|
جریان چپِ دهه شصت از دوم خرداد سال 78 و با روی کار آمدن سید محمد خاتمی عنوان اصلاحطلب را برای خود برگزید و برای قریب 8 سال در رأس قدرت اجرایی و 4 سال در مسند قانونگذاری کشور(مجلس ششم) قرار گرفت و از سوی دیگر دولت یازدهم و دوازهم به ریاست حسن روحانی نیز با حمایت برخی چهرههای اصلاحطلب از جمله هاشمی رفسنجانی و سید حسن خمینی بر روی کار آمده است.
با اینحال اختلافات دامنهدار دولت روحانی با سرای حزب اصلاحطلب به جایی رسید که سعید حجاریان تئورسین اصلاحات اعلام میکند روحانی از خودش عبور کرده و به وعدههایش عمل نکرده و در طرف مقابل محمود واعظی رئیس دفتر ئیسجمهور در پاسخ به او میگوید، نه در انتخابات 96 و نه در انتخابات 92 با هیچ جریان سیاسی ائتلاف نکردیم و رئیسجمهور هم از از کسی عدول و عبور نکرده است.
سال گذشته در حواشی پیشآمده حول محور ردصلاحیتهای گسترده از کاندیداهای اصلاحطلب که تعداد زیادی از آنها نمایندگان فعلی مجلس دهم نیز هستند و ارائه ندادن لیست انتخاباتی از سوی احزاب اصلاحطلب دلیلی شد که در انتخابات 2 اسفندماه، اصولگرایان مجلس یازدهم را بهسادگی تصاحب کنند و بیشتر در رقابت انتخاباتی با یکدیگر رقابت داشته باشند تا با رقیب حزبی دیرینه خود.
استان همدان نیز از این مسأله مستثنا نبوده و شورای اصلاحطلبان استان همدان با صدور بیانیهای اعلام کرده بود که «بهدلیل محدودیتهای فراوانی که از سوی نهادهای نظارتی با ردصلاحیتهای گسترده اعمال شد، قادر به ارائه لیست نامزدهای مورد حمایت برای شهرستانهای استان همدان نیست (البته در حوزه انتخابیه رزن و درگزین حسن لطفی بهعنوان نماینده منتخب مردمی اصلاحطلب به مجلس راه یافته است).
از این رو اصلاحطلبان انتقادات زیادی بهنحوه عملکرد شورای نگهبان در حوزه تعیین صلاحیتهای انتخاب مجلس پیشرو دارند، تا جاییکه یکشنبه نمایندگان مجلس بندهای ۱ الی ۶ ماده ۲۸ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی را اصلاح کردند که در یکی از مواد این مصوبه مرجع تشخیص عدم التزام به اسلام کاندیداها را مشخص میکند. البته تأیید این مصوبه توسط شورای نگهبان در هالهای از ابهام وجود دارد زیرا سابقا در زمان مجلس ششم که متشکل از اصلاحطلبان بود نیز شورای نگهبان با مصوبهای مشابه به همین مضمون نیز مخالفت کرده بود.
با اینحال، برخی بر این باورند که عملکرد اصلاحطلبان دلیل اصلی ردصلاحیتها و خارج شدن از گردانه رقابت انتخاباتی آنها در کسب کرسیهای بهارستان است، که در میان این منتقدان تعدادی از اصلاحطلبان هم نیز وجود دارند که منتقد به نحوه عملکرد اصلاحطلبان در چند سال اخیر هستند.
اخبار منتشرشده پیرامون اصلاحطلبان خبر از وقوع تحولاتی در بدنه و ماهیت این حزب میدهد. اکثریت اصلاحطلبان بر سر این مسأله اتفاقنظر دارند که باید تحولات و تغییراتی در این حزب اتفاق بیفتد و با استعفای موسویلاری از نایب رئیسی شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان گمانهزنیها از آغاز این تغییرات را قویتر میکند.
خواستاران تغییرات در اصلاحات
تعدادی از اصلاحطلبان که خواستار تغییرات در این حزب شدهاند:
به نقل از ایسنا، محمدعلی وکیلی نماینده اصلاحطلب مجلسشورای اسلامی با بیان اینکه شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان در انتخابات اخیر مجلس یازدهم مشروعیتش را از دست داده است، گفت: ما نیازمند رونمایی نسخهای از نئواصلاحطلبی هستیم، در غیر اینصورت نتیجه انتخابات ۱۴۰۰ هم اصولگرایانه خواهد بود.
همچنین به گزارش خبرآنلاین، عبدا.. ناصری عضو شورای مشورتی رئیس دولت اصلاحات اظهار کرد: اصلاحطلبان باید ائتلاف یا جبههای را باید شکل بدهند که به قول حجاریان بینالعباسین باشد. چون بیاعتمادی مدنی در حد بالایی قرار دارد و جریان سیاسی از این پس نمیتواند در ایهام و با کنایه کنشگری کند، بلکه باید صریح و شفاف و قابل فهم سخن بگوید.
محمدرضا تاجیک، استاد دانشگاه و مشاور سابق رئیس دولت اصلاحات در گفتوگو با مهر گفت: عدهای فهمیدهاند تا وقتی که خاتمی هست، امکان جهیدن بر پشت مرکب و تاختن بهسوی کاخ قدرت وجود ندارد. پس باید به نام واسازی و بازسازی جریان اصلاحات، بازی «اصلاحات، بدون خاتمی» را راه و جا انداخت. بعید است تغییری که با حضور این چهرهها محقق نشد، در غیابشان تحقق یابد. نفسِ کنارهگیری چنین چهرههایی(قائممقام شورای سیاستگذاری) نشان از پیچیدگی بازی قدرت در این شورا دارد. صریح بگویم، امروز «تغییر» این شورا در «تعطیلی» آن است.
از همین رو عبدالکریم حسینزاده، نایب رئیس فراکسیون امید مجلس با بیان اینکه عمر سیاسی احزاب اصلاحطلب با توجه به ظرفیتها و نیازهای موجود به اتمام رسیده، بر ضرورت نوسازی سیاسی در این زمینه تأکید کرده و میگوید: نوعی پدرسالاری کشنده و روابط ناسالم مبتنی بر نوچهپروری و سایر دافعهها سبب شد از احزاب موجود دوری کنیم و به این نتیجه برسیم که این احزاب و نه فعالیت حزبی، اتفاقا از موانع اصلاحطلبی در ایران هستند، جریان اصلاحطلبی تا «کن فیکون» نشود و در چهرهها، احزاب، ایده و رویههای آن تغییرات اساسی ایجاد نشود دیگر توان نقشآفرینی تأثیرگذار در عرصه سیاسی کشور را نخواهد داشت.
جدال بر سر قدرت میان یاران هاشمی با دیگر اصلاحطلبان
یاران هاشمی در قالب حزب کارگزاران سازندگی در تقابل جدی با دیگر اصلاحطلبان قرار گرفتهاند. مقالههای روزنامه سازندگی و مصاحبههای جنجالی کرباسچی، دبیرکل حزب سازندگی علیه محمد خاتمی و محمدرضا عارف سبب شده که جدالی میان «راست مدرن» و «چپ سنتی» بر سر زبان بیفتد.
به گزارش آنا، یاران هاشمی پس از شکست در انتخابات مجلس یازدهم از پایان اصلاحات و رهبری محمد خاتمی صحبت میکنند یا اینکه در یکی از آخرین اظهارات، محمد قوچانی، سردبیر روزنامه سازندگی و عضو شورای مرکزی کارگزاران، در نوشتهای عارف را «تندیس سکوت» توصیف و بهطور ویژه از سیاستهای او در رأس فراکسیون امید و شورای عالی اصلاحطلبان انتقاد کرد.
علاوه بر قوچانی، کرباسچی دبیرکل حزب کارگزاران نیز در گفتوگو با مهر علاوه بر موسویلاری که بهتازگی بهطور خودخواسته از سمت نایب رئیسی شورای عالی کناره گرفت، خواستار استعفای عارف از ریاست این شورا نیز شد. کرباسچی البته علاوه بر عارف، از خاتمی نیز انتقاد کرد و با تأکید بر اینکه سیاست جای رودربایستی نیست، خواست که رئیس دولت اصلاحات نیز از رهبری جبهه اصلاحات کنار برود و شخص دیگری جایگزین او شود.
بهنظر میرسد که اختلاف اصلاحطلبان «چپ سنتی» و «راست مدرن» اوج گرفته است و احتمال دارد در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده کارگزاران سازندگی گزینهای مانند جهانگیری را به میدان بفرستند و دیگر اصلاحطلبان از گزینههای دیگری رونمایی کنند.
فرصتی مناسب برای اصلاح ساختار احزاب در ایران
با وجود اختلافاتی که در میان اصلاحطلبان شکل گرفته است اما از اتفاقات و حرفهای پیشآمده از سمت اعضای این حزب میتوان به این نتیجه رسید که اصلاحطلبان خواستار تغییر هستند و به دلیل اینکه اصلاحطلبان عملا در مجلس یازدهم تأثیری نخواهند داشت، فرصت مناسبی برای بازسازی در این حزب را دارا هستند.
خواست و فرصت پیش روی اصلاحطلبان برای بازسازی و تغییر این حزب میتواند فرصتی باشد که احزاب در ایران بهمعنای واقعی و در چهارچوبهای اصلی خود شکل بگیرند، زیرا با بازسازی و اصلاح احزاب اصلاحطلب بهصورت اصولی، دیگر احزاب رقیب را نیز وادار به این امر خواهد کرد و چه بسا این اقدام سبب پیشرفت کشور از لحاظ سیاسی و تأثیر آن بر دیگر بخشها را بهدنبال خواهد داشت.
از این رو به نقل از فرارو، عضو شورای مرکزی حزب مردمسالاری در مصاحبهای اظهار کرد: یکی از مشکلات جریانهای سیاسی کشور چه اصلاحطلب و چه اصولگرا نداشتن تشکیلات توانمند و گسترده است و وقت آن رسیده که آنها تشکیلات خود را به شکل فعالانهای تقویت و بازسازی کند تا برای نقشآفرینی در عرصه سیاست آمادگی بیشتری داشته باشند. برخی احزاب تنها یک عنوان دارند و فعالیتهای چندانی نمیکنند و در واقع کارکردهای لازم خود را انجام نمیدهند؛.
داریوش قنبری با تأکید به ایجاد تشکلهای فراگیر و ائتلاف بین احزاب ادامه داد: یکی از ضعفهای کنونی تعدد بیش از اندازه و ناکارآمدی احزاب و درواقع انجام ندادن کارکردهای حزبی است. آنچه رسمیت پیدا کرده و مورد توجه واقع شده است 2 جریان سیاسی اصلاحطلب و اصولگرا است. اگر احزابی که در 2 جریان سیاسی در حال فعالیت هستند درهم ادغام شوند و تشکلهای فراگیر ایجاد کنند، میتوانند به رشد و توسعه اقتدار سیاسی کشور کمک کنند.
نماینده مجلس هشتم با بیان اینکه اصلاحطلبان در قدرت نیستند بهترین فرصتی برای توسعه کار تشکیلاتی است، افزود: «خوشبختانه شرایط کشور برای این کار در دولت آقای روحانی مهیا شده است و زمینههای لازم و مساعدی برای بازسازی احزاب و تشکلها ایجاد شده است. اگرحزب بهمعنای واقعی کلمه در کشور شکل بگیرد احزاب اسمی و فصلی هم ترغیب میشوند تا به این احزاب بپیوندند. در نتیجه جریانهای سیاسی در کشور هویت آشکارتری پیدا میکنند و با شناسنامه به فعالیت میپردازند؛ بنابراین قطعاً در جریان سیاسی مؤثرتر هم خواهند بود.»
|
