|
در تصمیم اخیر مجلس درباره لایحه اصلاح ماده87 قانون مدیریت خدمات کشوری، مقرر شده ساعات کاری در هفته از 44به 40ساعت کاهش بیابد. بر این اساس تعطیلی آخر هفته از یک روز به 2روز افزایش مییابد. اما مجلس شورای اسلامی، هنوز برای تعیین روز پنجشنبه یا شنبه بهعنوان روز دوم تعطیلی به قطعیت نرسیده و بناست در صحن تصمیم نهایی اعلام شود.
به گزارش همدانپیام، هرچند که کمیسیون اجتماعی مجلس دهم در آبان1398 تعطیلی پنجشنبهها را به تصویب رساند اما بررسی آن به عمر این مجلس نرسید و کمیسیون اجتماعی مجلس یازدهم در خرداد سالجاری، مجدد در طرح اصلاحیه، انتخاب پنجشنبه یا شنبه را مطرح کرد. در این طرح کاهش ساعات کاری از 44ساعت به 40 ساعت در هفته و همچنین تعطیلی 2روز در هفته بهتصویب رسید و اعضا نیز موافقت خود را با تعطیلی روزهای جمعه و شنبه اعلام کردند.
هدف از این طرح نیز، ضمن تسهیل شرایط برای انجام سفرهای کوتاهمدت با هدف رونق گردشگری و مزایای مترتب اقتصادی و اجتماعی آن، افزایش فراغت کارکنان و بهطورکلی تحکیم بنیان خانواده مطرح شده است. اما هنوز 2نوع اختلافنظر برای این مصوبه وجوددارد.
یکم؛ اختلافنظر بین تعطیلی روزهای پنجشنبه و جمعه یا تعطیلی جمعه و پنجشنبه سبب شده تصمیمگیری برای تصویب آن با تأخیر صورت بگیرد. که بهتازگی تعدادی از فعالان اقتصادی از طریق اتاق بازرگانی تهران بیانیهای صادر و تقدیم مجلس کردهاند و در آن تعطیلی روزهای جمعه و شنبه پیشنهاد داده و آن را به نفع فعالیتهای اقتصادی کشور دانستهاند.
بخش خصوصی معتقد است، با تعطیلی جمعه و شنبه همانند سایر کشورها، زمینه ارتقا بهرهوری نیروی کار و تطابق تعطیلات با بازارهای منطقهای و جهانی فراهم میشود و ارتباط بیشتر با بازارهای جهانی و منطقهای و جلوگیری از فرصتسوزی تجاری بهوجود میآید.
دوم؛ برخیها معتقد هستند تعداد روزهای تعطیل در ایران نسبت به سایر کشورها بالاست و نیازی به اضافهشدن تعطیلات آخر هفته وجودندارد و این تصمیم میتواند برای اقتصاد، فعالیتها و مراودات تأثیر منفی بگذارد.
اما مرکز پژوهشهای اتاق ایران با بررسی روزهای تعطیل سایر کشورها، آمار و ارقامی را منتشر کرده و نشان داده که تعطیلات در ایران کمتر از سایر کشورهاست. در این پژوهش اعلام شده که نیمهتعطیلبودن روزهای پنجشنبه و همچنین بلاتکیفی نیروی انسانی در میانتعطیلیها سبب ایجاد شبهه زیادبودن تعطیلی در باور عموم شده است.
در گزارش اتاق بازرگانی ایران آمده است «برخلاف دیدگاه مرسوم در مورد فزونی تعطیلات نسبت به سایر کشورها، مجموع تعداد تعطیلات آخر هفته و مناسبتی کشور، با احتساب ۲۷روز تعطیلی رسمی و ۵۲روز تعطیلی روز جمعه، ۷۹روز میشود که بسیار کمتر از میزان تعطیلات در نقاط دیگر دنیا است. چنانچه پنجشنبههای در حال حاضر نیمه تعطیل هم تعطیل فرض شده و به این تعداد اضافه شود، مجموع تعطیلات در ایران به ۱۳۱روز خواهدرسید که تفاوت چندانی با سایر کشورها ندارد. تعداد روزهای تعطیل در اکثر کشورهای جهان بین ۱۱۲ تا ۱۳۴روز است.
با این حال مواجهه با طیف وسیعی از تعطیلات مذهبی، ملی و انقلابی و توالی آنها، پراکندگی نامتعارف تعطیلات و پدیده روزهای بین تعطیل و بلاتکلیفی بخش عظیمی از فعالان اقتصادی در مورد تعطیلبودن یا نبودن روزهای میان دو تعطیلی و درخواست کارکنان برای مرخصی، سبب میشود که بهرغم کمتر بودن میزان تعطیلات در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورها، از یکسو شبهه زیادبودن تعطیلات در باور عمومی رواج یابد و از سوی دیگر نیل به هدف اصلی تعطیلات که همان بازیابی و احیای توان نیروی کار است، به دلیل آشفتگی در توزیع تعطیلات، ناکام بماند. مهمترین دلیل این مسأله نیز همپوشانی میان تعطیلات آخر هفته با سایر تعطیلات و ایجاد روزهای بین تعطیل است که عملاً کشور را با وقفههای متعدد مواجه میکند.
مناسبتهای مذهبی بیشترین میزان حجم تعطیلات در ایران را به خود اختصاص میدهد و با احتمال بالایی در چرخش ماههای قمری، با تعطیلات ملی و انقلابی منطبق بر تقویم شمسی، همپوشانی پیدا میکند. در نتیجه نظم لازم برای ارتقای بهرهوری در فرایند کسبوکارها بههمخورده و سایر متغیرهای مهم اقتصادی نیز متأثر شود.
بهطورکلی در هر کشور، تعیین تعداد و ساماندهی تعطیلات، بر اساس اولویتهای نظام سیاسی و شرایط فرهنگی آن کشور انجام میشود. عموماً اولویت داشتن منافع اقتصادی برای بسیاری از کشورها سبب میشود که تعطیلات بر اساس بهرهوری اقتصادی و کاهش اتلاف منابع و هزینهها ساماندهی شود. اما در کشور ما به دلیل شرایط ویژه فرهنگی و دینی و متأثر بودن تعطیلات از دو تقویم شمسی و قمری، اتخاذ یک راهبرد مناسب برای ساماندهی، همواره با چالشهای زیادی مواجه بوده است و رفع آن نیاز به یک عزم جدی در سطح ملی دارد.
در این مورد پیشنهادهای متعددی هم مطرحشده، از جمله طرح انعطافپذیر کردن تعطیلات رسمی و امکانپذیر کردن جابهجایی آن توسط دولت یا کارفرما، تبدیل برخی از روزهای تعطیل به روزهای نیمه تعطیل و مواردی از ایندست که البته هیچکدام تاکنون راه بهجایی نبرده است.
اثرات مثبت تعطیلات 2روزه آخر هفته
مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران همچنین در این گزارش تأکید کرده که 2روزه شدن تعطیلات پایان هفته، آثار مثبت بالقوه دیگری را هم شامل رونق گردشگری، کاهش آلودگی هوا و صرفهجویی در مصرف انرژی به همراه خواهد داشت. اما نگرانیهایی هم از سوی بنگاهها و در باب احتمال ایجاد برخی ناهماهنگیها وجود دارد که عمدتاً معطوف به زمان این تعطیلات است، نه صرف وجود یا افزایش آن.
بهعبارتدیگر آنچه در مورد این لایحه اهمیت دارد، روز این تعطیلی (شنبه یا پنجشنبه بودن آن) است. نگرانی اصلی در این مورد است که اگر تعطیلی دو روز پایانی هفته شامل پنجشنبه و جمعه باشد، با احتساب تعطیلی شنبه و یکشنبه در اکثر نقاط دنیا، وقفهای 4 روزه در ارتباطات کشور ایجاد میشود که زیان اقتصادی ناشی از آن میتواند به شدت چشمگیر باشد. بهنحویکه بسیاری از کشورهای اسلامی و حوزه خلیجفارس، برای کاهش این زیان، در تصمیمی یکپارچه، تعطیلات پایان هفته خود را از پنجشنبه و جمعه، به جمعه و شنبه تغییر دادند. عدم امکان برقراری ارتباطات بانکی، گمرکی و سایر ارتباطات تجاری برای4 روز به معنی ایجاد یک اصطکاک بزرگ در بازار و مانع رشد بازرگانی است.
در مجموع روزهای کاری متفاوت، سبب عدم هماهنگی بین شرکای تجاری و عدم تطبیق در پیگیری کارهای اداری شده و هزینهها را برای کشوری مانند کشور ما که سهم اندکی در تجارت جهانی دارد، بالا میبرد. با توجه به اینکه بهواسطه تحریمها، تبادلات تجاری، نقلوانتقال پول و مراودات بین کشوری به نسبت قبل بسیار سختتر شده و هزینههای ناخواستهای را به فعالان اقتصادی تحمیل کرده است، بنابراین لحاظ این مسأله در تعیین روز دوم تعطیل رسمی کشور بسیار حائز اهمیت میشود.
با انتقال تعطیلی پنجشنبه به شنبه، وقفه تجاری بین طرفین تجاری به 3روز تقلیل مییابد و حداقل تأثیر آن، کاسته شدن از آثار اقتصادی نامطلوب عدم تطابق روزهای کاری در کشور با شرکای تجاری عمده، شامل چین، عراق، ترکیه، امارات، هند و غیره است. بهغیراز عراق که تعطیلی جمعه و شنبه را دارد، بقیه کشورهای مذکور شنبه و یکشنبه را تعطیل هستند. لذا حفظ امکان ارتباط حداکثری با این کشورها برای ایران که نیاز مبرمی به مراودات جاری تجاری خود برای بقا در بازار جهانی دارد، بسیار حائز اهمیت بوده و مطالبهای جدی از سمت بخش خصوصی است.»
بر اساس این گزارش، اتاق ایران به عنوان نماینده بخش خصوصی تأکید کرده که مجلس شورای اسلامی با توجه به منافع عنوان شده، به انتقال تعطیلات رسمی از روز پنجشنبه و جمعه به جمعه و شنبه، توجه کنند.
|
