|
از نهم اسفندماه، با آغاز جنگ میان ایران، اسرائیل و آمریکا، یکی از مهمترین بخشهای زندگی روزمره مردم، یعنی آموزش، نیز تحت تأثیر قرار گرفت. مدارس و مراکز آموزشی تعطیل شدند و کلاسها به فضای مجازی منتقل شدند؛ تصمیمیکه در ابتدا قرار بود راهکاری موقت برای عبور از شرایط بحرانی باشد، اما تا پایان سال تحصیلی ادامه پیدا کرد.
در ظاهر، مدرسه با یک کلیک به تلفن همراه و رایانه منتقل شد، اما آموزش فقط حضور معلم و دانشآموز در یک کلاس نیست. مدرسه بخشی از زندگی اجتماعی کودکان و نوجوانان است؛ جایی برای یادگیری، ارتباط با همسالان، شکلگیری روابط اجتماعی، تجربه کار گروهی و حتی ساختن تصویری از آینده. به همین دلیل، تعطیلی طولانیمدت مدارس تنها یک وقفه آموزشی نبود و آثار آن را میتوان در سبک زندگی خانوادهها، روابط اجتماعی دانشآموزان و کیفیت یادگیری نیز دنبال کرد.
در ماههایی که آموزش مجازی جای کلاس حضوری را گرفت، خانوادهها بیش از گذشته درگیر مسأله دسترسی به اینترنت و ابزارهای آموزشی شدند و برای برخی، آموزش از خانه با فشارهای اقتصادی و روانی بیشتری همراه شد. از سوی دیگر، فاصله گرفتن دانشآموزان از فضای مدرسه، ارتباط روزمره آنان با معلمان و دوستانشان را محدود کرد و بخشی از تجربه اجتماعی مدرسه را از آنها گرفت.
حالا پس از حدود 6ماه، مدارس در آستانه بازگشایی قرار گرفتهاند. بازگشت دانشآموزان به کلاس درس، اگرچه در ظاهر به معنای پایان تعطیلی است، اما در واقع آغاز مرحلهای تازه است؛ مرحلهای که در آن آموزش و پرورش باید علاوه بر آمادهسازی فیزیکی مدارس، برای بازگرداندن دانشآموزان به روال عادی آموزش و زندگی اجتماعی نیز آماده باشد.
از همینرودر آستانه سال تحصیلی جدید، آموزش و پرورش استان همدان تلاش کرده است فرآیند بازگشایی مدارس را از ماهها قبل آغاز کند. ثبتنام دانشآموزان، سفارش کتابهای درسی، ساماندهی نیروی انسانی، کلاسبندی، تأمین تجهیزات و بررسی آمادگی مدارس، بخشی از اقداماتی است که در قالب «پروژه مهر» دنبال میشود.
معاون آموزش متوسطه ادارهکل آموزش و پرورش استان درباره وضعیت آمادهسازی مدارس میگوید: حدود ۷۰ درصد دانشآموزان استان تاکنون ثبتنام کردهاند و نزدیک به ۹۰ درصد سفارش کتابهای درسی نیز انجام شده است.
مجید پیری در گفتوگو با خبرنگارهمدانپیام میافزاید: در حوزه نیروی انسانی نیز حدود ۸۰ درصد ابلاغ همکاران فرهنگی صادر شده و تلاش بر این است که مدارس استان در آغاز سال تحصیلی با کمترین مشکل در این زمینه مواجه باشند.
وی با اشاره به اینکه بازگشایی مدرسه فقط به آماده بودن کلاس و نیمکت خلاصه نمیشود، خاطرنشان میکند: پس از یک دوره طولانی دوری از مدرسه، آنچه اهمیت دارد این است که دانشآموز دوباره احساس کند مدرسه بخشی طبیعی از زندگی روزمره اوست؛ جایی برای یادگیری و در عین حال تعامل، دوستی، مشارکت و تجربه اجتماعی است، در همین راستا، آموزش و پرورش همدان قرار است در هفته آینده مانور آمادگی مدارس را برگزار کند. هدف این مانور، بررسی وضعیت مدارس، شناسایی نواقص احتمالی و رفع مشکلات پیش از آغاز رسمیسال تحصیلی عنوان شده است.
پروژه مهر؛ از ثبتنام تا آمادهسازی مدارس
پیری میگوید: پروژه مهر بهصورت مستمر وضعیت آمادگی مدارس استان را رصد میکند و موضوعاتی همچون ثبتنام، ساماندهی نیروی انسانی، کلاسبندی و تجهیزات را در دستور کار دارد.
وی با تأکید به اینکه بر اساس آمار اعلامشده از سوی معاونت آموزش متوسطه، در سال تحصیلی جدید ۳ هزار و ۲۰۹ مدرسه، ۱۱ هزار و ۴۷۷ کلاس درس و ۱۳ هزار و ۹ نفر نیروی انسانی در خدمت دانشآموزان استان همدان خواهند بود، عنوان میکند که این اعداد، تصویری از ظرفیت آموزش رسمیاستان ارائه میکنند، اما پشت هر عدد، گروهی از دانشآموزان و خانوادههایی قرار دارند که پس از ماهها آموزش غیرحضوری، در انتظار بازگشت به یک زندگی آموزشی عادی هستند.
بازگشت به مدرسه فقط بازگشت به نیمکت نیست
پیری با بیان اینکه تعطیلی طولانیمدت مدارس، مسألهای فراتر از عقبافتادگی درسی ایجاد میکند، میشود: مدرسه یکی از مهمترین فضاهای اجتماعی برای کودکان و نوجوانان است و بسیاری از مهارتهایی که در کتابهای درسی آموزش داده نمیشوند، در همین محیط شکل میگیرند؛ از ارتباط با دیگران و کار گروهی گرفته تا مسئولیتپذیری و تجربه حضور در یک جمع.
معاون آموزش متوسطه ادارهکل آموزش و پرورش استان اظهار میکند: از این منظر، بازگشایی مدارس میتواند فرصتی برای بازسازی بخشی از روابط اجتماعی آسیبدیده در دوران تعطیلی باشد. با این حال، این بازگشت نیازمند توجه همزمان به مسائل آموزشی، روانی و اجتماعی دانشآموزان است؛ چراکه نمیتوان انتظار داشت پس از یک وقفه طولانی، همه چیز از روز اول به شرایط قبل بازگردد.
وی در بخش دیگری از سخنانش تأکید میکند: در کنار آمادهسازی مدارس برای سال تحصیلی جدید، یکی از محورهای فعالیت آموزش و پرورش همدان در سال گذشته، توسعه آموزشهای فنیوحرفهای و کاردانش بوده است؛ مسیری که آموزش و پرورش تلاش دارد آن را بیش از گذشته به بازار کار و نیازهای واقعی جامعه پیوند بزند.
پیری معتقد است هنرستان دیگر نباید صرفاً محلی برای یادگیری یک حرفه تلقی شود، بلکه میتواند نقطه آغاز مسیری برای ساخت آینده دانشآموز باشد؛ مسیری که در آن دانش، مهارت، فناوری و اشتغال در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
وی تصریح میکند که در همین چارچوب، ۱۵ رشته در قالب هنرستانهای جوار صنایع توسعه پیدا کرده و هنرستان جوار صنعت فامنین نیز راهاندازی شده است. هدف از این اقدام، نزدیکتر کردن آموزش به محیط واقعی کار و نیازهای بازار عنوان شده است.
معاون آموزش متوسطه ادارهکل آموزش و پرورش استان میگوید: تلاش برای پیوند آموزش با جامعه و بازار کار تنها به صنعت محدود نمانده است. به گفته معاون آموزش متوسطه همدان، در سال گذشته از ظرفیت دستگاههای اجرایی، بخش غیردولتی، دانشگاهها و صنایع برای توسعه آموزشهای مهارتی استفاده شده است.در همین راستا، دهکده مهارتی دانشگاه آزاد اسلامیهمدان با ظرفیت ۱۱ رشته افتتاح شده و توسعه مراکز نوآوری و شکوفایی و رشتههای فناورانه نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی خاطرنشان میکند: همچنین برگزاری المپیاد شایستگیمحور در ۲۴ رشته و رویدادهای مهارتی، با هدف شناسایی استعدادهای دانشآموزان دنبال شده است؛ اقدامیکه میتواند به دانشآموزانی که توانمندی آنها در قالب آموزشهای معمول کمتر دیده میشود، فرصت بیشتری برای بروز استعدادهایشان بدهد.
انتخاب رشتهای که باید آگاهانه باشد
معاون آموزش متوسطه ادارهکل آموزش و پرورش استان با تأکید به اینکه یکی دیگر از موضوعاتی که آموزش و پرورش بر آن تأکید دارد، هدایت تحصیلی و آشنایی دانشآموزان با ظرفیت هنرستانهاست، میافزاید: طرح «یک روز با هنرستان من» با همین هدف اجرا شده تا دانشآموزان پیش از انتخاب رشته، از نزدیک با فضای هنرستان، کارگاهها، رشتهها و فرصتهای پیش روی خود آشنا شوند.
این رویداد قرار است امسال نیز با حضور هنرجویان پایه دهم هنرستانهای فنیوحرفهای و کاردانش سراسر استان برگزار شود.
سال تحصیلی جدید در همدان قرار است پس از ماههایی متفاوت و پرتنش آغاز شود؛ ماههایی که مدرسه برای دانشآموزان بیشتر از همیشه از یک «مکان» به یک «فضای مجازی» تبدیل شد.
حالا قرار است زنگ مدرسه دوباره به صدا درآید؛ اما بازگشت دانشآموزان به کلاس، فقط بازگشت به نیمکتهای خالیشده نیست. آموزش و پرورش باید بخشی از فاصله ایجادشده میان دانشآموز، مدرسه و جامعه را نیز جبران کند.
در واقع، یکی از پرسشهای مهم سال تحصیلی جدید این است که آموزش قرار است دانشآموز را برای چه آیندهای آماده کند؟ اگر مدرسه قرار است صرفا محل انتقال محفوظات باشد، فاصله آن با نیازهای جامعه روزبهروز بیشتر خواهد شد؛ اما اگر آموزش بتواند مهارت، فناوری و شناخت درست از بازار کار را نیز در کنار دانش قرار دهد، مدرسه میتواند نقش مؤثرتری در ساخت آینده اجتماعی و اقتصادی دانشآموزان داشته باشد.
|
