|
شاید یک همدانی اصیل باشید اما ندانید در همین گوشه و کنار شهر در لابلای کوه و دشت مناطقی جای خوش کردهاست که بیبدیل است. مناطقی که حتی نویسندگان تحلیلگران و کارشناسان مطرح خارجی بهتر از شما آنها را میشناسند. اگر این مهم را باورندارید این مطلب را بخوانید تا بدانید زیر آسمان شهر کوهی به قدمت 45 میلیون سال در سایه سار الوند جای خوش کرد کوهی که مولد یک سایت گردشگری است که میتواند پتانسیل غنی باشد برای تبدیل شدن به یک مدرسه سنگنوردی در ایران و جهان....
همدان دارای دو مزیت استراتژیک در حوزه گردشگری است یعنی هم دارای جاذبههای طبیعی و هم دارای مناطق تاریخی است. برای شناختن و شناساندن ظرفیتهای گردشگری همدان طرحهای متعددی در سالهای اخیر در همدان انجامشدهاست. در میان این طرحها اما، طرح مطالعاتی دامنه شمالی الوند چیز دیگری است. این مهم زمانی مشخص میشود که هر از گاهی با دقت نظر کارشناسانه برنامه ریزان گردشگری همچنان از هر بخشی از طرح یک نکته حائز اهمیت و قابل اجرا مطرح میشود.
طرح مطالعاتی و ساماندهی جغرافیایی دامنه الوند در محدوده و حریم شهر همدان از اردیبهشتماه سال جاری مورد مطالعه کارشناسان قرارگرفت.
19پردیس در گردشگری
در قسمتی از طرح مطالعاتی دامنه شمالی الوند 19 پردیس گردشگری ارائه و به تصویب رسیدند که 4 مورد از آنها منطقه نمونه گردشگری مصوب، یک مورد روستای هدف گردشگری، 7 مورد پردیس گردشگری موجود و 7 مورد پردیس گردشگری پیشنهادی میباشند.
در ادامهی این طرح سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری به عنوان کارفرما از مشاور پروژه (تیم تحقیقاتی دانشگاه بوعلی سینا همدان) تقاضای مطالعات تفصیلی بر روی یکی از پردیسهای گردشگری پیشنهادی با نام ژئوسایت خورزنه را داشت. پس از انجام مطالعات در حوزهی کوه خورزنه به مطالبی دست یافته شد که نشان از ویژگیهای شاخص در این کوه میباشد که شامل ابعاد تاریخ زمینشناسی، تاریخ انسانساخت، فرهنگی، ورزشی و تنوع جانوری و پوشش گیاهی میباشد.
عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی سینا و ارائه دهنده این طرح در گفتگو با همدان پیام میگوید: قدمت رشته کوه الوند حدوداً به 145 میلیون سال قبل و دوره مزوزوئیک میرسد که در کوه خورزنه نیز قطعاتی از کوه الوند دیده میشود و میتوان گفت قدمت بخشهایی از کوه خورزنه نیز به این دوران میرسد.
وجود فسیل و صدفهای فراوان
اما کلیت کوه خورزنه یک محیط رسوبی است که قدمت آن به 40 تا 45 میلیون سال پیش میرسد. سندی که میتواند در جهت تأیید این نوشته باشد وجود فسیل و صدفهای فراوان از جنس دو کفهای در کوه خورزنه میباشد که نشان از وجود آبهای کم عمق در این ناحیه هستند.
صاحب محمدیانمنصور در ادامه افزود: در مجاورت کوه خورزنه تپه شاهطهماسب (ا...وردیخان) قرار دارد که به عنوان آثار تاریخی در میراث فرهنگی به ثبترسیدهاست و میتوان آثار یک قلعه خشتی را در رأس آن مشاهده کرد. علاوه بر این در کوه خورزنه پنج غار دستکند (انسانساخت) وجود دارد که یکی از آنها بر اثر بمباران در زمان جنگ تا حدودی مسدود شدهاست. همچنین آثاری از وجود چشمه در یکی از غارها مشاهده میشود.
وی همچنین افزود: در رابطه با کوه خورزنه باورهایی در ذهن مردم بهخصوص ساکنان روستاهای اطراف وجود دارد که از جملهی آنها افسانه مربوط به صخره خواهر و برادر (دوخواهران)، وجود مقر شهر همدان بر روی تپه شاه طهماسب، متصل بودن راههای موجود در غارها به مسگرخانه شهر همدان است. همچنین یکی از غارها را به علت بزرگی و جا شدن هفت گله با نام هفت سور گله میشناسند.
نام خورزنه در کتاب گردشگر اتریشی
عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی سینا یکی از ویژگیهای شاخص این کوه، را وجود صخرههای مناسب جهت ورزش سنگنوردی عنوان کرد و گفت: به دلیل دارا بودن درجههای سختی متنوع قابلیت آموزش افراد مبتدی تا پیشرفته را دارد به همین دلیل به عنوان مدرسه سنگنوردی به ایران و جهان معرفی میشود. صخرههای خورزنه دارای جاذبه گردشگری ورزشی جهانی هستند که مورد استقبال سنگنوردان خارجی قرار میگیرد. یکی از گردشگران اتریشی در کتاب خود تحت عنوان "چهره ایران"، پس از بازدید مکانهای مناسب سنگنوردی در ایران و همچنین کوه خورزنه، مسیرهای سنگنوردی، نام و درجه سختی آنها را در کتاب خود آورده است.
صاحب محمدیان منصور همچنین افزود: کوه خورزنه دارای پوششگیاهی و تنوعجانوری میباشد که به دلیل قرار نگرفتن این محدوده در چهار حوزه تحت حفاظت محیط زیست، متأسفانه تا کنون مطالعاتی در راستای شناخت انواع پوشش گیاهی صورت نگرفتهاست اما جانوران گوناگونی از جمله خرگوش، خفاش، شغال، جوجه تیغی (تشی)، روباه و پرندگانی همچون صعوه ابرو سفید، کمرکولی بزرگ، کبک و کلاغ مشاهده شدهاست که ساکنان قدیمی روستای تفریجان وجود حیواناتی همچون آهو و گراز در گذشته را نیز بیان کردهاند.
پس از پایان مطالعات تفصیلی در تمامی ابعاد موجود در کوه خورزنه، شناخت جاذبهها و شاخصهای مهم و موجود از طریق تحقیق و مطالعات به راهبردهایی جهت استفاده از جاذبههای موجود و تقویت آنها در بعد گردشگری دست یافته شد که با اتخاذ رویکرد توسعهای- حفاظتی، محلی در دامنه کوه خورزنه با ویژگیهایی ازجمله نداشتن آلودگی بصری، رعایت اصول اقلیمی و نزدیکی به جاذبههای روی تپه ایجاد نکند در محل یکی از معادن متروک در نظر گرفته شد.
سایت گردشگری در خورزنه میتواند شامل عملکردهایی همچون گالری، رستوران، کلاس آموزش سنگتراشی، درمانگاه، سالن همایش، فروشگاه صنایع دستی، درمانگاه، نمازخانه، استراحتگاه، محل جمعآوری زباله، سایت سنگنوردی آموزشی و محل همایش روباز در نظر گرفته شده است.
در راستای رویکرد مورد استفاده در این مطالعات، عرصه و حریم تاریخی برای کوه خورزنه پیشنهاد شده است که لازم است تعیین دقیق عرصه و حریم توسط کارشناسان متخصص در این حوزه در اولویت برنامههای میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قرار گیرد. از این رو کوه خورزنه در زمینه تاریخ زمینشناسی، تاریخ انسانساخت، بعد فرهنگی، گردشگری ورزشی و حیات جانوری و گیاهی، استحقاق توجه سازمانهای مرتبط با حوزه گردشگری را دارا میباشد.
کوه خورزنه در میان زمینهای روستای تفریجان و در غرب این روستا در شهر همدان واقع شده است. این کوه در 3 کیلومتری شرق همدان در میان 4 روستای حصار آقاشمسعلی (غرب)، مزدقینه (شمال)، کشین (جنوب) و تفریجان (شمال شرقی) واقع شده است. ارتفاع این کوه از سطح دریا تقریبا 2200 متر است و در فاصله 500 متری کوه به طرف غرب تپه شاهتهماسب قرار دارد. واژه «خور» ریشه پهلوی دارد و از «هور» به معنی خورشید یا «آفتاب» گرفته شده است.
|
