|
■ معاونآب منطقهای استان: برداشت از سد سرابی قطع میشود
حدود 16 سال خشکسالی و برداشت آب از چاهها، تویسرکان را بهجائی رسانده که طبق پیشبینیها، احتمالاً، امسال شرایط به مراتب بحرانیتری نسبت به همدان پیشِرو خواهدداشت.
پیش از این طبق مطالعات شرکت آب منطقهای استان و مدلهای هواشناسی پیشبینی میشد در سال زراعی جاری، آبگیری مناسبی در سد سرابی صورت نگیرد و وضعیتی که در همدان رخ داد در تویسرکان نیز رخ بدهد. بر این اساس، وضعیت سد سرابی بسیار شکننده اعلام شد و طبق مکاتبات صورتگرفته، بنا بر این شد که چاههای حفرشده برای وارد مدارشدن تجهیز شوند.
اکنون معاون حفاظت و بهرهبرداری از منابع آب شرکت آب منطقهای استان همدان اعلام کرد که حجم مخزن سد سرابی تا روز گذشته (چهارشنبه) یک میلیون و 300 هزار متر مکعب است در حالی که سال گذشته در این تاریخ 2 میلیون و 750 هزار مترمکعب آب در مخزن این سد وجود داشت.
به گفته داوود شاهسوند، براساس اطلاعات ایستگاههای نزدیک به سد، بارش در سال آبی جاری تا روز چهارشنبه (دیروز) 5/27 میلیمتر بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته با 57 درصد کاهش روبرو بوده است.
آنطور که شاهسوند گفت: سال گذشته تا همین تاریخ 5/64 میلیمتر بارش در این سد وجود داشته است.
به گفته وی، با کاهش برداشت از سد سرابی، در حال حاضر 50 لیتر در ثانیه آب از این سد برداشت میشود. در حالی که پیش از این بهطور متوسط 80 لیتر در ثانیه و در مواقعی تا 100 لیتر در ثانیه برداشت میشد.
شاهسوند گفت: بهدلیل پیشبینیهایی که برای بحران آب تویسرکان داشتیم با فرمانداری و شرکت آب و فاضلاب جهت مکاتبه کردیم تا میزان برداشت از سد سرابی کاهش بیابد و همچنین تعدادی از چاهها که پیش از این برای مصرف شرب حفاری شده و در حال حاضر از آنها استفاده نمیشد برای واردکردن بر مدار، تجهیز و اصلاح شوند.
وی افزود: 12 حلقه چاه در دشت وجود دارد که 5 حلقه از آنها در مدار بهرهبرداری قرارداشتند اما 7 حلقه نیاز به اصلاحاتی داشتند که شرکت آب و فاضلاب در حال انجام است تا بتوانیم بهطور کل برداشت از سد را به صفر برسانیم و آن را برای تابستان ذخیره کنیم تا با شرایط بحرانی مواجه نشویم. اما اگر برداشت از سد را با همین روند ادامه بدهیم قطعاً دچار مشکل خواهیمشد.
بحران تویسرکان مربوط به 2 دهه است
شرایط پیش رو در حالی است که در سال 95 و پیش از بهرهبرداری از سد سرابی، مدیر وقت آب و فاضلاب این شهرستان اعلام کرد که «سطح آب تعدادی از چاههای تویسرکان تا عمق 25 متر کاهش یافته است». حمیدیان در آن تاریخ از خشکشدن 4 حلقه چاه در تویسرکان خبر داده و گفته بود که «افت شدید منابع آب زیرزمینی در دشت فریازان بهعنوان یکی از منابع تأمینکننده آب در تویسرکان، سبب خشکشدن 4 حلقه چاه از 12 حلقه چاه آب موجود در این دشت در سالهای گذشته شده است.» به گفته وی، «مشکل کم آبی و حتی گاهی بحران آب در تویسرکان یک ساله به وجود نیامده که با بارش یک ساله جبران شود و با وجود بارشهای خوب در سال زراعی جاری و تصور عمومی درباره تأمین بودن منابع آبی در تویسرکان، خشکسالیهای 10 سال اخیر جبران نشده است و هنوز مشکل کم آبی در سطح شهرستان باقی است.»
اما در سال 98 پس از بهرهبرداری از این سد اعلام شد که این سد تا افق 1420 آب شرب، صنعت، کشاورزی و محیطزیست تویسرکان را تأمین میکند. در چنین شرایطی، اکنون میزان وروی به این سد تا 57 درصد کاهش یافته و آب منطقهای اعلام کرده است که باید میزان برداشت از سد قطع شده و برداشت از چاههای تویسرکان افزایش بیابد تا دچار وضعیت همدان نشود.
بحران آب پیشِ روی پرآبترین شهرستان
آنطور که مشخص است شهرستانهای استان یکی پس از دیگری به بحران آب نزدیکتر میشوند زیرا براساس مدلها و پیشبینی هواشناسی، نهاوند نیز با کاهش 48درصدی رواناب مواجه است که یک هشدار برای کشاورزان به حساب میآید و جهاد کشاورزی باید از کشت محصولات پرآببر در این شهرستان نیز جلوگیری کند.
این درحالی است که کبودراهنگ پیش از این نیز با خشکسالیهای گسترده و فروچاله مواجهشده است.
در کشور نیز برای 20 سال آینده بحران شدید بیآبی پیشبینی شده است. پیش از این زایندهرود خشک شده است، دریای ارومیه آخرین لحظات خود را سپری میکند، جازموریان و گاوخونی وضعیت خوبی ندارند، سفرهها و فسیلهای آب زیرزمینی ۹۰ درصد مصرف شدهاند؛ بنابراین در صورت نگرفتن تصمیمات برقآسا 20 سال آینده بحران آب ایران بسیار جدی خواهد بود.
خبرگزاری انتخاب در گزارشی نوشتهاست: فقط ۲۰ سال تا رسیدن به مرزهای فقر آبی فاصله داریم. طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نیز سرانه آب در ایران در افق ۱۴۲۰ با فرض ۱۰۶ میلیون نفر جمعیت، به ۹۷۶ متر مکعب خواهدرسید. و این یعنی فرونشست زمین به دلیل حفر چاه بیشتر شده و جیرهبندی آب در سراسر کشور اجرا میشود. و دیگر نمیتوانیم با بازکردن شیر آب، یک لیوان آب سالم بنوشیم یا روستاهایی که به منابع آب لولهکشی دسترسی ندارند، باید ساعتهای بیشتر و مسافتهای طولانیتری را برای آوردن آب به خانههایشان طی کنند.
بر اساس استانداردهای بینالمللی وقتی سرانه آب در هر کشوری به زیر هزار متر مکعب برسد، به مفهوم بحران آبی در آن کشور است. بر این اساس، قرار است سرانه آب تجدیدپذیر کشور در سال ۱۴۲۰ به ازای هر نفر به زیر هزار متر مکعب برسد. این یعنی تنشهای آبی که در فلات مرکزی ایران شاهد آن بودیم، در این افق، به سراسر کشور تسری پیدا کند. و در نتیجه استانهای مختلف احتمالاً با همدیگر بر سر آب درگیر شوند.
به همین خاطر نیاز است که به برنامههای سازگاری با خشکسالی توجه بیشتری شود، ولخرجی در بخش آب کمتر شود، شیوههای ساماندهی مصارف اصلاح شوند و بجای اینکه مردم تماشاچی باشند تا وزارت نیرو و جهاد کشاورزی آب را مدیریت کنند باید خود دست بکارشده و مدیریت آب را بهدست بگیرند. و هر کسی در هر موقعیتی به فکر مدیریت مصرف باشد.
مدیریت آب موضوعی چند وجهی است. بخش از آن مربوط به وزارت جهادکشاورزی است و بخشی دیگر وزارت نیرو است اما بخش مهمتر مردم هستند و اگر بخواهیم وضعیت مدیریت آب مناسب باشد باید اطلاعرسانی درستی صورت بگیرد تا مردم به این سمت بروند و از آب موجود، استفاده بهینه کنند.
|
