شرکت شرکت کنترل گاز اکباتان با بیش از ۳۵ سال سابقه فعالیت مستمر در عرصه تولید، بهعنوان یکی از مجموعههای صنعتی پیشرو کشور در حوزه تجهیزات اندازهگیری، ایمنی و مدیریت مصرف گاز شناخته میشود. این شرکت با اتکا به دانش فنی بومی، نیروی انسانی متخصص و بهرهگیری از فناوریهای روز، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت و ایمنی تجهیزات گازرسانی در کشور ایفا کرده است.
کنترل گاز اکباتان علاوه بر تولید انواع کنتورهای گاز و تجهیزات مرتبط، از تولیدکنندگان اصلی قطعات کنتور و اپراتورهای گاز خانگی در کشور به شمار میرود و امروز عنوان بزرگترین صادرکننده کنتور گاز ایران را در کارنامه خود دارد؛ افتخاری که نشاندهنده جایگاه برجسته این مجموعه در بازارهای داخلی و خارجی است.
گستره فعالیتهای این شرکت تنها به صنعت گاز محدود نمیشود؛ تولید تجهیزات ساختمانی، کنتورهای آب و همچنین ساخت بیش از ۲۵ قلم قطعه خودرویی برای خودروسازان بزرگ کشور از جمله ایران خودرو و سایپا بخشی دیگر از توانمندیهای این مجموعه صنعتی است که بیانگر تنوع و ظرفیت بالای تولیدی آن است.
شرکت کنترل گاز اکباتان از زیرمجموعههای شرکت سرمایهگذاری صنعت نفت بوده و این شرکت نیز در مالکیت صندوقهای بازنشستگی صنعت نفت قرار دارد. این پشتوانه قدرتمند، زمینهساز توسعه پایدار، سرمایهگذاری مستمر و تثبیت جایگاه این مجموعه بهعنوان یکی از درخشانترین شرکتهای فعال در صنعت نفت و گاز کشور شده است.
امروز شرکت کنترل گاز اکباتان بهعنوان یکی از سرمایههای ارزشمند استان همدان، نمادی از توان صنعتی، خودباوری و نقشآفرینی مؤثر بخش تولید در مسیر توسعه اقتصادی کشور به شمار میآید.
مدیرعامل شرکت کنترل گاز اکباتان، با تشریح مسیر سپریشده در هوشمندسازی شبکه گاز کشور اظهار کرد: شرکت کنترل گاز اکباتان بیش از ۱۷ سال است که در حوزه هوشمندسازی تجهیزات اندازهگیری انرژی فعالیت میکند و امروز به عنوان یکی از برندهای مطرح کشور در صنعت کنترل و اندازهگیری گاز شناخته میشود.
جودکی با اشاره به سابقه شکلگیری طرح قرائت از راه دور در کشور گفت: از سال ۱۳۸۵ و با تصویب قانون قرائت از راه دور حاملهای انرژی در مجلس شورای اسلامی، موضوع هوشمندسازی تجهیزات اندازهگیری آب، برق و گاز به صورت جدی مطرح شد. شرکت کنترل گاز اکباتان نیز از همان زمان توسعه محصولات قرائت از راه دور را در دستور کار خود قرار داد.
جودکی ادامه داد: تا پیش از سال ۱۳۹۵ تمرکز اصلی بر قرائت از راه دور بود، اما با فراگیر شدن فناوری اینترنت اشیا در دنیا و حرکت صنعت اندازهگیری به سمت تجهیزات هوشمند، در سال ۱۳۹۵ و به دنبال فراخوان شرکت ملی گاز ایران برای طراحی و تولید کنتورهای هوشمند گاز، ما به عنوان تنها شرکت وابسته به مجموعه وزارت نفت، خود را مکلف به حضور در این طرح ملی دانستیم.
به گفته وی، در آن زمان به دلیل نبود مدل اقتصادی مشخص برای بازگشت سرمایه، بسیاری از شرکتهای فعال وارد این حوزه نشدند، اما کنترل گاز اکباتان به عنوان تنها تولیدکننده ایرانی، مسیر توسعه کنتورهای هوشمند گاز را به طور جدی آغاز کرد.
تنها تولیدکننده کاملا ایرانی کنتور هوشمند گاز
مدیرعامل شرکت کنترل گاز اکباتان تأکید کرد: امروز با افتخار اعلام میکنیم کنتور هوشمند گاز اکباتان، تنها کنتور کاملاً ایرانی در حوزه مکانیک، الکترونیک و نرمافزار است. این محصول بر بستر اینترنت اشیا طراحی شده و با مصرف بسیار پایین انرژی و باتری با عمر حدود ۱۰ سال، در زمره تجهیزات Ultra Low Power قرار میگیرد که توسعه آن نیازمند دانش فنی پیشرفته است.
وی با اشاره به همکاری با اپراتورهای بزرگ کشور افزود: در مسیر توسعه سراسری این طرح، اپراتورهای مطرح کشور از جمله ایرانسل و همراه اول به عنوان شرکای تجاری در کنار ما قرار گرفتهاند تا بستر ارتباطی پایدار برای تبادل دادهها در سراسر کشور فراهم شود.
جودکی با اشاره به جایگاه دانشبنیان این شرکت اظهار داشت: کنترل گاز اکباتان به واسطه توسعه این فناوری، شرکت دانشبنیان محسوب میشود و در سال ۱۴۰۱ موفق به کسب عنوان نوآوری برتر ملی از جشنواره نوآوری ملی دانشگاه شریف شد و کنتور هوشمند گاز این شرکت به عنوان نوآوری برتر ملی معرفی شد.
وی همچنین از اجرای پروژه «تولید بار اول» خبر داد و گفت: در حال حاضر پروژه تولید و توسعه ۱۵۰ هزار دستگاه کنتور هوشمند گاز در کشور در دست اجراست که گامی مهم در مسیر بومیسازی کامل این فناوری محسوب میشود.
نخستین شهرک صنعتی هوشمند گازی کشور
مدیرعامل کنترل گاز اکباتان در ادامه با اشاره به تجربه موفق هوشمندسازی صنعتی بیان کرد: در کنار کنتورهای خانگی، ما تولیدکننده ماژولهای هوشمندساز برای کنتورهای صنعتی نیز هستیم. شهرک صنعتی شماره 2 اراک به عنوان نخستین شهرک صنعتی هوشمند گازی کشور، با استفاده از ماژولهای هوشمندساز ما تجهیز شده است. تمامی واحدهای صنعتی این شهرک تحت پایش لحظهای مصرف و دمای گاز قرار دارند و مدیریت مصرف از طریق پلتفرم مرکزی انجام میشود.
مزایای کلیدی کنتورهای هوشمند گاز
جودکی درباره ویژگیهای این کنتورها تصریح کرد: اندازهگیری لحظهای مصرف و دما یکی از مهمترین مزایاست؛ گاز سیالی وابسته به دماست و اندازهگیری همزمان حجم و دمای گاز، محاسبه واقعی مصرف را ممکن میکند.
مدیریت مصرف بر اساس تعرفههای پلکانی از دیگر قابلیتهاست؛ با توجه به تغییر پلههای مصرف و افزایش جرایم مشترکان پرمصرف، امکان مشاهده و کنترل لحظهای مصرف، از صدور قبوض سنگین جلوگیری میکند.
اطلاعرسانی آنی به مشترک نیز پیشبینی شده است؛ در صورت عبور از الگوی مصرف تعریفشده، پیام هشدار ارسال میشود تا مشترک در همان لحظه مصرف خود را مدیریت کند.
وی افزود: کنتورهای هوشمند دارای قابلیت خودآزمایی و اعلام خرابی هستند و در صورت بروز اشکال در اندازهگیری، موضوع را به مرکز گزارش میدهند تا از تضییع حقوق مشترک و شرکت گاز جلوگیری شود.
ایمنی در شرایط بحرانی از دیگر مزایا است؛ در صورت زلزله، شکستگی لوله یا شرایط غیرعادی، امکان قطع گاز و واکنش سریع وجود دارد. همچنین سنسورهای تشخیص میدان مغناطیسی، ضربه، باز شدن درب و مصرف غیرعادی، هرگونه دستکاری را به صورت لحظهای اطلاع میدهند.
کاروَر زنجیره ارزش انرژی و بازگشت سرمایه از محل صرفهجویی
مدیرعامل شرکت کنترل گاز اکباتان در ادامه با اشاره به افزایش نگرانکننده اتلاف و هدررفت گاز در کشور اظهار کرد: اتلاف گاز نهتنها موجب از بین رفتن سرمایه ملی میشود، بلکه فرآیند گازرسانی پایدار به منازل و صنایع را نیز با مشکلات اساسی مواجه میکند. از همین رو، بهینهسازی مصرف و جلوگیری از هدررفت انرژی به یکی از مأموریتهای مهم شرکت ملی گاز ایران تبدیل شده است.
وی راهکار مؤثر در این حوزه را ایجاد «زنجیره ارزش انرژی» دانست و گفت: در قالب طرح ملی «کاروَر» بستری فراهم شده تا شرکتها و سرمایهگذاران بتوانند با سرمایهگذاری در حوزه بهینهسازی مصرف، از محل صرفهجویی واقعی گاز، بازگشت سرمایه خود را دریافت کنند. منابعی که پیش از این در اثر اتلاف از بین میرفت، امروز به چرخه اقتصادی بازمیگردد و هم به حفظ سرمایه ملی کمک میکند و هم برای سرمایهگذار سودآوری ایجاد میکند.
جودکی با تأکید بر اینکه شرکت کنترل گاز اکباتان نخستین شرکت مورد تأیید در اجرای طرح کاروَر در کشور است، افزود: این طرح بر اساس مصوبه تیرماه هیأت وزیران طراحی و ابلاغ شده و در قالب «کاروَری نوع دو گاز» به اجرا درآمده است. بر اساس این سازوکار، سرمایهگذاران میتوانند در مناطق مشخص، مشترکان پرمصرف گاز را شناسایی کرده و با اجرای اقدامات بهینهسازی، میزان مصرف آنان را کاهش دهند.
وی ادامه داد: با اصلاح دهکبندی و پلههای مصرف گاز، مشترکان پرمصرف با جرایم و هزینههای سنگین مواجه میشوند. طرح کاروَر به عنوان ابزاری حمایتی و اقتصادی معرفی شده تا از یک سو فشار هزینهای مشترکان کاهش یابد و از سوی دیگر مصرف گاز مدیریت شود.
حمایت از دهکهای پایین و صدور اوراق صرفهجویی گاز
مدیرعامل شرکت کنترل گاز اکباتان تصریح کرد: اولویت ما در اجرای این طرح، مشترکان دهکهای یک تا پنج درآمدی و خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی است. در قالب طرح کاروَر، کارشناسان با بازدید میدانی از منازل، نقاط اتلاف انرژی را شناسایی کرده و نسبت به اصلاح تجهیزات، تعویض وسایل گازسوز فرسوده، بهسازی ساختمان و فرهنگسازی مصرف صحیح اقدام میکنند تا مشترک از پلههای بالای مصرف به سطوح یک و دو منتقل شود و ضمن کاهش هزینه قبض گاز، در منافع حاصل از صرفهجویی نیز سهیم باشد.
جودکی درباره سازوکار اقتصادی طرح توضیح داد: پس از اجرای اقدامات بهینهسازی، شرکت ملی گاز ایران میزان کاهش مصرف هر مشترک را ارزیابی میکند. حجم گاز صرفهجوییشده در قالب «اوراق صرفهجویی گاز» به سرمایهگذاران اختصاص مییابد.
این اوراق در بورس انرژی ایران عرضه میشود و صنایع متقاضی، بهویژه در دوره اوج مصرف زمستان، میتوانند آن را خریداری کنند. بدین ترتیب گاز صرفهجوییشده از بخش خانگی به بخش مولد صنعتی هدایت میشود.
گامی بلند برای آینده پایدار انرژی
مدیرعامل شرکت کنترل گاز اکباتان در پایان تأکید کرد: هوشمندسازی شبکه گاز و اجرای طرح کاروَر صرفا یک پروژه فناورانه نیست، بلکه راهکاری عملی برای مدیریت بهینه مصرف، کاهش هزینه خانوار، افزایش ایمنی، حمایت از صنایع و صیانت از سرمایه ملی است. امروز با تکیه بر توان داخلی و فناوری بومی، میتوانیم گاز، این سرمایه ارزشمند کشور را هوشمندانهتر مصرف کنیم و آیندهای پایدارتر برای صنعت انرژی رقم بزنیم.
