|
■ توپ برجام در زمین دولت سیزدهم
اواخر هفته گذشته سالروز انعقاد برجام میان ایران و کشورهای 1+5 بود. برجامی که در حالحاضر حیاطش به مذاکرات وین گره خورده است. در حالی که قبل از آغاز دوره ششم مذاکرات وین برخی از مقامات ایرانی و خارجی ادعا میکردند که احتمالاً دوره ششم دوره پایانی این مذاکرات خواهد بود و توافق برای بازگشت ایران به تعهدات خود و لغو تحریمهای ایالات متحده آمریکا علیه ایران و بازگشت این کشور به برجام صورت خواهد پذیرفت.
با این حال شاهد این مسأله هستیم که دوره ششم به دوره هفتم کشیده شد. مقامات حاضر در مذاکرات وین بر این ادعا هستند که دیگر مسألهای برای بررسی در وین باقی نمانده و مذاکرات به تصمیم هر دو کشور ایران و آمریکا بستگی دارد.
با این حال شاهد این مسأله هستیم که دوره هفتم مذاکرات وین مشخص نبوده و گمانهزنیهای زیادی نیز در این رابطه شکل گرفته است. قویترین گمانهزنی این مسأله بود که ایران منتظر روی کار آمدن دولت سیزدهم بوده تا این دولت کار مذاکرات را به پایان برساند.
5،6 ماه فرصت برای لغو تحریمها از دست رفت
رئیسجمهور کشورمان چند روز پیش در نشست هیأت دولت با بیان اینکه چنانچه اصل ۶۰ قانون اساسی حاکم بود و لطمه نمیخورد که در اوایل آذرماه لطمه خورد، در اسفندماه تحریم برداشته میشد و امروز شرایط دیگری در کشور حاکم بود، گفت: امروز سفره آماده است. قاعدتاً فرصت دولت دوازدهم را از دستش گرفتند و امیدواریم دولت سیزدهم بتواند این کار را تکمیل کند، ولی به هرحال متأسفیم که ۵، ۶ ماه فرصت از دست رفت.
حجتالاسلام والمسلمین حسن روحانی در ادامه صحبتهای خود در این جلسه به دستاوردها و مزیتهای برجام برای مردم و کشورمان گفت.
منظور روحانی چه بود؟
منظور رئیسجمهور از رعایت نکردن اصل 60 در آذرماه که آن را یکی از موانع برای لغو نشدن تحریمها علیه کشورمان معرفی میکند، چیست؟
اصل 60 قانون اساسی میگوید که امور قوه مجریه جز در مواردی که مستقیماً بر عهده رهبری گذاشته شده است، از طریق رئیسجمهور و وزرای دولت انجام میگیرد. این اصل در واقع براساس تفکیک قوا تأکید دارد.
روحانی به مصوبه هستهای مجلس در آذرماه سال گذشته که در آستانه روی کار آمدن دولت جوبایدن در ایالات متحده آمریکا بود، اشاره داشت. این مصوبه دولت را موظف کرد که در صورت لغو نشدن تحریمها علیه کشورمان ظرف 2ماه، اجرای پروتکل الحاقی را متوقف کند. از نگاه دولت روحانی احیای برجام موضوعی اجرایی و در اختیار قوه مجریه به حساب میآید.
این اظهارات روحانی در چند روز اخیر واکنشهای زیادی را به دنبال داشت. از یک سوی این اظهارات روحانی گمانهزنیها برای تعویق مذاکرات وین تا پس از انتقال قدرت در ایران را قویتر کرده و از سوی دیگر واکنش برخی از نمایندگان مجلس یازدهم را به خود جلب کرد. برخی از این واکنشها را در ادامه میخوانیم:
ایران آماده خواهد بود تا مذاکرات وین را پس از ۵ آگوست [۱۴ مردادماه] از سربگیرد
سفیر و نماینده دائم روسیه نزد سازمانهای بینالمللی مستقر در وین در توئیتی نوشت: براساس آخرین گزارشها، ایران فقط پس از ۵ آگوست آماده از سرگیری مذاکرات وین درباره احیای برجام خواهد بود. پرسش این است که دقیقاً چه زمانی؟
میخائیل اولیانوف در ادامه نوشت: اگر وقفه در مذاکرات بیش از حد طولانی شود، مذاکرهکنندگان ممکن است شتاب(عزم و انگیزه) خود را از دست بدهند و روند کار بسیار طولانیتر از حد انتظار شود.
مذاکرات وین، در انتظار آغاز به کار دولت رئیسی
روزنامه لبنانی الاخبار، چاپ بیروت در مطلبی به قلم محمد خواجوئی نوشت: با وجود فضای مثبتی که محمدجواد ظریف اخیراً در مجلس شورای اسلای در مورد مذاکرات هستهای در وین از آن صحبت کرد، مشخص است که هرگونه پیشرفتی در این پرونده منتظر روی کار آمدن دولت جدید در ایران است. به نظر میرسد تمام طرفها از جمله ایران ترجیح میدهند تا آغاز به کار دولت جدید در این کشور برای آغاز دور هفتم مذاکرات صبر کنند. در این شرایط، احتمالات زیادی مطرح میشود که بین تکمیل مذاکرات و رسیدن به توافق یا پایان آن و بسته شدن مسیر احیای برجام، در نوسان است.
مذاکرهکننده ایران تا قبل از آغاز به کار دولت رئیسی، به وین بازنمیگردد
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام دیپلماتیک آمریکا که نامش گفته نشده، گزارش داده است ایران این موضوع را به مقامهای اروپایی اطلاع داده و بر این اساس دور بعدی مذاکرات توافق برجام تا اواسط ماه اوت آغاز نمیشود.
رویترز به نقل از سخنگوی کاخ سفید گزارش داد: "وقتی ایران پس از انتقال دولت آماده مذاکره شد ما هم آماده از سرگیری مذاکرات در وین هستیم و علاقهمند به گفتوگو بر سر نقاط مشترک برای بازگشت به برجام هستیم اما همانطور که آنتونی بلینکن به طور شفاف گفته، این پیشنهاد برای همیشه روی میز نخواهد ماند."
دولت رئیسی مدعی ادامه برجام است
نماینده مردم قم در مجلس با بیان اینکه برجام توافق خوبی نبوده و ترمز ما بوده است، درباره رویکرد دولت آینده به توافق هستهای گفته است به طور قطع دولت آینده نمیگوید، چون برجام ناموفق بوده من برجام را رها خواهم کرد. قطعاً نه سیاست نظام جمهوری اسلامی این است و نه دولت جدید این سیاست را خواهد داشت، بلکه دولت جدید اتفاقاً مدعی ادامه برجام است.
مجتبی ذوالنوری که پیش از این در مجلس دهم به همراه چند نفر دیگر از نمایندگان متن برجام را در صحن علنی آتش زده، به خبرگزاری میزان گفته: پیشبینی بنده این نیست که دولت سیزدهم مطلقاً زیر میز برجام بزند، دولت سیزدهم بسیار قویتر از دولت گذشته در استیفای حق ملت عمل خواهد کرد. از سوی دیگر هم اگر طرف مقابل به دنبال حفظ برجام است باید هزینه آن را پرداخت کند تا مشکلات اقتصادی مردم ما برطرف شود.
برجام حاصل بیتدبیری دولت روحانی بود
نماینده مردم اسدآباد در مجلس گفت: برجام با انجام مذاکره درست و قواعد اصولی باید به بازی برد ـ برد تبدیل میشد، اما شکست اهداف برجام و گرفتاری که در این زمینه داریم ناشی از بیتدبیری دولت و تخطی از خطوط قرمز مدنظر رهبری بود که اگر توجه میشد وضعیت فعلی ما این نبود.
کیومرث سرمدی با اشاره به اینکه دولت روحانی تقصیر خود در جریان شکست در برجام را گردن دیگران نیندازد بیان کرد: دلیل به نتیجه نرسیدن برجام بدعهدی آمریکاییها و اعتماد دولتمردان ما به وعدههای بدون پشتوانه طرفین مذاکرهکننده و آمریکا بود در صورتی که اگر به حرف دلسوزان توجه میشد نباید دستاورد ما در برجام شکست بود.
روحانی صادقانه اعتراف کند در برجام اشتباه کرد
نماینده مردم ملایر در مجلس با تأکید بر اینکه عوامفریبی زیبنده رئیسجمهور نیست، بیان کرد: آقای رئیسجمهور در روزهای پایانی با مردم صحبت کند و با صراحت بگوید«همه تلاشمان را کردیم، اما موفق نشدیم، اشتباه کردیم به آمریکا و کدخدا اعتماد کردیم.
حجتالاسلام احد آزادیخواه در گفتوگو با فارس در واکنش به اظهارات روحانی گفت: در سیاست خارجی و موضوع برجام هم واقعاً رئیسجمهور تمام اختیارات را داشت و ما دیدیم با وجود اینکه رهبر انقلاب منتقد جدی برجام بودند و با صراحت فرمودند آمریکاییها قابل اعتماد نیستند، اما مانع از اعزام تیم مذاکرهکننده نیز نشدند.
دروغپردازی فایدهای ندارد
نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه دروغپردازی راه به جایی نمیبرد گفت: آقای روحانی دنبال تطهیر خود و بر جا گذاشتن خاطره خوش در اذهان مردم است، اما گذشته همه افراد مشخص است و نمیتوان مردم را فریب داد.
هادی بیگینژاد نیز در واکنش به اظهار رئیسجمهور با بیان اینکه مقام معظم رهبری به برجام از همان ابتدا بدبین بوده و تنها با شروطی آن را پذیرفتند و اعلام کردند که به آن خوشبین نیستند افزود: دولت بدون نظر مقام معظم رهبری به مواردی چون برجام، سند ۲۰۳۰ و «FATF» ورود کرد و در همه این موارد نظر رهبری مشخص بود، اما دولت کار خودش را کرد و نتیجه آن هم چیزی نبود جز شکست.
آقای روحانی ژست طلبکار به خود نگیرد
نماینده مردم همدان و فامنین در مجلس شورای اسلامی بیان کرد: آقای روحانی با آن همه اختیاراتی که داشت باید پاسخگو باشد، اما به جای پاسخگویی ژست طلبکارانه به خود میگیرد که جای تاأسف دارد.
حجتالاسلام احمدحسین فلاحی نیز بیان کرد: دوران ریاستجمهوری روحانی یکی از مقاطعی است که بیشترین اختیارات به رئیسجمهور داده شد به طوری که رهبری نیز برای پیشبرد امور و کمک به دولت، حمایتهایی نیز از این اختیارات داشتند.
|
