1397-08-191397-08-29bool(false) 1397-08-191397-08-29bool(false) طرحهای توسعه روستایی کمتر به ابعاد اقتصادی و اجتماعی پرداخته است همدان پیام
 
 
دوشنبه - 28 آبان 1397 - شماره 3340
 
امروز : سه شنبه ، 29 آبان 1397

Today : Tue, November 20, 2018




ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * "1397،سال حمایت ازکالای ایرانی"
ورود کاربران


کانال همدان پیام
logo-samandehi
 
کد مطلب:  85316 تاریخ انتشار:  1397-07-17 - 00:40 تعداد بازدید:  67
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

یک استاد دانشگاه در گفتگو با همدان پیام:
طرحهای توسعه روستایی کمتر به ابعاد اقتصادی و اجتماعی پرداخته است

نویسنده : شبنم طهماسبی

اجتماعی

شبنم طهماسبی
 روستاها به دلایل مختلف در سال های اخیر از قافله توسعه جا مانده اند، روستاییان با سوادتر شده اند و کشاورزی از رونق افتاده است، حالا روستانشینان، شهرنشین می شوند و روستاها خالی و خالی تر.
بررسی هایی که درباره مهاجرت به خصوص مهاجرت از روستا به شهر انجام شده، نشان می دهد که تمایل و تصمیم گیری برای مهاجرت به سن، جنس و تحصیلات بستگی دارد. جوانان بیشترین میزان مهاجرت را دارند. در این بین هم بیشترین مهاجران کشور را مردان تشکیل می دهند که برای کسب درآمد، دانش، اشتغال و غیره مکان اقامت خود را ترک می کنند.
مهاجرت افراد جوان از روستا باعث کاهش رشد جمعیت (خالی شدن روستا از سکنه) و افزایش نسبت سالخوردگی می‌شود.
این نوع مهاجرت موجب به هم خوردن جمعیت روستایی و شهری شده چرا که سالخوردگی جمعیت روستایی و جوان شدن جمعیت ناخواسته شهری را به همراه دارد، با روستاییانی مواجه هستیم که دیگر توان کار کشاورزی ندارند و شهرهایی که توان پذیرش و پاسخگویی مناسب برای اسکان و کار و اشتغال نیروهای تازه وارد جوان را ندارند و به دنبال آن به هم ریختگی اجتماعی و فرهنگی را هم در شهر و در هم روستا شاهدیم و به عبارتی نه شهر، شهر است و نه روستا، روستا.
به مناسبت روز روستا با موسی اعظمی، دانشیار دانشگاه بوعلی سینا ،دکترای توسعه روستایی از دانشگاه ردینگ انگلستان  پیرامون پدیده مهاجرت به عنوان مهمترین چالش روستاییان گفتگو کردیم که در ادامه می خوانید.
 از دیدگاه شما چه عواملی سبب مهاجرت روستاییان  به شهر می‌شود؟
مهاجرت روستایی یکی از چالشهای اساسی توسعه پایدار محسوب می شود نتایج حاصل مطالعات علمی و شواهد موجود موید اثرگذار بودن عوامل وعلل متعدد  در بروز این پدیده منفی اجتماعی هستند.
بسته به ویژگیهاي طبیعی وشرایط اقتصادي و اجتماعی و همچنین تفاوتهاي تاریخی،قومی و فرهنگیِ روستاهاي مبدأ مهاجرت، روستائیان  باتوجه به اهداف عالی زندگی از حیث معیشتی رفاهی که مد نظردارند دست به نقل مکان به شهرها بزنند.
در یک نگاه کلان عوامل مهاجرت به دو گروه دافعه و جاذبه قابل تقسیم هستند. عواملی سبب حرکت ازمبدأ می شوند اصطلاحاً به آن عامل دافعه گویند وعواملی که سبب تسریع حرکت درمقصد می شوند به آن عامل جاذبه می گویند. در مجموع می توان گفت که نقش عوامل دافعه روستایی در مهاجرت روستا به شهر بیشتر از سایر عوامل به خصوص عامل جاذبه شهری است. برخلاف تصور عمومی که زرق و برق شهری را عاملی مهم در مهاجرت روستاییان به شهر می داند، من معتقدم نقش دافعه های روستایی تعیین کننده تر هستند. به نظر می رسد که مهاجران روستا به شهر در اثر دافعه های روستایی است که مجذوب جوامع شهری می شوند نه اینکه جوامع شهری فی نفسه مجذوب کننده باشند.
اما در نگاه خرد اگرچه برخی صاحب نظران معتقدند که تمايل و تصميم گيري براي مهاجرت به عوامل خاصی مانند سن، وضعیت اقتصادی، شغل،جنس وتحصيلات  بستگي دارد اما این عوامل برای انگیزش افراد به مهاجرت مطلق نیستند.
 گفته می شود فاصله بین روستا و کلان شهر از بین رفته است آیا این موضوع  را قبول دارید؟
با توجه به پیشرفتهای مختلف صورت گرفته در دهه های اخیر بویژه در حوزه توسعه ارتباطات، فاصله و شکاف بین نواحی روستایی و شهری یا به عبارتی تمایز آنها کمتر شده است که البته این موضوع در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه هنوز متفاوت است. اما در کشور ما شواهد و واقعیتهای موجود نشان می دهد که در مقوله توسعه روستایی چندان موفق نبودیم و این امر می تواند ناشی از ضعف برنامه ریزیهای تولیدی و كشاورزی در نواحی روستایی و عدم توازن و تعادل بین نگاه و توجه به توسعه این دو بخش در منظر سیاستگذاران و برنامه ریزان باشد.
 آیا  طرح های دولت در زمینه ارائه تسهیلات به روستاییان پویایی اقتصادی  به همراه داشته است ؟
ارائه تسهیلات و حمایتهای دولتی به روستائیان با توجه به وضعیت و شرایط مناطق روستایی یک ضرورت مسلم برای رسیدن  به توسعه روستائی است. اگرچه نَفسِ چنین حمایت هایی قابل تقدیر است، اما در خصوص میزان کارآمدی طرح های این‌چنینی اما و اگرهای بسیاری وجود دارد. موضوع اعطای تسهیلات به روستاها از صندوق توسعه برای افزایش فرصت های شغلی در روستاها صورت می پذیرد. اما به اعتقاد بنده صرفاً با پرداخت وام و تسهیلات، نمی توان اهداف مورد نظر در قالب اهداف اقتصادی و بطور اخص اشتغالزایی را به نتیجه مطلوب و شایسته ای رساند. اساساً یکی از مؤلفه های تأثیرگذار در اشتغالزایی به امر تولید معطوف می شود و هر اندازه در این مسیر اقدامات سازنده تری عملیاتی شود، قطعاً ضریب اشتغال نیز با تقویت و ارتقای شایسته تری همراه خواهد شد. 
 طرح مطالعاتی برای توسعه روستاها در عمل چقدر با واقعیت هم خوانی دارد؟
برنامه هاي توسعه روستايي، از جمله برنامه هاي توسعه هر كشور در راستاي بهبود شرايط زندگي ساكنين فقير و كم درآمد روستايي و خود كفا نمودن آنها در مسير رشد و توسعة كلي آن كشور است. هدف از اين برنامه ها، تغيير ساختار همه جانبه اقتصادي،اجتماعي و فرهنگی حاكم بر جامعه روستايي است که مجري و كارگزار اين برنامه ها نيز دولتها هستند.
در رابطه به طرحها  و برنامه ها تا پیش از دهه 30 کشور ما فاقد هر گو نه نظام سازمان یافته برنامه ریزی برای توسعه ی کشوربود و طرح های محدودی در حوزه عمرانی بصورت سلیقه های فردی توسط صاحب منصبان با راهنمایی و هدایت شرکتهای خارجی به اجرا در می آمد. اما پس از آن و بخصوص در چند دهه اخیر برنامه های منسجم تری در قالب برنامه های هفت ساله و پنج ساله به انجام رسیده است که مناطق روستایی را نیز در بر گرفته است. بر پایه شواهد و وضعیت موجود می توان ادعا نمود که این برنامه ها و طرحها توفیق لازم را بویژه در رابطه با توسعه پایدار هم مناطق شهری و هم روستایی در بر نداشته است.
آنچه آشکار است این است که طرحهای توسعه روستایی در ایران بیشتر ماهیت کالبدی و فیزیکی یا عمرانی داشته و کمتر به ابعاد دیگر یعنی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، انسانی و زیست محیطی و جغرافیایی پرداخته است. همین نقیصه موجب عدم توفیق مورد انتظار در نیل به اهداف شده و گاهی با شکست مواجه شده اند. دلیل اصلی این امر اینست که درون مناطق روستائي و جامعه روستائي چالش‌ها و موانع متعددي هم از نظر فيزيكي و هم ازنقطه نظر اقتصادي و اجتماعي وجود دارد.
 يك استراتژي و راهبرد جامع و موفق توسعه ي روستائي بايد تنوع بين موقعيتها و شرايط مختلف روستائي را تشخيص دهد و گزينه هاي متفاوتي را براي مناطق مختلف شهري و روستائي و مناطق دور دست ارائه دهد.



بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله ضمیمه(پیام_آدینه) دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها ویژه_نامه راهنما
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 38264433 (081)  -  فکس: 38279013 (081)  -  سازمان نیازمندی: 38264400 (081)  - ايميل: info@hamedanpayam.com