|
در چند سال اخیر تفکرات مردم بیشتر به سمت اقتصاد بدهبستانی فردگرایانه بوده، از این رو مردم اگر اندک سرمایهای نیز در دست داشتند آن را در راه بیزنسهای موقتیِ استرسزا سرمایهگذاری کردهاند تا از این طریق منفعتی کسب کنند.
در چنین جامعهای اذهان مردم از جمعگرایی به سمت فردگرایی سوق پیدا کرده است. در این جامعه دیگر «ما» معنایی ندارد و هر چه هست « من» است و منفعتی که «من» کسب میکند، اولویت مییابد.
در این وضعیت، خودمحوری افراد، نوعی فقرذهنی را در جامعه شکل میدهد که اگر در جامعه فراگیر شود خطرآفرین است و میتواند تأثیرات منفی زیادی در شیوه زندگی مردم بگذارد.
در بازار اقتصادی متلاطم کنونی ممکن است افرادی از این وضعیت سود و منفعت کسب کنند اما اگر تفکر خودمحوری این افراد به سمت درستی هدایت نشود، نمیتوانند بر میل ارضانشدنی خود مسلط شوند و همواره بهدنبال منافع شخصی هرچه بیشتر خواهند بود.
فقر ذهنی فرد را به ماشینی تبدیل میکند که هر روز سود خود را در یک نوع کالا میبیند تا سود بیشتری را تصاحب کند.
و این تفکری است که در چند سال اخیر بر جامعه ما حاکم شده، به این طریق که دیگر پول درآوردن نتیجه یک فعالیت اقتصادی سالم و مولد نیست.
این فکر مریض دیگر خلاق نیست و نمیتواند نوآور باشد.
این فکر تنها در این یک چارچوب خرید و فروش جای میگیرد که تمامی تمرکز خود را بر روی خرید و فروش بهموقع اجناس میگذارد و همین حرکت دایرهای شکل ادامهدار است که در نهایت به پولهای کلان ختم میشود اما این نوع سرمایهدار شدن نه اخلاقمدار است و نه اینکه جامعه را در مسیر درست و مسیر پیشرفت هدایت خواهد کرد.
در اینجا «مهارت تولید» به «مهارت تبدیل سرمایه از شکلی به شکلی دیگر» تبدیل میشود؛ ریال به دلار، دلار به طلا، طلا به ملک و ... .
با توجه به ناهماهنگیهای درون ساختاری، فشارهای سیاسی و اقتصادی که از بیرون تحمیل میشوند، پیشرفت اقتصادی در کشور ما با مشکلاتی مواجه شده است.
در شرایطی که کشور شدیدترین تورمها را تجربه میکند، جهش بازار ارز، مسکن، خودرو، لوازم خانگی و ... بهوضوح این واقعیت را نشان میدهد که این جامعه گرهای پیچیده خورده و زنجیروار این گرهها به یکدیگر متصل شدهاند و این شرایط اذهان افراد را در ناخودآگاه تغییر شکل میدهد و مردم برای اینکه از وضعیت سخت موجود رهایی یابند با وضعیت نابسامان خود را همراه میکنند.
در این وضعیت جامعه، افراد غیرمولد و غیرخلاق میشوند و تفکرات مردم بدهبستانی و دلالانه پیش میرود، در اینجا فردگرایی و خودمحوری از تفکر خلاق و جمعی پیشی خواهد گرفت که سبب مشکلات عدیدهای در کشور میشود که از جمله تبعات اثرگذار آن گسترش فاصله طبقاتی است.
در چنین شرایطی حاکمیت موظف است این فقر ذهنی راکنترل کند تا جامعه دچار زوال فکری و اخلاقی نگردد.
در نهایت باید یادآوری کرد که وضعیت موجود در شرایط کنونی بهطور جد نگرانکننده است و در این بین متولیان اصلی این اوضاع باید چارهای بیندیشند تا فرهنگ غنی ایرانی-اسلامی در اذهان عمومی اصلاح گردد که اگر غیر این عمل شود، رفتهرفته این تفکر غالب میشود و به مانند جوامع لیبرالی و سرمایهداری فردیت عمومیت میباید و کنترل شرایط برای جامعه سنتی ایرانی برای نخبگان حکومتی سختتر خواهد شد.
|
