|
رشد اقتصادی کشور در سال ۱۳۹۹ بدون نفت صفر درصد و با نفت 7/0درصد از طرف مرکز آمار ایران اعلام شده است.
محاسبه رشد اقتصادی که یکی از مهمترین شاخصهای وضعیت اقتصادی کشورهاست، شامل فرایند پیچیدهای است که به اطلاعات گستردهای نیاز دارد. حسابهای ملی سالانه به قیمت جاری و ثابت محاسبه میشود(با در نظر گرفتن قیمتهای یک سال پایه) و نرخ رشد از آن به دست میآید. در واقع حسابهای منطقهای سالانه یک برش جغرافیایی از حسابهای ملی میباشد که یکی دیگر از فعالیتهای مرکز آمار ایران است.
تهیه مستمر و منظم حسابهای ملی براساس آخرین تجدیدنظر سیستم حسابهای ملی سازمان ملل( SNA) از سال ۱۳۷۳ در برنامه کار مرکز آمار ایران قرار گرفت. بدین ترتیب مرکز آمار ایران هرساله حسابهای ملی را براساس تعاریف، مفاهیم، طبقهبندیها و روشهای محاسباتی بینالمللی تهیه میکند. حسابهای منطقهای نیز براساس تعاریف، مفاهیم، اصول و روشهای محاسباتی و استانداردهای SNA سال ٢٠٠٨، هماهنگ و سازگار با حسابهای ملی تهیه میشود. اهمیت آمارهای استانی، سبب شد تا محاسبه حساب تولید استانهای کشور از سال ١٣٧٦ در دستور کار مرکز آمار ایران قرار گیرد و نخستین حساب منطقهاي براي همه استانهاي كشور در سال ١٣٧٩ تهيه شد.
همچنین نیاز به در دست داشتن اطلاعات بههنگام، با توجه به رویدادهای تأثیرگذار در اقتصاد کشورها سبب شده است كه اغلب كشورها نسبت به توليد حسابهاي زودرس(از جمله حسابهای ملی فصلی) اقدام كنند. در همین راستا و به منظور رفع نیازهای آماری در برنامهریزیهای منطقهای، تهیه حسابهای منطقهای زودرس نیز در دستور کار معاونت اقتصادی و محاسبات ملی مرکز آمار ایران قرار گرفت. این حسابها با اتکا بر پايههای محاسباتی و دادههای مورد استفاده در حسابهاي ملی فصلي تهیه شده است و حسابهای منطقهای زودرس در سال ١٣٩٩ در دست محاسبه است.
اما اخیراً مرکز آمار ایران اقدام به تولید شاخص جدیدی به نام محصول ناخالص داخلی استانها به قیمت ثابت(سال پایه ۱۳۹۰) کرده است.
خلاصه یافتهها از محاسبه محصول ناخالص داخلي استانها به قيمت ثابت ١٣٩٧-١٣٩٠( سال پايه ١٣٩٠) را میتوان به شرح زیر بیان کرد:
در سال ١٣٩٧، در بین استانهای کشور بیشترین محصول ناخالص داخلی بدون نفت به قیمت ثابت سال پایه ١٣٩٠متعلق به استان تهران است.
به این ترتیب ١٠ استان تهران، اصفهان، بوشهر، خراسانرضوي، خوزستان، فارس، مازندران، آذربايجانشرقي، كرمان و البرز بیش از ٧٠ درصد از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص دادهاند.
کمترین سهم محصول ناخالص داخلی بدون نفت متعلق به استان ایلام است. سهم ٦ استان شامل اردبیل، سمنان، چهارمحالوبختياري، كهگيلويه و بويراحمد، خراسانشمالي، خراسانجنوبي، ايلام و البته فرامنطقهای کمتر از ٦درصد است.
همچنین در زمینه رشته فعالیتهای اقتصادی و رتبه استانها میتوان به موار د زیر اشاره کرد:
در سال ١٣٩٧ محصول ناخالص داخلی به قیمت ثابت رشته فعالیت کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری ٤٥٤٥٧٩ میلیارد ریال است. نرخ رشد اقتصادی این رشته فعالیت منفی 3/44درصد بوده است و به طور متوسط این فعالیت در سالهای١٣٩٠ تا ١٣٩٧، 2/78درصد رشد داشته است. استان مازندران با 9/78درصد بیشترین سهم در محصول ناخالص داخلی این رشته فعالیت را داشته است و سپس به ترتیب استانهای فارس، خوزستان، كرمان، تهران، خراسانرضوي و اصفهان بیشترین سهمها را دارند. بیشترین نرخ رشد این رشته فعالیت در سال ١٣٩٧ نیز متعلق به استان مازندران با 14/96درصد است.
در سال ۱۳۹۷ محصول ناخالص داخلی به قیمت ثابت رشته فعالیتهای گروه صنعت که شامل رشته فعالیتهای صنعت، تأمين برق، گاز، بخار و تهویه هوا، آبرسانی، مدیریت پسماند، فاضلاب و فعالیتهای تصفیه ساختمان است، ١٧٣٠٩٧٣ میلیارد ریال است. نرخ رشد اقتصادی این رشته فعالیتها منفی 6/76درصد بوده است و به طور متوسط این فعالیتها در سالهای١٣٩٠ تا ١٣٩٧، منفی 0/35درصد رشد داشته است. استان تهران با 19/52درصد بیشترین سهم در محصول ناخالص داخلی این رشته فعالیت را داشته است.
بیشترین نرخ رشد متوسط از سال ١٣٩٠ تا ١٣٩٧ این رشته فعالیت نیز متعلق به استانهای بوشهر9/17درصد، يزد 4/53درصد، سيستانوبلوچستان 4/14 درصد و زنجان 3/65درصد است.
در سال ١٣٩٧ بیشترین نرخ رشدها متعلق به استانهای یزد 64/13درصد، همدان 33/5درصد و کردستان 46/2درصد است.
در سال ١٣٩٧ محصول ناخالص داخلی به قیمت ثابت رشته فعالیتهای گروه خدمات که شامل رشته فعالیتهای عمدهفروشي و خردهفروشي، تعمير وسايل نقليه موتوری و موتورسیکلت، حملونقل و انبارداري و پست، فعالیت خدماتی مربوط به تأمین جا و غذا، اطلاعات و ارتباطات، فعاليتهاي مالي و بيمه، املاک و مستغلات، فعاليتهاي حرفهاي، علميوفني، فعاليتهاي اداري و خدمات پشتيباني، اداره امور عمومي، خدمات شهري و تأمین اجتماعی، آموزش، فعالیتهاي مربوط به سلامت انسان و مددکاری اجتماعی، فعالیتهای هنر، سرگرمی، تفریح و سایر خدمات است، ٣٧٤١٧٥٢ میلیارد ریال است .
نرخ رشد اقتصادی این رشته فعالیتها 0/59درصد بوده است و به طور متوسط این فعالیتها در سالهای١٣٩٠ تا ١٣٩٧ ، 09/3درصد رشد داشته است. استان تهران با 50/35درصد بیشترین سهم در محصول ناخالص داخلی این رشته فعالیت را داشته است و سپس به ترتیب استانهای خراسان رضوي 6/65درصد، اصفهان 6/27 درصد، فارس 4/89 درصد و خوزستان 4/46 درصد بیشترین سهمها را دارند.
بیشترین نرخ رشد متوسط از سال ١٣٩٠ تا ١٣٩٧ این رشته فعالیتها پس از فرامنطقهای متعلق به استانهای كهگيلويهوبويراحمد با 4/98 درصد، خراسان جنوبي با 4/92درصد، خراسان شمالي با 4/58درصد و مازندران با 4/42درصد است.
در سال ١٣٩٧ بیشترین نرخ رشدها پس از فرامنطقهای متعلق به استانهای كهگيلويهوبويراحمد 48/8درصد، هرمزگان7/64درصد، سيستانوبلوچستان 5/81درصد و يزد 5/73درصد است.
|
