|
نوشتار حاضر برگرفته از کتاب «سیاستگذاری عمومی در اقتصاد کارآفرینانه: خلق شرایط برای رشد کسب و کار» اثر زولتان جیاکس و راجر استاک با ترجمه جعفر خیرخواهان و داود حاجیان پیروز میباشد.
اهمیت این مسأله (سیاستگذاری عمومی در جامعه کارآفرینی) در کنار وضعیت نه چندان مطلوب کارآفرینی و نوآوری در کشور بیانگر آن است که اگر در محیطی که منافع و پاداشها برای فعالیتهای رانتجویانه بیشتر از هزینههای آن است، کارآفرینی شکل نمیگیرد و اگر هم بگیرد کارآفرینی نامولدی است که تنها منافع را شامل یک نفر میکند. در شرایطی که ریسک و هزینه کارآفرینی بالاست و ساختارها فعالیتهای نامولد را تشویق میکند و پاداش میدهد، نه تنها نباید انتظار نوآوری و کارآفرینی را داشته باشیم، بلکه هر روز باید شاهد خروج کارآفرینان واقعی از کشور و یا خانهنشینی آنها باشیم.
لذا برای تحقق این مهم، کشورهای در حال توسعه میتوانند سیاستهای اقتصادی را ارزیابی کرده و با الگوگیری آگاهانه، راهبردهای خاص خود را جهت خلق شرایط برای رشد کسب و کارها مهیا سازند. که در ادامه به برخی از سیاست ها اشاره میگردد.
1-سیاستهای مرتبط با اقتصاد جهانی
هر چند ارجاع به اقتصاد جهانی اکنون یک کلیشه شده است، اما در عین حال کار سودمندی نیز میباشد. اصولاً، کارآفرینانی که بازار جهانی را نادیده میگیرند هنگام طراحی و اجرای طرحهای کسب و کار با خطرات و تهدیداتی روبهرو میشوند و به همین دلیل نیز این ضرورت برای سیاستگذاران روشن گردیده که: به منظور ترویج کارآفرینی، باید به جای اینکه فقط محلی یا حتی ملی فکر کنند باید جهانی هم باشند(شرام 2004). این رویکرد دست کم در حوزههای سیاستگذاریهای عمدهای چون: تجارت، مهاجرت و فناوری جلوهگر میشود.
2-کارآفرینی را در تعیین سیاستهای ملی لحاظ کنید
سیاستگذاران دائما با قضایای حساسی در رابطه با اقتصاد ملی برخورد میکنند و بسیاری از این عوامل بر چگونگی اتخاذ تصمیمات تأثیر میگذارند. با وجود پیوند علت و معلولی بین رشد اقتصادی بلندمدت و فعالیت کارآفرینانه، باید سیاستگذاران را مقید کند که تاثیر تصمیمات خود بر کارآفرینی را لحاظ کنند. چندین نکته حیاتی در این رابطه وجود دارد: که باید مورد توجه قرار داد چون سیاست آموزشی، سیاست علم و فناوری، سیاست تندرستی و دعاوی حقوقی و مقرراتگذاری.
3-سیاستهای منطقهای برای ترویج کارآفرینی
همان گونه که توماس اونیل به فرزندش و سیاستمدار همرزمش یادآور شد: «همه علم سیاست جنبه محلی دارد.» (اونیل و نوواک 1987). به همین ترتیب همه کارآفرینی نیز محلی است. اگر موفقیتآمیز باشد، افراد به سایر مکانها گسترش میدهند. در عین حال همه بنگاه های جدید باید از جایی شروع کنند حتی اگر کسب وکار عمدتاً یا منحصراً با اینترنت انجام میگیرد.
4-سیاستهایی که عمدتاً بر کارآفرینان تأثیر میگذارد
هر جامعه علاقهمند به تشویق کارآفرینی باید گذار از صفحه نقشهکشی به بازار فروش را نسبتاً ساده سازد و برای نتیجه فعالیتها نیز پاداش کافی بدهد به طوری که نتایج موفقیتآمیز تکرار شود. کارآفرینانی که فرایند را تکرار میکنند راهبردهای چندگانهای به بازار ارائه میدهند و به گونهای که رفاه مصرفکننده افزایش مییابد.
برخی از کشورهای پیشرو عموماً نهادهایی را تدریجاً ایجاد کرده و توسعه داده است که اجازه این کار را میدهند: نظام حقوقی از قراردادها و مالکیت حمایت میکند (شامل مالکیت فکری)، نظامهای ثبت ایالتی و محلی تشکیل کسب وکار را تسهیل میکند، نظام مالیاتی به سمت نرخهای مالیات پایینتر تکامل یافته است و نظام مالی معمولاً طرفدار تشکیل و رشد بنگاههای جدید است (ونکرس، وان استل، توریک و پیدیرینولدز 2005). سیاستها به سمت کارآفرینان درون هر چارچوب کارآفرینانه هدایت شده است. اینها بر تصمیمات فردی برای «انتخاب یک شغل یا تشکیل یک شغل» تأثیر میگذارد یعنی برای شخص دیگری کار کردن یا به جای آن با انتخاب پرریسکتر اما بالقوه سودآورتر و یک کسب و کار راه بیندازد. این گونه سیاستها شامل سهولت در تشکیل کسب و کار، دسترسی آسانتر به منابع مالی، حمایت از مالکیت فکری و سیاست مالیاتی را شامل میشود.
5- سیاستهایی که عمدتاً بر جامعه تأثیر میگذارند
جلوه نهایی سیاست گذاری عمومی به مسئله انصاف و عدالت اجتماعی مربوط میشود. این امر کاملاً شناخته شدهای است که عمدتاً در مرکز بقای هر جامعهای قرار دارند. مسأله انصاف دو طرف دارد. یک طرف آن مشارکت و فرصت برابر در فرایند کارآفرینی است: زنان، اقلیتها، سالمندان و... عنصر دوم آن انصاف برونداد در رابطه با خلق ثروت است. این همان هسته مشروعیت است. مسائل بنیادی در اینجا پایداری جامعه کارآفرینانه است که ماهیتا به شهروندان پاداش برابر نمیدهد، و بازخورد غایی ثروت به جامعه برمیگردد. به هر دو جنبه برابری- برابری دسترسی و برابری برونداد- که از طریق نیکوکاری، فرایندی که مردم و نهادها ثروت و دیگر منابع خود را به رایگان عرضه میدارند را باید مورد توجه قرار داد (شرام 2006).
رضا کیهانی حکمت (عضو هیأت علمی دانشگاه)
|
