|
■ کودکانی که مجبورند کودک بزرگ کنند
گروه شهرستان:مطابق با آمار اخیر منتشر شده از سوی مرکز آمار استان همدان جزو استان هایی است که تعداد کودک همسری در آن بالاست.
با نگاهی به شمار ولادتهای ثبت شده توسط سازمان ثبت احوال کشور در شش ماهه نخست سال جاری یعنی ۱۴۰۰ و با توجه به سن مادر در زمان ثبت تولد فرزند بیندازیم، متوجه می شویم که طی شش ماهه نخست امسال ۷۴۷ ولادت برای مادرانی که زمان ثبت تولد فرزند خود ۱۰ تا ۱۴ سال سن داشته اند به ثبت رسیده که از این تعداد ۲ ولادت به مادران ۱۰ ساله، ۷ ولادت به مادران ۱۱ ساله، ۲۰ ولادت به مادران ۱۲ ساله، ۱۲۰ ولادت به مادران ۱۳ ساله و ۵۹۸ ولادت به مادران ۱۴ ساله معطوف می شود.
همچنین طی شش ماهه نخست ۱۴۰۰، به ترتیب شش استان سیستان و بلوچستان، خوزستان، خراسان رضوی، گلستان، کرمان و آذربایجان شرقی استانهایی هستند که در آنها بیشترین ولادت کودکان از مادران ۱۰ تا ۱۴ ساله به ثبت رسیده است.
در واقع استان همدان 11هزارو 659 تولد داشته است که با ثبت 1ولادت از مادران ۱۲ ساله، 2 ولادت از مادران ۱۳ ساله و10ولادت از مادران ۱۴ ساله و در مجموع ثبت13 ولادت از مادران ۱۰ تا ۱۴ سال است.
سهم مادران 14 ساله از مادران گروه سنی سن 10 تا 14 ساله بیشتر از 6/7 درصد است سهم مادران 13 و 14 ساله در بیشتر استان ها 100 درصد است به این معنا که مادر کمتر از 12 سال در این استان ها وجود نداشته است تنها در استان هایی که با رنگ سبز مشخص شده اند این سهم کمتر از 100 بوده است در این استان ها سهم مذکور بین 80 تا 98/4 درصد در نوسان است این استان ها عبارتند از سیستان و بلوچستان 94/4خوزستان 97/8 خراسان رضوی 98/4 گلستان 93/5 کرمان 97/7، آذربایجان شرقی 96/7، هرمزگان 95/5، آذربایجان غربی 94/1، مازندران 94/1، اصفهان 86/7، همدان 92/3 و سمنان 80 درصد از تولدهای مادران زیر 15 سال مربوط به مادران 13 و 14 ساله بوده است.
آمار مذکور درباره تعداد ولادتهای ثبت شده از مادران زیر ۱۵ سال طی شش ماهه نخست امسال، بیانگر این است که در تمام استانهای کشور به جز سیستان و بلوچستان، خوزستان، خراسان رضوی، گلستان، کرمان، آذربایجان شرقی، هرمزگان، آذربایجان غربی، مازندران، اصفهان، همدان و سمنان، سن مادران در زمان تولد کودک در این بازه زمانی ۱۳ و ۱۴ سال بوده است.
ریحانه دختری که به جای عروسک حالا بچه خود را بغل می گیرد و به جای بازی کردن و سرگرم شدن با برادر کوچکترش اما حالا بچه اش با دایی کوچکتر از خودش بازی می کند.
مبینا دختر دیگری که 18سال سن دارد اما یک طلاق در شناسنامه اش ثبت شده و در ازدواج مجددش به دنبال طلاق دیگر و فرار از زندگی مشترک است . محدثه دخترک دیگری که در سن 14 سالگی ازدواج کرده حالا از تحصیل دورمانده و به جای شور و نشاط کودکی به افسردگی دچار شده است .
اینها نمونه ایی کوچک از زندگی دخترکانی است که طعم تلخ "کودک همسری" را چشیده اند و به جای بازی های کودکانه و بالیدن در کنار خانواده و رسیدن به بلوغ روانی و اجتماعی اما حالا زیر بار مسؤلیت و مشکلات زندگی کمر خم کرده اند.
کودک همسری یا ازدواج در سن پایین ، پدیده ایی که این روزها در مورد آن حرف و حدیث های گفته می شود و مخالفان و موافقان متعددی دارد اما تبعات اجتماعی جبران ناپذیری از جمله محرومیت از تحصیل، مرگ و میر ناشی از بارداری، خشونت خانگی، عدم رعایت حقوق کودکی، ناتوانی در امور زندگی و طلاق را به دنبال دارد و همواره محلی برای مناقشه بین مدافعان حقوق کودکان با دولت بوده است .
بر اساس پیماننامه جهانی حقوق کودکان، به هر فردی که سن او کمتر از ۱۸ سال باشد، کودک گفته میشود. بدین ترتیب ازدواج هر فردی تا قبل از سن ۱۸ سالگی، کودک همسری تلقی میشود.
کودک همسری بیشتر در کشورهای توسعه نیافته رواج دارد و گاها اقداماتی در راستای منع این ازدواج انجام می گیرد ، در تازه ترین اخبار ، دولت مصر پیش نویس قانون ممنوعیت ازدواج کودکان را با هدف مهار پدیده کودک همسری تصویب کرده است که بر اساس این پیش نویس هر دختر یا پسر زیر ۱۸ سال در صورت ازدواج به حبس تا حداقل یک سال و جریمه نقدی بین ۵۰ هزار تا ۲۰۰ هزار پوند مواجه خواهد شد علاوه بر آن ولی یا سرپرست کودک نیز به همین مجازات محکوم میشود.
در ایران ، بر اساس ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی « عقد نکاح دختر زیر ۱۳ سال تمام و پسر زیر ۱۵ سال منوط به تشخیص مصلحت زوجین، اذن ولی آنها و تشخیص دادگاه است» بنابراین اولاً ازدواج دختران از ۱۳ سالگی بلاقید آزاد است و ثانیاً در سن کمتر از ۱۳ سالگی نیز با شرایطی که نوعاً قابل حصول است آزاد است.
بر اساس آمار سازمان ثبت احوال و مرکز ایران در پاییز ۱۴۰۰ بیش از ۱۱ هزار کودک زیر ۱۵ سال در ایران ازدواج کرده اند بر اساس این گزارش ازدواج حدود ۳۰۰۰ پسر و ۸۲۳۵ دختر زیر ۱۵ سال در پاییز ثبت شده است.
همچنین سازمان ثبت احوال ایران اعلام کرده که پارسال ۱۴۷۴ نوزاد از مادران ۱۰ تا ۱۴ ساله متولد شده اند همچنین از تولد ۶۹ هزارو ۱۰۳ نوزاد از مادران گروه سنی ۱۰ تا ۱۹ ساله خبر داده است که گروه سنی پرخطر محسوب می شود.
بر اساس آمار ، میانگین سن طلاق نیز برای متولدان نیمه اول و دوم دهه ۷۰ به ترتیب ۲۲ سال و ۱۸ سال و برای نیمه اول دهه ۸۰ به حدود ۱۵ سال رسیده است.
کودک همسری معضلی است که می تواند با خود معضلات دیگر از جمله کودک مادری ، کودک پدری و کودک مطلقه را به همراه داشته باشد و هر کدام از این موارد تبعات خرد و کلانی برای جامعه دارد .
ترغیب کودکان به ازدواج ، معقول و منطقی نیست
پژوهشگر و مدرس دانشگاه در این باره و پیامدهای ناشی از آن به همدان پیام گفت : شاید در گذشته و حتی والدین نسل ما ازدواج کودکان مرسوم بود اما اکنون ازدواج در سن پایین رسمی پر از آسیبهای خرد و کلان فردی و اجتماعی است .
حسین رضایی گفت : به افرادی که با تجویز ازدواج کودکان سعی در کاهش مشکلات و مسائل اخلاقی جامعه دارند باید گفت سخت در اشتباه هستند چرا که اجبار کردن به ازدواج کودکی که تنها در یک بُعد به بلوغ رسیده است تبعات وحشتناکی را برای کودک، خانواده و کل جامعه بوجود می آورد .
وی افزود : از آسیبهایی همچون طلاق عاطفی، طلاق قانونی، روابط فرا زناشویی، خشونت، خیانت و در کل فروپاشی اخلاقی و اجتماعی جبران ناپذیر چند نسل، بگذریم از این که جمعیت چند میلیونی از جوانان متولد دهۀ شصت همچنان مجرد هستند و اگر قرار بر این است به فکر بالا بردن آمار ازدواج باشیم، جوانان این نسل از اولویت بسیار بیشتری برخورداراند و بخش زیادی از آنها در خطر تجرد قطعی و تنها ماندن تا پایان عمر قرار دارند.
رضایی تصریح کرد : ترغیب و تشویق کودکان به ازدواج در شرایط امروز جامعۀ ما نه معقول است نه منطقی، نه مفید است و نه مطلوب و نه حتی گرهگشا و تنها بر مشکلات متراکم جامعۀ ما خواهد افزود.
وی ، بلوغ جنسی ، بلوغ روانی، بلوغ اجتماعی ، بلوغ اقتصادی و بلوغ اخلاقی را از مؤلفه های مهم شروع روابط زناشویی عنوان کرد و افزود : فقدان هر یک از این ابعاد تنها باعث سهمگینتر شدن سونامی طلاق و آثار ناگوار و دردناک آن برای کل جامعه خواهد شد.
رضایی افزود : با توجه به انقلاب ارتباطات سایبری، سهولت دسترسی به محتوای بیپرده مضامین جنسی و شهوانی، کیفیت نازل مواد غذایی، مصرف بالای فست فودها، بیتحرکی، چاقی مفرط، خلاءهای عاطفی و روانی و ... شاهد هرچه زودتر شدن سن بلوغ در کودکان هستم.
کارشناسان ، مسائل فرهنگی ، افزایش وام ازدواج ، شمار بالای مجردین دهه ۶۰ و مشکلات اقتصادی را از جمله دلایل روند افزایشی کودک همسری عنوان می کنند. اگرچه با وجود پیگیری های خبرنگار ما از مسؤل امور فرهنگی و اجتماعی استانداری اما متأسفانه موفق به کسب آمار کودک همسری در استان همدان نشدیم اما آمار منتشر شده از سوی ثبت احوال کشور و با توجه به اینکه بر اساس شنیده ها و آمار غیر رسمی شاهد افزایش روز افزون کودک همسری در جامعه هستیم امید است برای احقاق و صیانت از حقوق کودکان برنامه ایی جامع اندیشیده شود و شاهد اصلاح و تنظیم قوانین مربوط به ازدواج در کشور باشیم تا کودکان در فصل کودکی فقط کودکی کنند نه اینکه یکباره وارد زندگی زناشویی شده و خود بزرگ نشده مجبور باشند کودک خود را بزرگ کنند.
عکس:دنیای اقتصاد
|
