|
بسیاری از مردم از موزهها دوری میکنند، چون انگاره ذهنی آنها از موزه به مکانی خستهکننده خلاصه میشود. برخی افراد نیز مشتریان یکبار مصرف موزهها هستند، یعنی یکبار مراجعه به موزه و بازدید از اشیای موزه را کافی میدانند چون فکر میکنند که هرچند بار دیگر که به موزه مراجعه کنند همان اشیا و همان توضیحات را خواهند دید و شنید.
در گذشته وظیفه اصلی موزهها در جمعآوری و حفاظت از اشیا خلاصه میشد، اما امروز این مسئولیت به ارائه خدمات به بازدیدکنندگان تغییریافته و تمرکز اصلی موزهها به ارائه تجربیات، خدمات و آموزش به بازدیدکنندگان اختصاص یافته است.
تلقی جدید از موزه تنها بهعنوان انباری برای اشیا نیست، بلکه کارگاهی آموزشی است و حتی اصلیترین وظیفه آن ایجاد تجربیات جالب و به یاد ماندنی برای بازدیدکنندگان است.
به گزارش میراثآریا انتخاب و گسترش بازار هدف و مخاطبان برای موزه به یک استراتژی یا طرز فکر تبدیل شده و هدف موزهداری تقویت روابط با مخاطب عام، ارائه خدمات بهتر و در نهایت افزایش ارزش اجتماعی موزه است. موزهها یکی از محصولات گردشگری هستند. محصول میتواند کالا، خدمات، ایده، تجربه یا مانند موزهها ترکیبی از آنها باشد. کالاهای فیزیکی مانند اشیای در معرض نمایش در موزهها، ساختمان و بنای موزه، معماری موزه، گیاهان، گلها و درختان است. خدمات ارائه شده توسط راهنمایان موزه و رویدادهای برگزارشده در موزه در بخش خدمات محصول موزه دستهبندی میشوند.
انگاره ذهنی موزه از ترکیب عناصر فیزیکی و خدمات ارائهشده در آن ایجاد میشود. تجربه بازدیدکننده از موزه این تصویر ذهنی را میسازد که میتواند یادآور زیبایی، هیجان، آرامش، ارزش هنری و... باشد، در حقیقت ترکیب کالاهای فیزیکی، خدمات و رویدادها انگاره ذهنی از یک موزه را تداعی میکنند. این تجربه میتواند خوشایند و دلپذیر و جالب توجه یا خستهکننده و نچسب باشد. از آنجا که هسته اصلی محصول موزه یعنی اشیای در معرض نمایش غیرقابل تغییر است، موزهها برای غنیسازی تجربه بازدیدکنندگان هر روز بیشتر به خدمات تکمیلی روی میآورند.
آنچه موزهها به دنبال آن هستند تغییر انگاره ذهنی مخاطبان از مکانهایی خستهکننده، رنگ و رورفته و شخصی به مکانهایی پویا، مشارکتی و آموزشی است.
گردشگری تجربهمحور با مشارکت بالای گردشگران در فعالیتهای گردشگری انجام میشود، به این نحو که گردشگران خود بهطور مستقیم با فرآیندهای بومی و عناصر زندگی محلی، فرهنگ، هنر، مراسم و آئینها و بهطور کل عناصر مختلف فرهنگ جامعه میزبان درگیر شده و در انجام آن مشارکت میکنند. تجربه گردشگر از سه عنصر لذت، تحریک و تسلط تشکیل میشود.
لذت میزان احساس خوب، شادی یا رضایتی است که فرد در شرایطی خاص تجربه میکند، تحریک به معنی میزان هیجان یا برانگیختگی است و تسلط به قدرت کنترل فرد، بر میگردد.
رفتار و احساسات فرد متأثر از عناصر بصری مانند طراحی داخلی، نمادها و علامات است میتواند موجب احساس لذت، تحریک و قدرت در فرد شود و بهعنوان ابزاری برای ایجاد احساسات مناسب در بازدیدکنندگان مورد استفاده قرار گیرد و سطح بالای درگیری و مشارکت آنها را برانگیزد. درگیرشدن گردشگر در فرایند مشارکت و تبدیل او از یک بازدیدکننده منفعل به مشارکتکننده فعال و پیوند، جذب و درگیرشدن در فعالیتها، تجربهای بهیادماندنی را به ارمغان میآورد.
موزهها باید به طراحی این فرایندها و فعالیتها بپردازند و بهصورت خودآگاه فعالیتهای متنوعی را در فضای موزه توزیع نمایند تا از ازدحام گردشگران در یک یا چند نقطه در موزه جلوگیری و خدمات متنوع و مطلوبی به گردشگران ارائه شود. باید از لحظه ورود تا خروج گردشگر انواع فعالیتها و حتی زمان آزاد گردشگران برای عکاسی یا فعالیتهای شخصی با دقت پیشبینی شده باشد. طراحی فعالیتها باید به شیوهای باشد که تجربیات مرتبط با موضوع موزه تمام حواس پنجگانه را به کار گیرد. گردشگر نیازمند و مشتاق تعامل و مشارکت است، وی به دنبال اکتشاف است.
|
