|
به گزارش ایسنا، «یونسکو» وقتی مکانهایی را که دارای ارزش جهانی هستند، به رسمیت میشناسد، آن مکانهای کمتر شناختهشده میتوانند به شهرت جهانی برسند. پس چه اتفاقی میافتد که برخی از آن مکانها، که با فرایندی گاه دشوار وارد فهرست جهانی یونسکو شدهاند، اینک خواهان حذف و یا خروج از آن هستند؟
روستای کوچک «ولکولینک» (Vlkolínec)، واقع در کوههای مرکزی اسلواکی، یک دهکده قرون وسطایی تمام و کمال با خانههایی است که تعدادشان از جمعیت ساکن در دهکده بیشتر است. حدود ۲۰ ساکن تماموقت این دهکده در ۴۵ کلبه افسانهای زندگی میکنند که با رنگهای روشن رنگآمیزی شدهاند و در اطراف یک برج ناقوس متعلق به قرن هجدهم میلادی واقع شدهاند.
«بیبیسی» نوشت، به دلیل معماری متمایز «ولکولینک»، این سکونتگاه که به طرز قابل توجهی بکر است، در سال ۱۹۹۳ توسط «سازمان ملل» به عنوان میراث جهانی ثبت جهانی شد. از آن زمان تاکنون سالانه بیش از ۱۰۰ هزار بازدیدکننده روانه این منطقه شدهاند. به تازگی، برخی از مردم محلی این مسأله را مطرح کردهاند که ثبت جهانی شدن در یونسکو و گردشگری مرتبط با آن، مشکلات بیشتری نسبت به ارزش آن ایجاد کرده است و میخواهند که روستا از فهرست یونسکو خارج شود.
حدود ۷هزار کیلومتر آن طرفتر، در تانزانیا، «اتحادیه همبستگی بینالمللی ماسای» Maasai International Solidarity Alliance نیز خواستار حذف «منطقه حفاظتشده انگورونگورو» از فهرست میراث جهانی یونسکو شده است. این منطقه حفاظتشده، خانه جوامع دامپرور و محل برخی از مشهورترین تجربههای سافاری آفریقا است، اما مردم محلی میگویند که سیاستهای حفاظتی مرتبط با وضعیت حفاظتشده بینالمللی آن، منجر به آواره شدن ساکنان از زمینهای نیاکانی خود شده است.
این اختلافها بحثی روبهرشد را برجسته میکنند؛ اینکه وقتی منافع جوامع محلی با تلاشها برای حفظ مکانهایی که برای بشریت ارزشمند و مهم تلقی میشوند، در تعارض قرار میگیرد، چه باید کرد؟
فهرست میراث جهانی که پیوسته در حال گسترش است، تحت نظارت «یونسکو» قرار دارد که کمیتهای بینالمللی وابسته به سازمان ملل متحد است و مکانهایی را شناسایی و حفاظت میکند که به تشخیص آن دارای «اهمیت فرهنگی یا طبیعی برجسته برای بشریت» هستند.
از زمانی که «یونسکو» نخست ۱2 مکان را در سال ۱۹۷۸ در این فهرست ثبت کرد، شمار آثار این فهرست به ۱۲۴۸ مکان در ۱۷۰ کشور رسیده است. این مکانها از بناهای مشهور مانند «ماچو پیچو» و «دیوار بزرگ چین» گرفته تا مکانهای کمتر شناختهشدهای همچون کلیساهای چوبی «Maramureș» در رومانی و سکونتگاههای باستانی واحهای «آیت بن حدّو» در مراکش را دربرمیگیرند.
«فهرست میراث جهانی» به همت تلاشهای پس از جنگ جهانی دوم برای حفاظت از مکانهای دارای اهمیت فرهنگی و زیستمحیطی که در معرض تهدید ناشی از درگیریها، صنعتیشدن و توسعه مدرن قرار داشتند، شکل گرفت.
از آنجا که ثبت در «یونسکو» میتواند امکان دسترسی به منابع مالی بینالمللی برای حفاظت را فراهم کند، این عنوان یکی از تأثیرگذارترین ابزارهای جهان برای حفاظت از میراث به شمار میرود. طرفداران این سیستم به نمونههایی مانند «دیواره مرجانی بلیز» اشاره میکنند که پس از اعمال تدابیر محیطزیستی جدیتر، در سال ۲۰۱۸ از فهرست «در معرض خطر» یونسکو خارج شد. علاوهبر آن در «انگکور وات»، دههها مرمت و حفاظت به نجات آن از آسیبهای شدید ناشی از جنگ و غارت کمک کرد.
|
