|
ملایر - سحر یوسفی: اگر فضایی وجود داشته باشد که در آن کلمه معلولیت رنگ ببازد و به جای آن، طنین مهارت، خلاقیت و امید شنیده شود، آنجا دقیقا مرکز حرفهآموزی «وصال مهر» ملایر است؛ ورود به مرکز حرفهآموزی «وصال مهر» ملایر، مانند پا گذاشتن به جهانی دیگر است؛ جهانی که در آن نگاهها از محدودیتها فراتر رفته و بر تواناییها متمرکز است. اینجا دستهایی را میبینیم که با ظرافت مروار میبافند، میناکاری میکنند و ذهنهایی را مییابیم که قطعات لامپ را با دقت و امیدی رو به آینده مونتاژ میکنند. فضای کارگاه آکنده از انرژی تلاش و انگیزه است؛ جایی که از سال ۱۳۹۷ تاکنون نه تنها مهارتهایی ساخته شده، بلکه زندگی توانیابان را نیز دگرگون کرده است. در هر گوشه این مرکز، روایتی از پشتکار و امکانپذیری در جریان است. از همین رو به مناسبت روز جهانی توانیابان به سراغ جمعی از توانیابان رفتیم و با مدیراین مؤسسه به گفتوگو پرداختیم.
مهارتآموزی ۵۵ توانیاب در مرکز وصال مهر
مدیر مرکز «وصال مهر» ملایر از روزهای نخست فعالیت میگوید؛ از زمانی که مرکز تنها چند هنرجوی محدود داشت و امکاناتش کمتر از حد تصور بود. اما امروز این مرکز خانه دوم ۵۵ توانیاب است؛ افرادی از گروههای مختلف معلولیت جسمی، حرکتی و ذهنی که با روشهای تلفیقی، آموزشهایی کاملا منطبق با توان واقعی خود میگیرند. زهرا نجاتی تأکید میکند: در وصال مهر هیچ دو توانیابی برنامه یکسانی ندارند؛ مهارتها بر اساس ظرفیت واقعی هر فرد طراحی میشود.
مهارتی که از دل فرهنگ بومی جوانه زد
یکی از فعالیتهای اصلی مرکز، مرواربافی است؛ حرفهای بومی و ریشهدار در ملایر که بازار خوبی هم دارد.
او میگوید: حرفههای زیادی را امتحان کردیم، اما مرواربافی برای بچهها هم جذاب بود و هم قابل توسعه. از طرفی تولیداتشان قابل فروش و ارتقا بود و همین به آنها انگیزه میداد. در کنار این کارگاه، بخش تولید لامپ قرار دارد؛ حرفهای که بیشتر مورد علاقه جوانترهاست. به گفته نجاتی، کار فنی برای بچهها جذاب است. وقتی یک لامپ کامل میسازند، حس میکنند در خلق یک محصول واقعی نقش دارند و این برایشان بسیار ارزشمند است.
او در ادامه میافزاید: در این بخش، لامپهای LED با بهترین متریال بازار و با دقت بالا تولید میشوند؛ لامپهایی در توانهای ۳۰ و ۵۰ وات که علاوه بر صرفهجویی در انرژی و هزینه، کیفیتی رقابتی دارند. نجاتی با لبخند بیان میکند: وقتی میگوییم این لامپها ساخت دست همین فرشتههای مهربان است، مردم باور نمیکنند. اما هر قطعهاش نتیجه تمرکز و پشتکار توانیابان ماست.
دامنه گسترده خدمات؛ بیش از یک مرکز آموزشی
وصال مهر تنها یک کارگاه تولیدی نیست؛ مجموعهای از خدمات توانبخشی، آموزشی و حمایتی در آن ارائه میشود.
به گفته نجاتی، در این مرکز، توانیابان از آموزشهای پیشمهارتی و پیشحرفهای، مهارتهای شناختی، آموزش میناکاری، زیرلعابی، خراش روی فلز، مهارتهای خودیاری و مهارتهای حرکتی بهرهمند میشوند. همچنین کاردرمانی، مشاوره و روانشناسی، آموزش مهارتهای زندگی، ورزش و حرکات اصلاحی، گروهدرمانی، بازیدرمانی و نمایشدرمانی از دیگر خدماتی است که بهطور مستمر ارائه میشود.
مدیر این مؤسسه بیان میکند: برگزاری مناسبتها، اعیاد، جشنها، اردوهای درونشهری و برونشهری، و نمایشگاههای مختلف نیز بخشی از فعالیتهایی است که روحیه اجتماعی توانیابان را تقویت و آنها را با فضای جامعه پیوند میدهد.
فروش محصولات؛ آغاز راهی برای استقلال مالی
نجاتی با بیان اینکه، تولیدات مرکز بیشتر از طریق نمایشگاههای شهری معرفی و عرضه میشود، تأکید میکند: هرچند استقبال مردم بد نیست، اما نیاز به فرهنگسازی بیشتری وجود دارد؛ چون بسیاری هنوز نمیدانند این محصولات کار دست افراد دارای معلولیت است و خرید آنها به طور مستقیم به استقلال مالی این افراد کمک میکند.
او بیان میکند: پس از پایان دورههای آموزشی نیز هنرجویان به کمیته اشتغال شهرستان معرفی میشوند تا مسیر ورودشان به بازار کار رسمی هموار شود.
چالشهایی که دیده نمیشوند
در پشت این فعالیتها، مشکلاتی پنهان است؛ مشکلاتی که اگر برطرف نشوند، ادامه مسیر را دشوار میکنند.
نجاتی میگوید: هزینههای مالی، رفتوآمد هنرجویان و اجاره بودن فضای فعلی همیشه چالشهای بزرگ ما بوده. از سوی دیگر، ناآگاهی جامعه درباره چنین مراکزی باعث میشود برخی خانوادهها دیرتر برای آموزش فرزندانشان که مشکلات جسمی و ذهنی دارند اقدام کنند. به گفته وی، مرکز برای توسعه و جذب توانیابان بیشتر نیازمند حمایت جدی مالی و اداری است.
وقتی هیچ چیز غیرممکن نیست
با وجود تمام سختیها، نجاتی و مربیان مرکز انگیزهای قدرتمند برای ادامه دارند.
نجاتی با اشاره به خاطرهای از یکی از توانیابان که با وجود معلولیت دستانش، در میناکاری موفق شد، میگوید: آن روز خستگی از تنمان به در شد و فهمیدیم هیچ چیز غیرممکن نیست اگر فرصت برابر فراهم کنیم. او تصریح میکند: تغییرات روحی و رفتاری بسیاری از هنرجویان بهگفته خانوادهها، شگفتانگیز است و میگویند از زمانی که آغاز به تولید کردهاند، اجتماعیتر، خوشحالتر و مستقلتر شدهاند.
وصال مهر نیازمند حمایت بیشتر است
وصال مهر برنامههایی برای توسعه دارد؛ از بزرگ کردن بخش مرواربافی تا برنامهریزی برای صادرات. اما محدودیت فضا و هزینهها مانع شده است. مدیر مرکز امیدوار است که مسئولان و خیرین با حمایت بیشتر، مسیر رشد این مرکز را هموار کنند.
تواناییهای ناب، پشت هر محدودیت
نجاتی در پایان تأکید میکند: روز جهانی معلولان تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ یادآوری است که افراد دارای معلولیت نیازمند ترحم نیستند، بلکه نیازمند فرصتاند.
اگر نگاه جامعه تغییر کند، همین توانیابان سازندگان آینده خود خواهند بود. مرکز «وصال مهر» نمونهای روشن از همین تغییر نگاه است؛ جایی که بهجای محدودیت، فرصت ساخته میشود و بهجای ناامیدی، امید.
|
