداره شود، بلکه باید کانون تحول علمی، فناوری و تربیت نیروی متخصص باشد.
وی با بیان اینکه «دانشجو باید دانشگاه را خانه خود بداند» بر لزوم تقویت شرایط آموزشی و رفاهی دانشجویان تأکید کرد و گفت: دانشگاه صرفاً یک ایستگاه گذرا نیست، بلکه محلی برای شکلگیری هویت علمی و اجتماعی دانشجو است.
امکانات رفاهی، کافی شاپ وفضای ورزشی خوابگاه دخترانه بعثت دانشگاه بوعلی
سیمایی صراف افزود: در خوابگاه دختران دانشگاه بوعلیسینا ۱۵۰۰ دانشجو سکونت دارند اما فضای ورزشی آن بسیار کوچک است و مقرر شد امکانات رفاهی این مجموعه توسعه یابد و کافیشاپ دانشجویی نیز هرچه سریعتر راهاندازی شود.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری همچنین با اشاره به جایگاه علمی همدان یادآور شد: این استان از دیرباز در تاریخ تمدن ایران جایگاهی رفیع داشته و شخصیتهای برجستهای همچون مرحوم رضا نیازمند و اکبر اعتماد از این خطه برخاستهاند.
وی خاطرنشان کرد: با وجود محدودیتهای مالی، دانشگاه بوعلیسینا از نظر علمی و آموزشی در جایگاه مطلوبی قرار دارد و بخش زیادی از کمبودها با تأمین منابع و حمایتهای لازم جبران خواهد شد.
تعلق خاطر به محیط دانشگاه سرمایهساز است
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در آئین اختتامیه اجلاس رؤسای دانشگاهها، پژوهشگاهها و پارکهای علم و فناوری کشور، با قدردانی از میزبانی دانشگاه بوعلی سینا اظهار کرد: بازخورد مسئولان حاضر در نشست نشان داد از نظر برنامهریزی و محل برگزاری جلسات، رضایت کاملی وجود داشته و چندین نشست موازی با هماهنگی مطلوب برگزار شده است.
حسین سیماییصراف، دانشگاه را خانه دوم دانشجویان دانست و تأکید کرد: نباید دانشگاه را یک توقفگاه موقت میان مدرسه و جامعه دید. اینجا محل ساختهشدن شخصیت و تخصص دانشجوست و باید تعلق خاطر به محیط دانشگاه بیشتر شود.
در ادامه، وی با تأکید بر ضرورت ورود سریع دانشگاهها به حوزه رشتههای نوظهور و بینرشتهای گفت: هوش مصنوعی و رشتههای مرتبط همچون بازاریابی دیجیتال و سئو باید وارد تقویم آموزشی شوند.
وزیر علوم،تحقیقات و فناوری گفت: یکی از موضوعاتی که به جد از رؤسای دانشگاهها خواسته شده و در اجلاس رؤسای دانشگاهها نیز به توافق رسیدیم، آغاز تحولخواهی در دانشگاه، با توجه به فناوریهای نوین در دسترس بشر است.
تخصیص ۱۲۰۰ میلیارد تومان برای تجهیز آزمایشگاهها
وزیر علوم تحقیقات و فناوری با بیان اینکه یکی از عوامل مهاجرت، فراهم نبودن بسترهای علمی کافی است گفت: مبلغی حدود ۱۲۰۰ میلیارد تومان برای دسترسی به پایگاههای علمی و تجهیز آزمایشگاهها در نظر گرفتهایم.
وی عنوان کرد: یکی از عوامل مهاجرت، فراهم نبودن بسترهای علمی کافی است؛ به این معنی که آزمایشگاههای خوب و بهروز وجود ندارند. برخی از دانشجویان ما بهواقع محقق و پژوهشگر هستند و تمایل به انجام کار علمی دارند.
وی افزود: وظیفه وزارت علوم است که این بستر را مساعدتر کند؛ یعنی آزمایشگاهها و کتابخانهها را تجهیز کند و دسترسی به پایگاههای علمی جهانی را تسهیل بخشد.
رسالت دانشگاه در کنار تولید علم، پاسخگویی به مسائل ملی و منطقهای است
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر اینکه دانشگاهها نباید تنها به آموزش و پژوهش بسنده کنند، گفت: رسالت اصلی دانشگاه در دنیای امروز تربیت انسانهای متعهد، ارتقای فرهنگ و اخلاق اجتماعی، تقویت مسئولیتپذیری و پاسخگویی به مسائل ملی و منطقهای است.
وی افزود: دانشگاهها باید در کنار تولید علم، در حل مسائل جامعه، بهبود زندگی مردم و شکلدهی به فرهنگ عمومی نقشآفرینی کنند.
وزیر علوم خطاب به رؤسای دانشگاهها یادآور شد: در آغاز سال تحصیلی جدید، باید به وضعیت روانی و اجتماعی دانشجویان توجه ویژه داشته باشید. برخی از دانشجویان با مشکلات اقتصادی، غم از دست دادن عزیزان در جنگ یا فشارهای خانوادگی وارد دانشگاه میشوند. هیچ عامل تحریکآمیزی نباید محیط دانشگاه را متشنج کند. حتی کوچکترین بیاحترامی از سوی کارمند یا مسئول میتواند تحقیرآمیز باشد. اگر همه مطالبات قابل تحقق نیست، باید دستکم با اخلاق و احترام با دانشجویان برخورد کنیم.
وی به شاخصهای جدید برای ارزیابی دانشگاهها اشاره کرد: مسئولیت اجتماعی برای میزان توجه دانشگاه به حل مسائل ملی، منطقهای و استانی، ورزش همگانی و قهرمانی به عنوان شاخصی برای ارتقای سلامت و نشاط اجتماعی و خدمات هوشمند و دادهمحور با ایجاد سکوی خدمات هوشمند برای حکمرانی علمی و مبتنی بر داده در این زمره است.
افتتاح و کلنگ زنی پروژههای علمی دانشگاه بوعلی سینا
همچنین در حاشیه 99مین اجلاس رؤسای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی کشور، چند پروژه علمی، فرهنگی و رفاهی در همدان با حضور وزیر علوم، نایبرئیس مجلس، استاندار و مسئولان استانی افتتاح و کلنگزنی شد.پردیس جدید علم و فناوری دانشگاه بوعلیسینا و سه پروژه «مرکز پویانگار»، «سفالستان» و «گفتارسرای برخط» دانشگاه بوعلیسینا به بهرهبرداری رسید.
فاز چهارم خوابگاه دخترانه بعثت و خوابگاه دانشجویی متأهلی از دیگر پروژه ها بود.
سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در بازدید از فاز چهارم خوابگاه بعثت دانشگاه بوعلی سینا گفت:حدود ۹۰ هزار دانشجوی متأهل در مقاطع تحصیلات تکمیلی وجو دارد اما متأسفانه تاکنون تعداد خوابگاههای متأهلی بسیار محدود بوده است. در این دوره هدفگذاری کردهایم که ۳۰ هزار واحد خوابگاهی متأهلی تحویل دهیم. تنها در سال جاری، ۴ هزار واحد به بهرهبرداری خواهد رسید که این رقم تقریباً سه برابر ظرفیت فعلی خوابگاههای متأهلی کشور است.
حسین سیمایی صراف با اشاره به ضرورت حمایت از دانشجویان متأهل، گفت: نرخ جمعیت کشور نگرانکننده است و ما باید زمینه تشکیل خانواده را فراهم کنیم و خوابگاه متأهلی دانشگاه بوعلی در زمینی به مساحت هر بلوک یک هزار و ۹۱۰ مترمربع در ۲ بلوک و ۸۴ واحد احداث میشود.
وزیر علوم تأکید کرد: این کلنگزنیها صرفاً نمایشی نیست و اعتبار پروژهها پیشبینی و پرداخت شده است. امیدواریم با حمایت دانشگاه، استانداری و خیرین، این خوابگاهها هرچه سریعتر به بهرهبرداری برسد.
تولید دانش، تربیت وجهت دهی دانشمند وظایف اصلی دانشگاه است
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها تأکید کرد: دانشگاهها 3 رسالت اصلی دارند: تولید دانش، تربیت دانشمند و جهتدهی به دانش و دانشمند، که این جهتدهی بهویژه باید موجب تاثیرگذاری علم و دانشمندان کشور شود.
حجتالاسلام والمسلمین مصطفی رستمی جنگ نرم و شناختی را مهمترین چالش آینده دانشگاهها خواند و افزود: دانشگاهها باید با تربیت دانشمندانی متعهد، آماده و انگیزهمند، آرمانها را به ارزشهای پایدار تبدیل کنند و جریان علمی کشور را در مسیر استقلال و پیشرفت هدایت نمایند.
حجتالاسلام والمسلمین رستمی با اشاره به تجربیات دانشجویان ایرانی در خارج از کشور و ضرورت هدایت علمی آنان در مسیر خدمت به کشور گفت: این نشست فرصتی برای تقویت انسجام دانشگاهها و پیگیری مطالبات مقام معظم رهبری است و باید دانشگاهیان با امید و انگیزه در راه سربلندی کشور تلاش کنند.
دانشگاهها باید انسانهای متخصص، اخلاقمدار و متعهد تربیت کنند
نماینده ولیفقیه در استان همدان، با اشاره به ضرورت کرسیهای آزاداندیشی گفت: فضای گفتگو و مناظره در دانشگاهها باید جدی گرفته شود. حجتالاسلام والمسلمین حبیبالله شعبانی گفت: هیأت علمی و دانشجویان باید امکان اظهار نظر، پرسش و نقد داشته باشند و هیچ نگرانی از مواجهه با سوال و شبهه نداشته باشند. وی همچنین بر حل مسائل واقعی کشور از طریق پژوهشهای دانشگاهی تأکید کرد و افزود: حجم مقالات و پژوهشها باید به گونهای باشد که مسائل جدی اقتصادی، اجتماعی و حکمرانی کشور را پاسخگو باشد و پژوهشها از فضای انتزاعی جدا شده و به واقعیتهای اجتماعی مرتبط شوند. شعبانی به لزوم پرهیز از تعصب علمی اشاره و تصریح کرد: علم عرصه تعصب نیست. علوم انسانی و تجربی باید با منطق و آزادی بیان همراه باشند. امام جمعه همدان اظهار کرد: علم بنبستشکن است و میتواند آینده کشور را بسازد. وزارت علوم موظف است از منزلت علم دفاع کند و اجازه ندهد علم به بازی گرفته شود یا تنها وسیلهای برای کسب ثروت و منفعت شخصی شود.
حجتالاسلام والمسلمین شعبانی موثقی سپس بر اهمیت تربیت انسانی و اخلاقی دانشجویان و اساتید تأکید کرد و افزود: دانشگاهها باید انسانهای متخصص، متعهد، اخلاقمدار و مسئول تربیت کنند. متخصصی که صرفاً به منفعت شخصی یا مادی بیندیشد، برای جامعه و انسانیت خطرناک است.
همدان از مراکز علمی پویا در کشور است
استاندار همدان در آیین افتتاحیه ۹۹مین اجلاس رؤسای دانشگاهها گفت: همدان با وسعت ۱۹ هزار کیلومتر مربع، جمعیت 2 میلیون نفر و برخورداری از زیرساختهای ریلی، فرودگاهی و دانشگاهی، ظرفیتی ارزشمند برای توسعه علمی و اقتصادی کشور دارد. او با اشاره به حضور بیش از ۶۰ هزار دانشجو در ۷ دانشگاه، مراکز تحقیقاتی و پارکهای فناوری استان افزود: دانشگاه بوعلیسینا، دانشگاه علوم پزشکی و پژوهشگران توانمند، همدان را به یک مرکز علمی پویا تبدیل کردهاند.
ملانوریشمسی از ظرفیتهای طبیعی و کشاورزی استان نیز یاد کرد و گفت: بیش از ۱۳۰۰ گونه گیاه دارویی در همدان شناسایی شده که ۴ گونه آن در دنیا بینظیر است. همچنین محصولاتی چون سیبزمینی، گندم، انگور، سیر و گردو با کیفیت بالا تولید میشود و در حوزه کانیها و گوهرسنگها تنوع و کیفیت قابلتوجهی وجود دارد.
وی همدان را تسهیلگر استقرار مراکز علمی و نوآوری دانست و اظهار کرد: این استان میتواند هاب منطقهای در اقتصاد دانشبنیان، هوش مصنوعی، زیستفناوری و انرژیهای تجدیدپذیر باشد. او با اشاره به اقدامات یکسال اخیر افزود: آغاز به کار ۲۵۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی، جذب ۱۵۰۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری داخلی و ۱۸۰ میلیون دلار سرمایهگذاری خارجی ـ معادل ۴۷ درصد کل سرمایهگذاری خارجی تاریخ استان ـ نشانگر جهشی بزرگ در این حوزه است.
استاندار ادامه داد: استقرار ۷۵ شرکت دانشبنیان، فعالیت شتابدهندههای تخصصی و صادرات فناورانه به ۱۴ کشور نیز گواهی بر تحول ساختاری و همگرایی دانشگاه، دولت و بازار در همدان است.
ملانوریشمسی همدان را «مرکز ارزشهای تمدنی کشور» توصیف کرد و افزود: ثبت جهانی هگمتانه، شهر جهانی لالجین، ثبت جهانی سفال و صنایع دستی، جایگاه فرهنگی و هنری استان را ارتقا داده است. وی همچنین از طراحی دهکده بینالمللی درمان در کنار غار علیصدر و میزبانی کنفرانس گردشگری سلامت با حضور کشورهای اکو خبر داد و این ظرفیت را مکمل گردشگری تاریخی و طبیعی استان دانست.
هوش مصنوعی عاملی تعیینکننده در تحول آموزش عالی
رئیس دانشگاه بوعلیسینا نیز در مراسم افتتاحیه با اشاره به اهمیت برگزاری این اجلاس در دانشگاه بوعلیسینا گفت: افتخار میزبانی فرهیختگان و مدیران آموزش عالی کشور، مایه سربلندی ماست و این رویداد تاریخی در حافظه دانشگاه ثبت خواهد شد.
غلامحسین مجذوبی هوش مصنوعی را عاملی تعیینکننده در تحول آموزش عالی خواند و افزود: دانشگاهها باید با تأسیس رشتهها، دانشکدهها و پژوهشکدههای هوش مصنوعی، همگام با پیشرفت جهانی حرکت کنند. اگر این تحولات را پیشبینی نکنیم، با چالشهای بزرگی در آینده مواجه خواهیم شد.
رئیس دانشگاه بوعلیسینا همچنین به برخی چالشهای آموزش عالی کشور اشاره کرد و گفت: مشکلات بودجه، حقوق اساتید و کارمندان، وضعیت خوابگاهها و تغذیه دانشجویی، تجهیزات آزمایشگاهی ناکارآمد، مهاجرت دانشجویان و اساتید، مشکلات مسکن دانشگاهی و مسائل روحی و روانی دانشجویان که گاه به خودکشی منجر شده است.
مجذوبی تأکید کرد: تجربه انتخابات رؤسای دانشکدهها در دانشگاه بوعلیسینا نشان داده است که خرد جمعی میتواند مسیر صحیح مدیریت دانشگاهها را تضمین کند.
آغاز ساخت پردیس جدید علم و فناوری دانشگاه بوعلیسینا با مدل نوین سرمایهگذاری
غلامحسین مجذوبی،هدف از اجرای پروژه ساخت پردیس جدید علم و فناوری را ایجاد زیرساختهای فناورانه و نوآورانه در دانشگاه دانست و گفت: طراحی این طرح توسط شهرک علم و فناوری دانشگاه اصفهان انجام شده و با حمایت معاونت فناوری وزارت علوم عملیاتی میشود.
سیدمهدی ابطحی، رئیس دانشگاه صنعتی اصفهان نیز با اشاره به رویکرد جدید وزارت علوم در طراحی اکوسیستمهای فناوری افزود: این پروژه بر اساس الگوی عمومی-خصوصی اجرا خواهد شد بهگونهای که ۲۰ درصد منابع آن از بودجه دولتی و ۸۰ درصد دیگر از طریق سرمایهگذاری بخش خصوصی و مشارکت اعضای هیئت علمی و کارکنان دانشگاه تأمین میشود.
به گفته وی، پردیس جدید با هدف ایجاد برج فناوری طراحی شده تا بهعنوان نمونهای موفق در تقویت زیستبوم نوآوری و فناوری کشور مطرح شود.
رونمایی از تندیس دکتر اکبر اعتماد
در حاشیه ۹۹مین اجلاس رؤسای دانشگاهها، با حضور وزیر علوم و جمعی از مسئولان و اساتید دانشگاه، از تندیس مرحوم اکبر اعتماد، بنیانگذار دانشگاه بوعلیسینا و پدر فناوری هستهای ایران رونمایی شد.
وزیر علوم در این مراسم با تجلیل از مقام علمی و ملی اکبر اعتماد، او را دانشمندی نوآور، آیندهنگر و ایران دوست دانست که نقش مهمی در تأسیس وزارت علوم، توسعه مراکز علمی و بنیانگذاری سازمان انرژی اتمی ایفا کرد. وی گفت: دغدغه اصلی اعتماد، کیفیسازی پژوهش و مسألهمحور بودن آن بود.
سیمایی با اشاره به تلاشهای او برای بازگرداندن نخبگان ایرانی افزود: اعتماد ۳۰ درصد بودجه خود را صرف این امر کرد و با رویکردی دقیق، بدون تبلیغات، بهترین استعدادها را برای خدمت به کشور جذب نمود.
وی همچنین با یادآوری رشادتهای شهدا از جمله شهید جمشیدی، تأکید کرد: ما موظفیم با وفاداری به آرمانهای شهدا و بزرگان علمی کشور، ایران را آبادتر و سرافرازتر کنیم.
این رونمایی بهعنوان بخشی از برنامههای ویژه اجلاس، با محوریت توسعه علمی و ارتقای جایگاه آموزش عالی کشور برگزار شد
اتصال سامانه ها به پنجره واحد خدمات و هوشمندسازی
مدیرکل آمار، فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی وزارت علوم، فقدان «پایگاه اطلاعات جامع آموزش عالی» را یکی از موانع تصمیمگیری دانست و گفت: کیفیت خدمات الکترونیکی دانشگاهها و مراکز وابسته برای نخستین بار ارزیابی شده و نتایج آن در رتبهبندی دانشگاهها لحاظ میشود.
محمد هادی زاهدی از اتصال سامانههای پرکاربرد به «پنجره واحد خدمات هوشمند دانشگاهی» تا پایان مهرماه خبر داد و تأکید کرد خدمات باید بدون مراجعه حضوری و مبتنی بر دادهکاوی و هوش مصنوعی ارائه شوند.
آموزش پایه آینده کشور است
معاون اداری، مالی و مدیریت منابع وزارت علوم نیز آموزش را زیربنای آینده کشور خواند و بر حفظ کیفیت، هوشمندسازی دانشگاهها، کاهش سنوات تحصیلی و توسعه رشتههای راهبردی تأکید کرد.
مهدی پندار «دانشگاه هوشمند» را گام نخست تحول آموزشی دانست و گفت: کاهش دوره کارشناسی به 3 سال، مشابه بسیاری از دانشگاههای معتبر دنیا، میتواند ورود سریعتر دانشجویان به بازار کار و افزایش بهرهوری را به همراه داشته باشد.
