کلانشهر شدن همدان؛ بايدها و نبايدها همدان پیام
 
 
پنجشنبه - 2 خرداد 1398 - شماره 3480
 
امروز : جمعه ، 3 خرداد 1398

Today : Fri, May 24, 2019




ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * 1398؛سال رونق تولید
ورود کاربران


logo-samandehi
 
کد مطلب:  91295 تاریخ انتشار:  1397-12-19 - 00:17 تعداد بازدید:  112
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

کلانشهر شدن همدان؛ بايدها و نبايدها

تحلیل


 کلانشهر کجاست؟
کلانشهر شدن پديده‌اي کاملاً طبيعي در رشد و توسعه زندگي شهرنشيني در يک دهه اخير کشور ما بوده است. لازم است پيش از بيان تعريف کلانشهر؛ به اين نکته اشاره شود که در ادبيات نظري جديد، ديگر هر تجمع و هم‌نشيني زيستي و انساني را شهر نمي‌دانند، بلکه براي آن شاخص‌هايي تعريف شده است. به‌طور خاص در مورد کلانشهر نيز همين مسئله صادق است.
به‌صورت کلي، کلانشهر عنواني است که به شهرهاي بزرگ و پرجمعيت که معمولاً از يک شهر مرکزي و تعدادي شهر اقماري تشکيل شده‌اند، اطلاق مي‌شود. کلانشهرها معمولاً از اهميت سياسي، اقتصادي، فرهنگي، علمي گردشگري و ورزشي بسياري برخوردارند و از مراکز مهم اقتصادي و تجاري در هر کشوري به حساب مي‌آيند.
با بررسي آثار علمي موجود؛ ملاحظه مي‌شود شاخص‌ها و معيارهاي مختلفي براي کلانشهر وجود دارد که برخي از آنها کمي هستند (نظير جمعيت و وسعت جغرافيايي) و برخي ديگر ابعاد کيفي موضوع را در دل خود جاي داده‌اند (نظير سطح استاندارد زندگي، ميزان عدالت اجتماعي، ميزان فعاليت‌هاي اقتصادي و سيستم حمل‌ونقل مجهز درون‌شهري و برون‌شهري).
در کشور ما؛ تعريف قانوني غالب در اين خصوص بر اساس جمعيت صورت پذيرفته است. ازيک‌طرف، از نظر وزارت کشور به‌عنوان دستگاه متولي تقسيمات کشوري؛ کلانشهر به شهرهاي با جمعيت بالاي يک ميليون نفر جمعيت اطلاق مي‌شود. اما از نگاه وزارت راه و شهرسازي به‌عنوان دستگاه متولي تأييدکننده طرح‌هاي شهري؛ شهرهاي بالاي پانصد هزار نفر جمعيت کلانشهر محسوب مي‌شوند.
همين تفاوت نگاه خود در مواردي مشکل‌آفرين شده است. چراکه به علت نداشتن تعريفي حقوقي و يکسان از کلانشهر در کشور، امروزه فقط شهرهاي داراي بيش از يک ميليون نفر جمعيت مي‌توانند از مزاياي قانوني نظير ماليات بر ارزش‌افزوده بهره بيشتري ببرند.
اما بايد اظهار داشت براي کلانشهر يک تعريف دروني هم مي‌توان داشت. يعني مي‌توان گفت از منظر اجتماعي در کلانشهر همه افراد در راستاي يک هدف مشخص که آن را تعالي زندگي اجتماعي مي‌ناميم، گرد هم مي‌آيند. لذا اگر جمعيت وجود داشته باشد، اما اين تعريف ذهني در آن صدق نکند، نمي‌توان يک مجموعه را کلانشهر دانست.
کلانشهر شدن همدان؛ بايدها و نبايدها
چه واژه کلانشهر را بر همدان بگذاريم و چه نگذاريم، بايد عنوان داشت شهر همدان به‌عنوان مرکز اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي غرب کشور در حال رشد است و مهاجرت‌ها از بيرون استان به همدان نشان از ظرفيت‌هاي دروني آن مي‌باشد.
اما بايد پذيرفت با توجه به اينکه شهر يک موجود زنده است و مسائل اجتماعي و فرهنگي بر ابعاد عمراني و فيزيکي آن تأثير دارد، کلانشهر شدن هم مانند ساير پديده‌ها، داراي مزايا و معايبي است و تبديل شدن به کلانشهر، موافقين و مخالفيني در بين عموم مردم، کارشناسان، مديران و صاحب‌نظران دارد. با توجه به اين نکته که کلانشهرها در کشور ما به علت رشد نامتوازن و عدم تحقق هم‌زمان شهرنشيني و صنعتي شدن، با مشکلاتي متعدد روبه‌رو هستند، لذا بررسي آثار و پيامدها و در نظر گرفتن تهديدها و فرصت‌هاي احتمالي اين رخداد، ضروري به نظر مي‌رسد.
به‌طورکلي امروزه در توسعه شهرها رويکردهاي جديدي مورد توجه صاحب‌نظران قرار گرفته است. تاکنون رويکرد غالب اين‌گونه بوده که ابتدا شهر را ساخته و سپس به دنبال انسان‌هاي آن بودند؛ اما در دنياي کنوني با رويکردهاي نويني نظير شهر خلاق، شهر هوشمند، نحوه مشارکت مردم در توسعه شهر، تاب‌آوري شهري و گردشگري شهري و ... روبرو هستيم. لذا با توجه به اين رويکردهاي جديد، بايد به اين نکته مهم توجه شود که چقدر ظرفيت کلانشهر شدن وجود دارد. به‌عبارت‌ديگر، بايد در نظر داشت که کلانشهر بايد شرايط توسعه درون‌زا را داشته و ساختار آن بايد به‌گونه‌اي باشد که قابليت پذيرش جمعيت بيشتر و ارائه خدمات مطلوب به آنها فراهم باشد.
بعلاوه بايد در اين زمينه تأمل کرد که آيا کلانشهر شدن به‌طور عام منافع شهروندان را در بر مي‌گيرد و تأمين کند يا منافع آن فقط به تعداد خاصي خواهد رسيد؟
از طرفي هم اين نکته را بايد در نظر گرفت که اگر در کلانشهر، فرهنگ غالب وجود نداشته باشد؛ چند فرهنگي حاکم مي‌شود و ممکن است آسيب‌هاي اجتماعي زيادي به دنبال خود به بار آورد.
همچنين بايد تأمل شود که با در اختيار داشتن ظرفيت‌هايي چون مديران و نخبگان در شهر؛ همدان را به بزرگي در حوزه اثرگذاري -آن‌گونه که سزاوارش است- رساند.
چراکه صرفاً با مطرح کردن موضوع الحاق شهرها و روستاها به همدان، احداث رينگ سوم شهري و يا تأکيد صرفاً کلامي کلانشهر شدن بدون برخورداري از مزاياي آن، اثرگذار نيست و تنها باعث دامن زدن به نگراني‌هاي عمومي مي‌شود.
مؤخره؛ توصيه‌هاي سياستي
شهر و شهرنشيني رخدادي چندبعدي است و نبايد نگاهي صرفاً کمي و عددي در فضايي تعريف شده به آن داشت؛ لذا بايد کلانشهر شدن همدان را به‌عنوان يک فرآيند کوتاه‌مدت، ميان‌مدت و بلندمدت در نظر گرفت و براي تمامي ابعاد و پيامدهاي آن آينده‌نگري کرده و برنامه عملياتي داشت تا بتوان ضمن کاهش تهديدهاي احتمالي؛ از فرصت‌هاي آن هم به بهترين شکل بهره‌مند شد.


بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله ضمیمه(پیام_آدینه) دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها ویژه_نامه راهنما
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 38264433 (081)  -  فکس: 38279013 (081)  -  سازمان نیازمندی: 38264400 (081)  - ايميل: info@hamedanpayam.com