|
■ کارگران اخراجی هم عیدی میگیرند؟
هر سال بهمنماه که میشود کارگران منتظر ميمانند تا بلکه عیدی و پاداش پایان سال را با حقوق بهمنماه به حسابشان واریز کنند و خرید مایحتاج ضروری و موردنیازشان را پیش از پایان سال انجام بدهند.
امسال هم چون وضعيت اقتصادي نسبت به سالهاي گذشته تنگناهاي بيشتري براي مردم و مخصوصا کارگران ايجاد کرده، انتظارشان از کارفرمايان بيش از سالهاي گذشته است.
يکي از کارگران يکي از کارخانههاي همدان میگوید: ده سال است که در اين کارخانه کار ميکنم و هميشه عيديمان را 2برابر حقوق با حقوق بهمنماه پرداخت کردهاند اما امسال اعلام کردهاند که وضعيت زياد مناسب نيست و مجبورند که در اسفندماه پرداخت کنند.
هرچند ما براي آن برنامهريزي کردهايم و واقعا اگر دير پرداخت کنند با مشکلات زيادي مواجه ميشويم اما چون هميشه هواي ما را دارند و پيشاپيش هم موضوع را اعلام کرده و از ما عذرخواهي کردهاند ما هم اعتراض نميکنيم. بالاخره بايد يک وقتهايي نشان بدهيم که ما هم همراه مشکلاتشان هستيم و قدر خوبيهايشان را ميدانيم.
کارگر کارخانه ديگري هم میگوید: هرسال عيدي ما را در اسفندماه ميدهند، اما خيلي دير است.
بيشتر کارفرماها عيديها را با حقوق بهمن ميدهند و کارگران ميتوانند راحت بخشي از مشکلاتشان را حل کنند اما وقتي ميگذارند روزهاي آخر پرداخت ميکنند عملا ما را در تنگنا ميگذارند و دستمان در مقابل خانواده تنگ ميماند.
يکي از کارگران هم میگوید: ما عيدي سال 99 را 2 هفته پيش گرفتهايم. هيچ انتظاري هم نداريم بخواهند به ما حقوق يا عيدي سروقت و قانوني بدهند. اما جديدا مديري آمده که همان هم عيديهاي پارسال ما را داد و شايد نتوانيم انتظار عيدي سر موعد داشته باشيم، اما اگر اين شخص بماند فکر ميکنم هم پرداخت حقوقهايمان منظم شود و هم شايد عيدي سال بعد را پیش از نوروز بپردازد.
بههر حال همانطور که آنها انتظار دارند ما وظايفمان را آنطور که تعريف شده انجام بدهيم و قوانين را رعايت کنيم، آنها هم نبايد براي پرداختها ما را اذيت کنند و تحريم و وضعيت اقتصادي را بهانه کنند.
چون برادرم در يکي از کارخانههاي همدان کار ميکند ولي با وجود شرايط اقتصادي بهوجود آمده، يک روز هم پرداخت حقوق آنها به تأخير نيفتاده و بن و مزايايي که در سالهاي گذشته دریافت میکردند را همچنان بدون کوچکترين تأخيري دريافت ميکنند. همه کارگران انتظار دارند در مقابل کاري که براي کارفرما انجام ميدهند حقوق بگيرند آن هم بهموقع.
مگر ما ميتوانيم بگوييم فلان کاري که بايد امروز انجام شود بماند براي هفته بعد؟ پس همانطور که ما روزانه کار را تمامشده تحويل ميدهيم و ميرويم، انتظار داريم کارفرما هم طبق قانون کار با ما برخورد کند و حقوق و عيدي را سر موعد بپردازد.
قوانين عيدي کارگران
مبنای تعیین عیدی پایان سال کارگران مشمول قانون کار، حداقل 2 و حداکثر 3 برابر مصوبه دستمزد شورای عالی کار است و کارفرمایان باید 2 ماه پایه حقوق را بهعنوان حداقل عیدی و 3 ماه پایه حقوق را بهعنوان حداکثر عیدی و پاداش پایان سال به نیروهای کار خود بپردازند.
آنچه مبنای محاسبه و پرداخت عیدی و پاداش پایان سال کارگران مشمول قانون کار قرار میگیرد، مزد و فوقالعادههایی است که کارگر بهمناسبت اشتغال در شغل مربوط دریافت میدارد؛ بهعبارت دیگر مزایایی که افراد بهنوعی در ارتباط با شغل دریافت میکنند از اجزای مزد محسوب میشود و فوقالعاده شغل، سختی کار و هر آنچه را که بهتبع شغل به کارگر داده میشود، جزو مزد منظور میشود و در محاسبه عیدی و پاداش مدنظر قرار میگیرد.
بر این اساس، مزایای رفاهی از قبیل کمک عائلهمندی، کمکهزینه مسکن، بن خواروبار یا پاداش افزایش تولید جزو مزد بهشمار نمیرود و از این جهت در پرداخت عیدی و پاداش منظور نمیشود.
قانون درباره عیدی کارگرانی که به دلایلی از کارگاه منفک شده یا قطع رابطه آنها با کارفرما اتفاق میافتد نیز ملاحظاتی دارد و میزان عیدی و پاداش این گروه از کارگران را مشخص کرده است.
در برخی مواقع، کارگر خواسته یا ناخواسته مجبور به ترک کار میشود که قانون کار در مورد کارگرانی که در طول سال از خدمت استعفا کرده، اخراج و یا بازنشسته میشوند یا بهنحوی رابطه آنها با کارگاه و کارفرما قطع میشود، اعلام کرده که مستحق دریافت عیدی هستند و به نسبت مدت کارکردشان، عیدی و پاداش سالانه را دریافت میکنند.
کارگرانی که دوره آزمایشی را طی میکنند نیز مشمول دریافت کلیه حقوق و مزایای قانونی هستند.
به موجب ماده ۱۱ قانون کار و تبصره آن، مدت دوره آزمایشی باید در قرارداد کار مشخص شود؛ چنانچه رابطه کاری از جانب کارفرما قطع شود وی ملزم به پرداخت کلیه حقوق دوره آزمایشی خواهد بود و چنانچه قطع رابطه کاری از سوی کارگر باشد، کارگر مستحق دریافت تمام حقوق و مزایا به میزان مدت انجام کار است.
براساس قانون مربوط به تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران شاغل در کارگاههای مشمول قانون کار مصوب سال ۱۳۷۰، همه کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون کار مکلفند به هر یک از کارگران خود در پایان هر سال معادل ۶۰ روز آخرین مزد، بهعنوان عیدی و پاداش بپردازند و مبلغ پرداختی از این بابت به هر یک از کارگران نباید از معادل ۹۰ روز حداقل مزد روزانه قانونی کارگران بیشتر شود.
با توجه به مصوبه دستمزد شورای عالی کار که حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۳۹۹ را یک میلیون و ۹۱۱ هزار تومان تعیین و تصویب کرد، عیدی امسال کارگران حداقل ۳ میلیون و ۸۲۰ هزار تومان و حداکثر ۵ میلیون و ۷۳۰ هزار تومان خواهد بود. بنابر این عیدی امسال هیچ کارگری کمتر از ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان نیست.
|
