|
یکی از موضوعات مهم درباره شهر همدان تغییر چهره شهر در ازدحام ترافیک و حبس نفس سرزندگی آن در خانههای کوچک و محلاتی با آسمانخراشهای سنگی است.
همدانی که زمانی شهر هزار چشمه لقب داشته امروزه نه تنها حیات رودخانهها و چشمههای جاری در آن به خطر افتاده است، بلکه هر روز با مرگ درختان و قطع آن فضای سبز شهری خود را نیز از دست میدهد.
در این میان تمامی مدیران شهری هم به نوبه خود در ادوار مختلف با اعمال سلایق شخصی در تغییر شکل و شمایل شهری همدان اثرگذار بودند به طوری که با مطالعه طرحهای جامعی که برای همدان در چند مرحله در نظر گرفته شده است متوجه میشوید که کمتر توجهای به حفظ منابع طبیعی شهر و بافت تاریخی آن شده است.
این در حالی است که در همدان قدیم براساس آنچه کارشناسان شهرسازی میگویند مراکز محلهها براساس اقلیم و فرهنگ منطقه خاص خود از سایر نقاط شهری از جمله محل قرارگیری ادارات و بیمارستانها یا حتی فضای آموزشی و مدارس جدا بوده است و شهر براساس فرهنگ و اصول بومی مردمانش طراحی و اداره شده است در حالی که امروزه یکی از مهمترین انتقادات در گستردهتر کردن شهر همدان و طراحی شهری آن نبود تناسب بین فرهنگ مردم با فضای شهری است که شکل گرفته است.
متأسفانه در دورههای مختلف با روی کار آمدن شوراهای شهری با رویکردهایی که بیشتر بر محور سلایق شخصی بود ترکیب و تراکم شهری همدان به هم ریخت و در بسیاری از بخشهای این شهر آنطور که باید تراکم اضافه شود پیش نرفته است.
به عنوان مثال قرار نبود در فضای شهری همدان مناطق خوش آبوهوای آنقدر فضای مسکونی زیاد شود که نه تنها قیمتهای زمین در این مناطق را بالا ببرد بلکه سرمایهگذاران و دلالان زمین را وسوسه به خرید زمین در این مناطق و تغییر کاربری تجاری کند.
به عنوان مثال منطقه خوش آبوهوای سعیدیه در ابتدا با کاربری مسکونی خود را در شهر گسترش داد، اما به مرور با ساخت مراکز تجاری و تغییر کاربریهای تجاری که مسیر را برای ورود مشاغل مختلف در این خیابان باز کرد سبب شد تا در برخی ساعات روز پیک ترافیکی سنگینی در این منطقه ایجاد شود که به مرور نه تنها مشکلاتی را برای اهالی ساکن آن به وجود آورد، بلکه آبوهوا و مطلوبیت ظاهری فضای شهری آن را هم تحتتأثیر قرار داد.
بر همین اساس در بسیاری دیگر از نقاط شهری همدان نیز چهره شهر دستخوش تغییرات شتاب زدهای شد که متأسفانه کمتر مطالعه و پژوهشی درباره آن شده بود به همین علت در کنار تغییر ظاهری شهر همدان متحول شدن شرایط به ضرر بخش مسکونی محلات در شهر شد و هویت بسیاری از محلات از جمله جولان، محلهحاجی، کلپا، کبابیان، میرزادهعشقی و بسیاری دیگر را تحتتأثیر قرار داد و حتی به سمت نابودی کشاند.
اگرچه در جریان توسعه شکلگیری پروژههای بزرگ اجتنابناپذیر است، اما مسأله این است که در پروژههای شهری بیتوجهی به هویت محلات و غفلت از آن به کرات وجود داشته و بافت شهری همدان را تحتتأثیر قرار داده است و تعداد بیشماری از افراد، سبک زندگیها، همسایگی و محلات را از بین برده است.
بر همین اساس به نظر میرسد با روی کار آمدن بدنه جدید شورای شهر همدان و شهردارش یکی از مهمترین مباحثی که باید دنبال شود در بحث توسعهیافتگی شهر توجه به حفظ هویت شهری و فرهنگ مردمان همدان است که از مهمترین دغدغههای کارشناسان شهری به شمار میرود به همین منظور پیشنهاد میشود در زمینههای مختلف و اجرای پروژههای شهری از توان علمی و تخصصی دانشگاهیان و متخصصان شهری استفاده شود تا اجرای آنها همراه با پیوستهای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و علمی باشد.
|
