|
اقتصاد مبتنی بر عرضه و تقاضا در جامعه ما از همان ابتدای شکلگیری خود روی خشت کج بنا شده است و به همین دلیل بهآسانی و در کوتاهمدت و میانمدت غیرقابل اصلاح میباشد. یکی از علتهای اصلی نابهسامان بودن قاعده عرضه و تقاضا در جامعه ما، اتکا به اقتصاد سنتی است و بدیهی است اقتصاد سنتی نهتنها در جامعه ما بلکه در هر ناکجاآبادی در ید قدرت واسطهها است و این واسطهها هستند که بدون درنظر گرفتن حقوق و واقعیت زندگی تولیدکنندگان اصلی و منابع ملی و فقط برای منافع خودشان میبرند و میدوزند و قیمت تعیین میکنند.
مشکل بزرگ و غیرقابل درمان اقتصاد جامعه ما همیشه این بوده است که یا بازار در رکود کامل است و تمام صاحبان کسبوکار و تولیدکننده و کارخانهدار، دست روی دست گذاشته و بیکار نشستهاند و از زمین و زمان گلهمند هستند و یا اینکه برعکس، یعنی بازار در رواج و اوج بده و بستانها و به قول اهالی اقتصاد، تقاضا بالا است، که در اینصورت واسطهها وارد کار میشوند و پولهای راکد و باد کرده در خدمت تقاضای کاذب قرار میگیرد و قیمتها لحظهبهلحظه بالا و بالاتر میرود و به جایی میرسد که مصرفکننده واقعی قدرت خرید خود را از دست میدهد و سرش اغلب بدون کلاه میماند. بهدلیل همین علتها است که مفهوم واقعی عرضه و تقاضا که باید در خدمت رشد تولید و یا بهعبارتی جهش تولید که امسال مقید آن هستیم، هرگز در جامعه ما معنا پیدا نمیکند، چون تقاضایی که بر اساس میل و دخالت واسطهها شکل بگیرد، حتی به چرخه سالم تولید و توسعه درست اقتصادی هم ضربه میزند و آفت میرساند چون بر اثر تورم ناشی از چنین شرایط و بالا رفتن غیرمتعارف قیمتها که زنجیروار به هم مرتبط میباشند، مواد اولیه مورد نیاز چرخههای تولیدی را تحتتأثیر قرار میدهد و کارخانهدار و تولیدکننده هیچ سودی از تقاضای واقعی در بازار نخواهد برد!
لوازم خانگی از جمله محصولاتی است که در جامعه امروز و بهلحاظ تغییر الگوهای خانهداری در نزد خانوادههای رو به تجدد ایرانی با تقاضای بالایی روبهرو است و این کالاها صرفنظر از تولید داخلی یا وارداتی بدون آن هماینک به یک چالش اصلی در قدرت تولید داخل یا مجازی وارداتی و درنهایت قیمتهای بسیار بالا و کمرشکن، تبدیل شده است.
در این خصوص، پس از ماهها رکود کلی بازار و بهخصوص لوازم خانگی بهدلایل مختلف از جمله کرونا، خبر میرسد که این روزها بازار لوازم خانگی دارد به سراشیبی تقاضای واقعی و در همین ارتباط تقاضای ساختی و واسطه بازاری میافتد! گفته میشود یکی از علتهای اصلی کمبودهای مصنوعی و افزایش روزانه قیمت لوازم خانگی و برقی، شایعه جهش قریبالوقوع قیمت ارز میباشد که خدا کند اینگونه نباشد. در این ارتباط به نقل از منبع غیررسمی و دستاندرکاران خرید و فروش لوازم خانگی از جمله نمایندگیهای مجاز، کارخانهداران درخواست نمایندگیهای فروش برای تأمین نیاز مشتریان را مسکوت گذاشته و مثلاً در مقابل درخواست یکصد دستگاه از هر وسیله مانند لباسشویی یا ظرفشویی یا اجاقگاز و وسیلههای اینچنینی، بیشتر از 5 دستگاه برای نمایندگی شهرستانی ارسال نمیکند و به همین علت قیمت نامتعارف بسیاری لوازم خانگی پرتقاضا در بازار همدان در روزهای اخیر با درصدهای چشمگیری بالا رفته است.
نکته قابل تأمل اینجاست که چرا باید خیلی از کارخانهداران و تولیدکنندگان داخلی که این روزها پاسخ اینترنتی تقاضاکنندگان و مصرفکنندههای واقعی خود را نمیدهند، با شیوه عملی غلط، عرصه را برای واسطههای دست اول و دوم و چندم باز میگذارند تا راه دسترسی آسان کالاهای مورد نیاز و پرمصرف برای مردم و مصرفکنندههای واقعی بسته شود. واقعیت این است در جامعه وارونه و بدون ضابطه اقتصادی ما، تولیدکنندگان بیشتر از اینکه مردم را بشناسند، بهواسطههای بازار خرد بها میدهند، زیرا همین واسطهها هستند که عامل اصلی ایجاد بازار سیاه و کاذب هستند و به هر طریق در آب گلآلود است که ماهیگیران فرصتطلب کار خود را میکنند! و متأسفانه دود چنین بلوای اقتصادی به چشم خدمتگزاران واقعی جامعه اقتصادی هم میرود و شاید آرمان مقدس جهش تولیدی در چنین شرایطی تحقق نیابد.
|
