هنرمند منبتکار ملایری: کمبود و گرانی مواد اولیه مشکل تولیدکنندگان مبلمان و منبت
ملایر - زهرا امیری - خبرنگار همدان پیام: شهرستان ملایر دومین شهر بزرگ استان همدان پس از شهر همدان است. بخش عظیمی از جمعیت این شهر به صنایعدستی چوبی و خاصه هنر تولید مبلمان سنتی مشغول هستند.
منبت ملایر در سال ۱۳۹۶ موفق به دریافت جایگاهی ملی شد و 5سال پیش در سال ۱۳۹۸ تولیدات منبت ملایر در بازدید بازرسان سازمان جهانی صنایعدستی حائز تمامی معیارهای یونسکو از جمله کیفیت، اصالت، مرغوبیت، پیشینه تاریخی، خلاقیت و نوآوری شد تا این که در بهمنماه همین سال با عنوان «ملایر؛ شهر جهانی مبلمان و منبت» در فهرست شهرها و روستاهای جهانی یونسکو ثبت شد.
بازرسان شورای جهانی صنایعدستی 5سال پیش در دوم دیماه ۱۳۹۸ وارد شهر ملایر شدند تا برای ثبت این شهر به عنوان شهر جهانی مبلمان و منبت در فهرست جهانی، همه چیز را بررسی و ارزیابی کنند.
گروهی که برای این بازرسی و بررسی در سفری یک روزه به ملایر آمده بودند، تشکیل شده بود از غاده هیجاوی رئیس منطقه آسیا و اقیانوسیه شورای جهانی صنایعدستی و کوین موری که معاون منطقه آسیا و اقیانوسیه در شورای جهانی صنایعدستی هستند و ویدا توحدی که مسئول ثبت شهرهای ملی و جهانی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی میباشند.
این بازرسان در سفر خود به شهرک صنعتی حاجیآباد و بازدید از کارخانههای بزرگی مانند گروه صنعتی مبلمان محمدی در حاجی آباد، واحدهای نمایشگاهی، بازار مبل، واحدهای کارگاهی در شهر، مرکز نوآوری مبل و منبت دانشگاه آزاد اسلامی و خیلی از مکانهای دیگر سرکشی کردند.
پیش از اینکه ملایر به عنوان شهر جهانی مبلمان و منبت در فهرست جهانی ثبت شود، به عنوان شهر ملی منبت ثبت شده بود. پس از ثبت به عنوان شهر ملی منبت، ثبت این شهر به عنوان شهر جهانی مبلمان و منبت در دستور کار قرار گرفت و در تاریخ ۹دیماه ۱۳۹۸ با اعلام بازرسان، شهر ملایر به عنوان شهر جهانی مبلمان و منبت در فهرست شهرهای جهانی صنایعدستی قرار گرفت.
در حال حاضر شهرستان ملایر بیش از ۵ هزار کارگاه برای تولید مبل و منبت دارد و 10هزار و ۳۵۰ استادکار و ۳۰ هزار هنرمند فعال در این رشته مشغول به کار هستند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان ملایر بیان کرد: شهریورماه سال ۱۳۹۵ در جریان سفر رئیس سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به شهرستان ملایر، گزارش وضعیت هنرمندان منبتکار شهر ملایر به وی ارائه و معاون صنایعدستی سازمان مأمور بازدید از کارگاههای منبتکاران شهرستان ملایر شد.
ابراهیم جلیلی بیان کرد: پس از بازدید معاون و کارشناسان از کارگاهها و دیدن ظرفیت شهرستان و وجود حجم هنرمندان و کارگاهها، موضوع ثبت ملی هنر منبتکاری شهر ملایر به جریان افتاد.
وی بیان کرد: آن زمان ملایر دارای ۴۵۰۰ کارگاه خرد، کوچک، متوسط و بزرگ و خانگی بود که حدود ۸هزار الی ۹هزار نفر فعال در رشته منبت در شهرستان فعالیت میکردند.
جلیلی با بیان اینکه عمده نواحی فعال در حوزه مبل و منبت عبارت بودند از شهرک خوشه مبلمان منبت، روستای حاجیآباد، پشت ناسیونال، بلوار شهید بهشتی، مناطق شهری، طالقانی، نواحی ۱۶ متری، ۳۲ متری مطهری، کوچه کارخانه و... با توجه به ظرفیت فوق با پیگیریهای انجام شده در ۲۹/۱/۱۳۹۶، ملایر توانست عنوان شهر ملی منبت ایران را به خود اختصاص دهد.
جلیلی گفت: احراز شرایط و ثبت به عنوان شهر ملی صنایعدستی پیشنیاز کاندیدا شدن برای احراز عنوان شهر یا روستای جهانی صنایعدستی است.
وی با اشاره به اینکه پس از ثبت ملی، ذوق و شوق هنرمندان منبتکار چندین برابر شد و اقدامات بسیار مهمی در حوزه تکمیل زیرساختها با کمک مسئولان در 2سال انجام شد، افزود: برگزاری جشنوارهها، تکمیل سیما و منظر شهری، ساخت المانها و همت ملی با وحدت برای ثبت جهانی این هنر در شهر ملایر شکل گرفت که پس از مراحل ارسال پرونده، مدارک و درخواست برای شورای جهانی صنایعدستی و بازدید مورخ ۲/۱۰/۱۳۹۸، ارزیابی و تأیید نهایی از سوی ارزیابان بینالمللی و شورای جهانی صنایعدستی در ۹/۱۰/۱۳۹۸، با تأیید شورای جهانی صنایعدستی، مبلمان منبت ملایر در فهرست شهرهای جهانی صنایعدستی قرار گرفت.
جلیلی ضمن تبریک 5مین سالروز ثبت جهانی هنر مبلمان منبت ملایر بیان کرد: ایران یکی از برترین کشورهای دنیا از نظر تنوع صنایعدستی است.
وی افزود: چندین شهر و روستای ایران در شورای جهانی صنایعدستی به عنوان شهر و روستای جهانی انتخاب شدهاند که 2شهر آن، شهر جهانی سفال و شهر جهانی مبلمان منبت در استان همدان قرار دارد.
جلیلی خاطرنشان کرد: صنایعدستی این شهرها و روستاها به عنوان یکی از مهمترین سوغات و محصولات ایران شناخته میشوند.
وی گفت: شورای جهانی صنایعدستی یک سازمان غیردولتی و غیرانتفاعی است که در سال ۱۹۶۴ پایهگذاری شده است، هدف از راهاندازی این سازمان افزایش تعامل با کشورهای دنیا، افزایش توسعه اقتصادی از طریق درآمد حاصل از تولید صنایعدستی، اجرای برنامههای تبادل فرهنگی و هنری، برگزاری کارگاه، کنفرانس، سمینار و نمایشگاههای مربوط به صنایعدستی و به طور کلی ایجاد انگیزه و کمک به فعالان صنایعدستی در کل دنیا است.
وی افزود: ثبت جهانی شهرها، فرصتی عالی فراهم میکند تا اهالی بومی این مناطق برای یادگیری و توسعه صنایعدستی خود، تمایل و اشتیاق بیشتری نشان دهند.
رئیس اداره میراث فرهنگی و صنایعدستی ملایر بیان کرد: ثبت جهانی، سبب شهرت بیشتر این صنایع میشود و منافع اقتصادی و اجتماعی متعددی برای اهالی بومی دارد که یکی از فاکتورهای رشد گردشگری است.
کمبود و گرانی مواد اولیه مشکل تولیدکنندگان مبلمان و منبت
یکی از هنرمندان منبتکار ملایر گفت: کمبود و گرانی مواد اولیه، بالارفتن دستمزد و پایین آمدن قدرت خرید بزرگترین مشکل هر تولیدکننده مبلمان است.
رضا زیبای بیان کرد: با توجه به اینکه بهترین چوبها، راش گرجستانی است و تمام کارهای ما از چوب سوپر راش استفاده میکنیم، قیمت کار تمام شده بالا و مردم قدرت خرید مبلمان را مانند قبل ندارند. از قبل مشتریها سرویس سفارش میدادند اما الان به دلیل گران شدن محصولات، بیشتر دستک سفارش میدهند و تقریبا فروش میز غذاخوری کم و بسیار ناچیز شده است و بیشتر مشتریان خرید اقساطی را تقاضا دارند که با مشکلات امروز تولیدیها همخوانی ندارد.
وی ادامه داد: مبلمان منبت جز کالاهای لوکس محسوب میشود که امروزه به علت افزایش قیمت، کار با رکود مواجه است و تعداد مشتریهای باقیمانده کار را به صورت شرایطی و چکی خرید میکنند که گاهی در پاس کردن چکها نیز به مشکل میخوریم. اگر میشد تعاونی منسجم و قدرتمند برای تأمین چوب در شهرستان وجود داشت که چوب را به قیمت پایین به دست تولیدکننده برساند، قطعا امکان تولید محصولات با قیمت مناسبتر و به تبع فروش بیشتر نیز وجود داشت.
در پایان گفتنی است؛ شهرستان ملایر در حوزه صنایعدستی به طور مستقیم دارای ۱۲هزارو۳۰۰ نفر هنرمند است که در بیش از بیست رشته فعالیت میکنند؛ از جمله این هنرهای دستی رشته مبلمان منبت است که حدود ۱۰هزار و۳۵۰ نفر به صورت مستقیم و ۳۰ هزار نفر غیرمستقیم در آن مشغول به فعالیت هستند.
