|
■ تا اواسط اسفند سالجاری تمام کالاها مشمول درج «قیمت تولیدکننده» میشوند
از ششم آذر سالجاری دستورالعمل عرضه ۱2 قلم کالا تغییر کرد و بهجای قیمت مصرفکننده قیمت تولیدکننده بر روی کالا درج شد. این قیمت به معنی فاکتور خرید است و عرضهکننده نیز مکلف است قیمت فروش به مصرفکننده نهایی را روی شلف یا کالا به اطلاع برساند.
هرچند که این قانون در همدان نیز همزمان با کشور در حال اجراست و کالاهای جدید در فروشگاهها که شامل این قانون شدهاند با قیمت کارخانه عرضه میشوند اما گزارشهای میدانی نشان میدهد که قیمت نهایی مصرفکننده بر روی قفسهها درج نشده و زمینه ساز مشکلاتی شده است. در برخی موارد خریداران کالاهای فوق زیربار پرداخت مبلغ بیشتر از قیمت درجشده بر روی کالا نمیروند و چالشهایی بین خریدار و فروشنده ایجاد میشود. این در حالی است که در صورت اجرای کامل قانون مصرفکنندگان نیز به سرعت خود را با قوانین جدید وفق خواهند داد.
در چنین شرایطی قرار است در 2 مرحله دیگر این قانون برای تعداد کالاهای باقیمانده اجرا شود و در صورت اجرای کامل این قانون و با فرا رسیدن سال نو و افزایش خریدها ممکن است صحبتهای نامتعارف بین خریدار و فروشنده بیشتر از قبل شود. زیرا بسیاری از خریداران نمیتوانند محاسبات لازم رابرای خرید انجام بدهند و با دیدن فاکتور خرید و پرداخت پول متعجب شوند.
یک کارشناس اقتصادی نیز با اشاره به اینکه حذف نظام قیمتگذاری یکی از مطالبات جدی بخش خصوصی بوده است، گفت: با این حال، آنچه که به تازگی دولت با عنوان درج قیمت تولیدکننده به جای قیمت مصرفکننده با ابلاغیه سازمان حمایت در پیش گرفته، به نظر میرسد که بدون مطالعه قبلی و ایجاد زیرساختهای لازم برای پیادهسازی آن، صورت گرفته است و مارجینهای تعیین شده برای عوامل توزیع و خرده فروشی صحیح نیست و موجب نارضایتی آنها شدهاست و عملا عوامل توزیع و فروش حاضر به همکاری با تولیدکنندگان با حاشیه سودهای تعیین شده توسط دولت نیستند و تولیدکننده برای فروش کالای خود چارهای جز پرداخت مارجین بیشتر ندارد.
به گفته کاوه زرگران، عملا ضوابط جدید باعث ایجاد فشار بیشتر به تولیدکنندگان شده است.
زرگران با این حال تصریح کرد که اگر زیرساختها رعایت شود و مارجین مناسب برای بخش توزیع و خردهفروشی تعیین شود، درج قیمت تولیدکننده روی کالاها، قابلیت اجرا پیدا خواهد کرد هر چند که همچنان باعث ایجاد سردرگمی مصرفکنندگان خواهد بود.
حال در چنین شرایطی از روز ۲۳ بهمن ماه ۵۳ قلم کالای دیگر به طرح درج قیمت تولیدکننده روی کالا، اضافه میشود و تولیدکنندگان باید از تاریخ یاد شده قیمت تولیدکننده را روی کالاها درج کنند.
آن طور که محسن حسینلویی؛ مدیرکل نظارت بر خدمات عمومی شبکههای توزیعی و اقتصادی سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان اعلام کرده قرار است در مرحله دوم فرآوردههای گوشتی، لوازم خانگی کوچک، قطعات و مجموعههای خودرو، صنایع غذایی، انواع چیپس و فرآوردههای حجیم شده بر پایه ذرت، بیسکویت، شیرینی و شکلات، چای، حبوب، لوازم خانگی بزرگ و لوازم صوتی تصویری باید قیمت تولیدکننده را روی کالاهای خود درج کنند.
در مرحله آخر نیز این قانون تمام کالاها را شامل میشود و در اواسط اسفندماه اجرا خواهد شد. بر این اساس سازمان حمایت مصرف کنندگان اعلام کرده که نهایت تا اواسط اسفندماه تمام کالاها مشمول طرح درج «قیمت تولیدکننده» میشوند و هیچ مجموعهای نمیتواند از قانون سر باز زند. در این طرح دولت به دنبال شفاف سازی و روانسازی نظام توزیع و قیمتگذاری و روزآمدسازی شیوههای نظارت بر بازار است.
آن طور که اعلام شده یکی از مزایای اجرای طرح درج قیمت تولیدکننده جلوگیری از رشد قیمت در ماه جاری بود و اکنون به ذهن هیچ توزیع کنندهای هم خطور نمیکند که به سمت افزایش قیمت برود، برعکس به دنبال کاهش قیمت هستند تا رضایت مردمی و سازمان حمایت از مصرف کنندگان جلب شود. اخیرا مدیرکل نظارت بر خدمات عمومی شبکههای توزیعی و اقتصادی سازمان حمایت هم گفته است: با اجرای طرح درج قیمت تولیدکننده روی کالاها، بیش از ۳ هزار قلم کالا در ۱۰۰ گروه کالایی از ۳ تا ۵۳ درصد کاهش قیمت داشتهاند.
طبق اطلاعات در دسترس، آب معدنی ۱.۵ لیتری که ۶ هزار تومان قیمت مصرف کننده داشت، اکنون با توجه به شرکتهای تولیدکننده بین ۲ هزار ۷۰۰ تومان تا نهایت ۳ هزار و ۵۰۰ تومان است. اگر کل شبکه توزیع بخواهد نهایت سود را که ۲۷.۷ درصد است بگیرد، قیمت آب معدنی به ۴ هزار و ۵۰۰ تومان میرسد لذا قیمت ۶ هزار تومان گرانفروشی بود. آب معدنی نیم لیتری ۴ هزار تومانی، بین هزار و ۵۰۰ تومان تا ۲ هزار و ۱۰۰ تومان شده است. حتی با سودهای قانونی (۲۷.۷ درصد) قیمت آب معدنی به ۲ هزار و ۷۰۰ تومان میرسد.
در گزارشهای استانی موردی به ما اعلام نشده که قیمت آب معدنی بیشتر از ۲ هزار و ۱۰۰ تومان باشد. بر این اساس با اجرای طرح درج قیمت تولیدکننده تنها در یک قلم کالا، کاهش قیمت حداقل ۳۰ درصدی اتفاق افتاده است. از دیگر کالاهایی که کاهش قیمت زیادی داشتند میتوان به نوشابه، آبمیوه، شویندهها و سلولزی اشاره کرد، اما کالاهایی که مشمول قیمت گذاری بودند مانند ماکارونی درصد کاهش قیمت بین ۳ تا ۴ درصد بوده است. همه کالاها کاهش قیمت را تجربه کردند.
|