|
برای نخستین بار، زندگینامه استاد حاج عسگر عسگری لالجینی، پدر سفال ایران، در کتاب درسی هنرستانهای فنی وحرفهای تدریس میشود. این رویداد فرهنگی با حضور رئیس سازمان بهزیستی کشور، نائب رئیس مجلس شورای اسلامی ، استاندار همدان در باغ نظری همدان و در جریان نمایشگاه ملی گنجینههای نقرهای رونمایی شد.
در تاریخ فرهنگ و هنر ایران، همواره نامهایی درخشان به چشم میخورند که نه تنها با آثار ماندگار خود، بلکه با منش و شخصیت اخلاقیشان، میراثی جاودان برای نسلها به یادگار گذاشتهاند. در این میان، استاد حاج عسگر عسگری لالجینی، به حق یکی از برجستهترین چهرههای هنر سفال ایران و جهان است؛ هنرمندی که در کنار مهارت بیبدیل در خلق آثار سفالی، الگویی کمنظیر از اخلاق، مقاومت و مسئولیتپذیری اجتماعی به شمار میرود.
لالجین، پایتخت سفال ایران زادگاه هنرمندی جاودانه
او در سال ۱۳۰۵ در شهر لالجین، پایتخت سفال ایران، چشم به جهان گشود. شهری که از دیرباز به واسطه خاک مرغوب و هنر دست مردمانش، آوازهای جهانی در هنر سفالگری داشته است. عسگری از همان نوجوانی در کنار پدر و بزرگان این هنر، همچون استاد علی نظری و استاد اسماعیل آقایی، به آموختن فنون سفالگری پرداخت و بهتدریج به یکی از ستونهای اصلی این هنر بدل شد. بیش از 6دهه از عمر پربرکت او صرف پرداختن به سفال و آموزش شاگردان شد؛ بهگونهای که بسیاری از هنرمندان امروز، خود را شاگرد مستقیم یا غیرمستقیم او میدانند.
سفالگری یا اخلاقمداری؟ راز ماندگاری استاد عسگری
آنچه استاد عسگری را از دیگران متمایز میکرد، تنها مهارت هنریاش نبود. او به باور بسیاری از همشهریان و شاگردانش، پیش از آنکه سفالگر باشد، معلم اخلاق بود. او معتقد بود: جوهر اصیل هنر، تفکر و اخلاق است، همین منش اخلاقی، در تمام ابعاد زندگیاش نمود داشت؛ چه در کارگاه کوچک و پرجنبوجوشش که بیش از ۳۵ سال مأمن هنرجویان و علاقهمندان بود، و چه در زندگی خانوادگیاش که در آن مسئولیتپذیری و عشق به میهن و مردم موج میزد.
فرزند شهید؛ پیوند ایثار و هنر در خانوادهای هنرمند
در گوشه کارگاه استاد، تصویری از فرزند شهیدش، علیرضا عسگری، نصب شده بود.
علیرضا یکی از غواصان عملیات کربلای ۴ بود که در دیماه ۱۳۶۵ به همراه یارانش برای شکستن خط دفاعی دشمن و آزادسازی جزیره امالرصاص، دل به آب زد و به شهادت رسید. استاد عسگری با آرامش و حزن خاصی درباره فرزندش میگفت: او هم خیلی مسئولیتپذیر بود و همین منش اخلاقی سرنوشت شهادت را برایش رقم زد. این پیوند میان هنر، اخلاق و ایثارگری، چهرهای اسطورهای از پدر سفال ایران ساخته است.
کارگاهی با قدمت ۳۵ سال؛ ثبت ملی، ثبت در دلها
کارگاه استاد عسگری در لالجین، با پیشینهای ۳۵ ساله، نه تنها بهعنوان مرکز آموزش و تولید آثار سفالی، بلکه بهعنوان میراثی ارزشمند شناخته شد و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. آثاری که از دستان او و شاگردانش برآمدهاند، امروز در بسیاری از خانهها، موزهها و نمایشگاههای داخلی و خارجی، جلوهگر ذوق ایرانی و اصالت هنرهای دستی این سرزمین کهن هستند.
اما شاید مهمتر از ثبت کارگاه و آثار استاد، ثبت نام او در دل مردم باشد؛ مردمی که او را نه فقط بهعنوان یک هنرمند، بلکه بهعنوان شخصیتی اخلاقی، مقاوم و فروتن میشناسند.
ورود به کتابهای درسی؛ پلی میان نسل امروز و میراث دیروز
خبر ارزشمندی که این روزها جامعه هنری و فرهنگی کشور را خوشحال کرده، ورود زندگینامه استاد عسگری به کتابهای درسی است.
برای نخستین بار، زندگینامه این هنرمند پیشکسوت در کتاب درسی پایه متوسطه دوم هنرستانهای فنی و حرفهای کشور گنجانده شده است. اقدامی ارزشمند که نسل جوان را با ریشههای هنر سفالگری و الگویی عملی از اخلاق و خلاقیت آشنا میکند.
رونمایی در باغ نظری؛ جشن پاسداشت هنرهای دستی همدان
این اتفاق مهم، در مراسمی رسمی در باغ نظری همدان رونمایی شد؛ جایی که حسینی، معاون وزیر کار و رئیس سازمان بهزیستی کشور، به همراه جمعی از مسئولان و هنرمندان حضور داشتند.
این رونمایی در چارچوب نمایشگاه «طرح ملی کارآفرینی پیشکسوتان؛ گنجینههای نقرهای استان همدان» صورت گرفت. نمایشگاهی که به همت معاونت صنایع دستی استان برپا شد و جلوهای تازه از ذوق، خلاقیت و اصالت هنرهای دستی ایران را به نمایش گذاشت.
پیام فرهنگی یک اتفاق بزرگ؛ الگویی برای هنر و زندگی
ورود زندگینامه استاد عسگری به کتابهای درسی را میتوان نقطه عطفی در پاسداشت هنرهای سنتی و انتقال میراث فرهنگی دانست. در روزگاری که بسیاری از جوانان از هنرهای دستی فاصله گرفتهاند، این اقدام میتواند پلی باشد میان نسل امروز و ریشههای فرهنگی دیروز. هنر سفالگری، هنری است که هم نیازمند صبر و متانت است و هم خلاقیت و جسارت. درست همانگونه که شخصیت استاد عسگری تجلی این دو خصلت بود. حالا، دانشآموزان هنرستانهای کشور نه تنها با فنون سفال آشنا میشوند، بلکه با الگویی از زندگی روبهرو خواهند شد که اخلاق و ایثارگری را در کنار هنر معنا میکرد.
سفال؛ خاکی که جان میگیرد و روایتگر عشق است
اگر به آثار استاد عسگری نگاهی بیندازیم، درمییابیم که او در کار با خاک، چیزی فراتر از یک محصول هنری میآفرید. سفالهای او بازتابی از روحیاتش بودند؛ ساده، صبور، مقاوم و اصیل. او میگفت: «خاک، زبان دارد. اگر با عشق و احترام لمسش کنی، با تو سخن میگوید.» شاید همین نگاه معنوی بود که باعث شد سفالگری برای او نه یک حرفه، بلکه راهی برای زندگی و حتی مقاومت باشد.
میراثی زنده برای نسل آینده؛ استاد عسگری در حافظه تاریخ
امروز، استاد عسگری در میان ما نیست، اما نام و یاد او در تاریخ هنر ایران جاودانه خواهد ماند. شاگردان بسیارش، آثار فراوانش و حالا حضور نامش در کتابهای درسی، همه و همه نشان از آن دارد که میراث او همچنان زنده است. او نه تنها پدر سفال ایران، بلکه نمادی از پیوند میان هنر، اخلاق، مقاومت و ایثار است؛ الگویی که نسلهای آینده میتوانند از آن الهام بگیرند.
هنر، اخلاق و مقاومت سه ضلع زندگی پدر سفال ایران
در روزگاری که جامعه ما بیش از هر زمان دیگری نیازمند الگوهای اخلاقی و هنری است، یادآوری زندگی و منش استاد عسگر عسگری، فرصتی ارزشمند برای بازاندیشی در نقش هنر در تربیت نسلهاست.
ورود زندگینامه او به کتابهای درسی، صرفا یک خبر نیست؛ بلکه یک پیام است: پیام اهمیت پاسداشت ریشهها، ارزشگذاری بر پیشکسوتان و انتقال تجربههای گرانبها به نسل آینده.
لالجین با سفالهایش شناخته میشود، اما سفالهای لالجین با نام استاد عسگری معنا مییابند. مردی که خاک را جان داد، هنر را با اخلاق درآمیخت و زندگیاش را وقف خلق زیبایی و پرورش انسانها کرد.
|
