1397-10-221397-11-02bool(false) 1397-10-221397-11-02bool(false) جشنواره زمستانی همدان زيرکرسی گرم شد همدان پیام
 
 
سه شنبه - 2 بهمن 1397 - شماره 3394
 
امروز : سه شنبه ، 2 بهمن 1397

Today : Tue, January 22, 2019




ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * "1397،سال حمایت ازکالای ایرانی"
ورود کاربران


نمایشگاه شیراز97
logo-samandehi
 
کد مطلب:  88583 تاریخ انتشار:  1397-10-18 - 09:54 تعداد بازدید:  44
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

جشنواره زمستانی همدان زيرکرسی گرم شد

فرهنگی
دورهمی‌ها و شب نشینی های زمستان از آیین‌های کهن همدان است ، سالهاست زمستان  با همه زیبایی و آدابش با آجیل و میوه در کنار کرسی فضایی با نشاط توأم با عطوفت و مهربانی را در تقویت صله رحم فراهم کرده است.
یکی از گرم ترین و خاطره انگیزترین نمادهای زمستان در همدان قدیم ، کرسی است، در گذشته این چهارپایه چوبی با آتش درون خود در شب های سرد زمستان، پادشاهی می کرده و یک کانون با صفا برای شب نشینی ها و دورهمی ها بوده است.در زمستان ها استفاده از کرسی های ذغالی و بعدها برقی به منظور گرم کردن خانه و نشستن دور آن، معمولا از شب یلدا، نخستین شب زمستان آغاز می شد و تا پایان چله بزرگ و در بعضی خانه ها تا انتهای چله کوچک ادامه داشت.اعضای خانواده از کوچک و بزرگ، دور کرسی که روی آن را میوه و آجیل و چایی پوشانده بود؛ می نشستند و به ویژه زمانی که برف شدید می بارید و سرمای شدیدی می آمد؛ شعر همدانی مصداق پیدا می کرد:
تا می توان ز فرش چو کرسی جدا مباش
آتش به فرق ریز و مکن اختیار برف
در زمانی که هنوز برق نبود، چراغ های گردسوز را همراه با یک قیچی در کنارش بر روی کرسی می گذاشتند تا به محض بالا آمدن فتیله آن را بچینند؛ در نتیجه این بیت شعر امیرخسرو دهلوی که بعدها زبانزد خاص وعام شد مصداق عینی پیدا کرد:
به پای شمع شنیدم ز قیچی فولاد
زبان سرخ، سر سبز می دهد بر باد
کرسی نماد شب نشینی های زمستانی
حرارت دلچسب و بی نظیر کرسی با یک داغی تنبلی آور و دو راهی وسوسه ماندن زیر لحاف کرسی در اتاق یا برف بازی در هوای سرد بیرون همراه می شد؛ که هنوز هم در یاد و خاطره مادربزرگ ها و پدر بزرگ ها مانده است. تهیه سوخت و ذغال کرسی و به ویژه خاکه ذغال و تهیه گلوله های خاکستر ذغال کار چندان راحتی نبود. اما لذت جمع شدن اعضای خانواده و احساس امنیت حاصل از آن دورهمی، سختی آماده کردن آن را پاک می کرد.
حالا کرسی در همدان جشنواره ای شده است ، آغاز جشنواره کرسی در حمام تاریخی قلعه همدان خاطرات بسیاری را برای قديمی‌ها زنده كرده و لحظات شادی را براي علاقه‌مندان رقم زده است.
حمام قلعه و کرسي نشيني
نام «کرسی» برای نسل قدیم و نسل جدید دو معنای مختلف را تداعی می‌کند. شاید همین نام است که هر دو نسل را به حمام تاریخی «حاج محمد سعید» یا همان «حمام‌قلعه» در محله‌ای قدیمی به همین نام در قلب شهر همدان کشانده است.
حمام حاج محمد سعید شاید تا حدود 20 سال پیش کارکرد قدیمی خود را داشته است، قدمت آن به دوره قاجار می‌رسد و از همان زمان به عنوان حمام پذیرای مردم بوده است. بخش زنانه حمام حاج محمد سعید همین بخشی است که ورودی درب اصلی حمام است و امروز پذیرای بازدیدکنندگان است. بخش مردانه نیز در داخل  کوچه باریک کنار حمام قابل دسترس بود.
قدیمی‌ها می‌گویند که در اوایل حمام مردانه از در اصلی قابل دسترس بود و حمام زنانه در داخل کوچه بود. حالا این حمام قدیمی به محلی برای بازآفرینی سنن گذشته بدل شده است؛ به طوری که نام جشنواره «کرسی» کافی بود که که بسیاری از مردان و زنان را به حمام قلعه بکشاند. بسیاری از اهالی محل نیز آمده بودند. قدیمی‌ها تا رسیدند زیر کرسی نشستند، انگار دست خودشان نبود. نسل جدید هم که با شوفاژ و بخاری انس گرفتند با حیرت کرسی را نگاه می‌کردند که وصف آن را بارها از بزرگ‌ترها به خصوص پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها شنیده بودند.
 برخی هم کناری ایستاده بودند و بدون آنکه توجهی به اجرای برنامه داشته باشند، برای فرزندان خود از روزهای فعالیت حمام می‌گفتند. به حافظه رجوع می‌کردند و تمام تلاش خود را برای تصویرسازی حوض‌های کوچک و بزرگ به کار می‌بردند تا منظورشان را  به فرزندان و حتی نوه‌های خود منتقل کنند. حوزه‌های کوچک آبی‌رنگ که در حمام وجود داشت و گروه گروه از آدم‌ها دور هم می‌نشستند و استحمام می‌کردند. البته همه این اتفاقات پس از جمع آوری خزینه و ایجاد دوش در حمام‌ها رخ داده و پیش از آن خبری از دوش و حوض‌های کوچک نبود، بلکه همان خزینه عمیق به عنوان محلی برای استحمام مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما امروز به جای آن حوض‌های کوچک و سکوهایی که دلاک‌ها مشغول شست‌وشو و با مشت و مال بودند، کرسی پهن بود تا یاد گذشته را زنده کند.
«سخت بود... اما خیلی‌ به آدمی خوش می‌گذشت» شاید جمله مشترک خیلی از بزرگ‌ترهاست. آنهایی که خانه را با چوب، خاک اره و یا در نهایت با کرسی و نفت گرم می‌کردند و امروز می‌بینند با یک دکمه ساده، سیستم گرمایشی روشن می‌شود و قرار نیست که خروس خان، خانم خانه از خواب برخیزد، منقل را از زیر کرسی بردارد. خاکسترها را کنار بزند، چند دانه زغال داخل آتش گردان بندازد و آن را بچرخاند تا آتش بگیرد و وسط خاکستر زغال‌های آتش گرفته را قرار دهد و خاکستر را با همان کف گیر فلزی سنگین سیاه رنگ کپه کند و دوباره زیر کرسی چوبی بگذارد و لحاف بزرگ کرسی را بیندازد. قدیم‌ترها حتی آبگوشت ظهر را نیز بر روی منقل بار می‌گذاشتند تا ناهار آماده شود. آداب جمع کردن و مرتب کردن کرسی خودش یک داستان جداگانه بود. عیان‌ها در هر اتاق یک کرسی داشتند و قشر ضعیف با وجود انبوه جمعیت خانواده زیر یک کرسی می‌خوابیدند. خاطره این دوره هم خوابیدن‌ها خودش یک فصل جداست که باید از زبان خود پدر و مادرها شنید و تعریف‌های مادربزرگ‌ها را گوش داد. حالا امروز به طور نمادین دورتادور کرسی بزرگ نشستند و لحاف بزرگ کرسی را روی پاهای خود کشیده بودند. خنده، تمام مدت بر لبانشان نقش بسته بود. می‌شد ذهن‌ها را خواند که در چه اندیشه‌ای هستند و خاطرات گذشته را مرور می‌کنند. گاهی دست می‌زدند و گاهی گوشی‌های هوشمند خود را بیرون می‌آورند تا عکس یا فیلمی را ثبت کنند و در دنیای مجازی و شبکه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارند.
صدای تا در حمام طنین انداز می‌شود، استاد می‌زند و می‌خواند. بین خواندن مردم را به تشویق دعوت می‌کنند.کرسی پلک‌ها را سنگین کرده است. انگار گرما کار خود را می‌کند. نوبت به سخنرانی می‌رسد، علی مالمیر مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان از اهمیت آیین‌های سنتی سخن می‌گوید. تأکید می‌کند که آیین‌ها کمتر از بناهای ارزشمند تاریخی نیستند. وی از همه می‌خواهد که اجازه ندهند این آیین‌ها به فراموشی سپرده شود و گوشی‌های موبایل جایگزین همه داشته‌های ما شود.
 جشنواره کرسی نشینی، سرآغاز رویدادهای فرهنگی بزرگ است
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری همدان در این جشنواره گفت: نخستین جشنواره کرسی نشینی سرآغازی رویدادهای فرهنگی بزرگ به ویژه در فصل زمستان است.
جشنواره کرسی نشینی، سرآغاز رویدادهای فرهنگی بزرگ است به گزارش خبرنگار  گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از همدان، علی مالمیر، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری همدان در جشنواره کرسی نشینی حمام قلعه همدان گفت: جشنواره کرسی نشینی یکی از محصولات مهم برای زنده نگه داشتن و معرفی میراث ناملموس منطقه همدان به گردشگران است.
وی افزود: میراث ناملموس محصولی جذاب برای توسعه گردشگری است که باید بیشتر به آن بپردازیم.
مالمیر با اشاره به پیشینه تارخی و فرهنگی همدان افزود: سلیقه و علاقه گردشگران با داشته های فرهنگی همدان جور است و از این قابلیت برای معرفی میراث ناملموس در دل میراث ملموس باید به طور بهینه استفاده کنیم.
مالمیر مشارکت بخش خصوصی را در این راستا ضروری دانست و گفت: مرمت و حفاظت از آثار تاریخی و همچنین اجرای آیین های سنتی در این اماکن نیازمند سرمایه گذاری و مشارکت بخش خصوصی است.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری همدان با اشاره به ظرفیت های بی نظیر همدان خاطرنشان کرد: نخستین جشنواره کرسی نشینی سرآغازی رویدادهای فرهنگی بزرگ به ویژه در فصل زمستان است.
مالمیربا تاکید بر حفط و پاسداری آیین ها و سنت های قدیمی منطقه همدان یادآوری کرد: اگر اینگونه جشنواره برگزار نشود، میراث ناملموس این خطه منسوخ و فراموش می شود.
وی نقش سمن ها و شوراهای اسلامی را در یافتن و معرفی سنت ها و آیین های بومی و محلی بسیار موثر دانست و گفت: این کار به کارشناسان حوزه مردم شناسی برای ثبت میراث ناملموس کمک بزرگی می کند.
 26 بنا در حال بهره‌برداری است
در ادامه میهمان کشوری هم لب به سخن باز می‌کند. علی فعله‌گری مشاور مدیرعامل و رییس اداره ارزیابی عملکرد صندوق احیاء و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی کشور از امکان تاریخی که قابلیت واگذاری به بخش خصوصی دارند سخن می‌گوید.
به گفته او صندوق تغییر نام داده  و از این به بعد با عنوان صندوق حمایت از صنایع دستی، فرش و احیای بناهای تاریخی و  فرهنگی یاد خواهد شد که در حال تدوین اساسنامه آن هستند.
وی بر حفظ و آثار تاریخی و جلوگیری از تخریب آنان تأکید می‌کند و می‌گوید: تا سال 1392 از 269 بنای تاریخی که مصوبه هیأت دولت مبنی بر واگذاری آنان به بخش خصوصی صادر شده بود تنها 10 مکان واگذار شده بود اما از سال 92 به این سمت 66 بنا واگذار شده است. مشاور مدیرعامل صندوق احیاء با اشاره به اینکه 26 بنا در حال بهره‌برداری است ادامه می‌دهد: از این تعداد دو بنا شامل حمام قلعه و حمام حاجی در همدان قرار دارد.
وی همچنین اعلام می‌کند مدیران کل استان‌ها نیز 155 بنا معرفی کردند تا به بخش خصوصی واگذار شود. به گفته این مقام مسؤول کاروانسرای فرسفج، خانه اقتداری، تاج‌آباد در آبرومند و چند بنای دیگر نیز در استان همدان در حال واگذاری است.
فعله‌گری همچنین از تأمین 100 میلیارد تومان اعتبار از محل صندوق توسعه ملی برای پرداخت تسهیلات به بخش خصوصی در راستای سرمایه‌گذاری در اماکن تاریخی خبر داد.
وی همچنین از تقویمی شدن برگزاری آیین‌های سنتی در آینده نزدیک خبر می‌دهد و ادامه می‌دهد: در 6 ماهه دوم سال 10 جشنواره آیینی در سراسر کشور در اماکن تاریخی در نظر گرفته شده است.جشنواره کرسی حمام قلعه تا 22 دی ماه برقرار است و علاقمندان می‌توانند از آن بازدید کنند.

بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله ضمیمه(پیام_آدینه) دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها ویژه_نامه راهنما
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 38264433 (081)  -  فکس: 38279013 (081)  -  سازمان نیازمندی: 38264400 (081)  - ايميل: info@hamedanpayam.com