|
امروزه در ادبیات اقتصادی جهان، آب دیگر صرفا یک منبع طبیعی تلقی نمیشود، بلکه به عنوان یک کالای اقتصادی و یک سرمایه راهبردی شناخته میشود. همانگونه که نبود سرمایه مالی میتواند رشد اقتصادی را متوقف کند، کمبود آب نیز قادر است موتور توسعه را از حرکت بازدارد. به همین دلیل بسیاری از کشورها مدیریت منابع آب را بخشی از سیاستهای کلان اقتصادی خود میدانند.
در استانی مانند همدان، اهمیت آب دوچندان است. بخش قابل توجهی از اقتصاد استان بر پایه کشاورزی، باغداری، صنایع وابسته و خدمات شکل گرفته است. تمامی این فعالیتها به طور مستقیم یا غیرمستقیم به منابع آبی وابسته هستند. کاهش منابع آب تنها به معنای محدودیت در مصرف خانوارها نیست؛ بلکه به معنای کاهش تولید، افت سرمایهگذاری، کاهش اشتغال و افزایش هزینههای اقتصادی است.
تجربه سالهای اخیر نشان داد که تنش آبی تا چه اندازه میتواند بر فضای اقتصادی استان اثرگذار باشد. زمانی که نگرانی از تأمین آب افزایش پیدا میکند، سرمایهگذاران نیز با احتیاط بیشتری تصمیم میگیرند. هیچ سرمایهگذاری علاقه ندارد منابع مالی خود را در منطقهای به کار گیرد که درباره تأمین پایدار آب آن تردید وجود داشته باشد. به همین دلیل امنیت آبی یکی از مهمترین شاخصهای ارزیابی محیط کسبوکار در بسیاری از نقاط جهان محسوب میشود.
در بخش کشاورزی نیز آب مهمترین نهاده تولید است. زمین، نیروی کار و سرمایه بدون دسترسی پایدار به آب نمیتوانند ارزش اقتصادی ایجاد کنند. در سالهای گذشته بسیاری از باغداران همدان با نگرانی نسبت به آینده منابع آبی فعالیت کردهاند. برخی از آنان برای حفظ باغات خود هزینههای سنگینی پرداخت کردند و برخی دیگر به دلیل نگرانی از کمآبی، ناچار به کاهش فعالیت یا واگذاری داراییهای خود شدند. این موضوع نشان میدهد که مسأله آب تنها یک چالش زیستمحیطی نیست، بلکه مستقیما با اقتصاد خانوارها و درآمد هزاران بهرهبردار ارتباط دارد.
صنعت نیز از این قاعده مستثنا نیست. توسعه شهرکهای صنعتی، جذب سرمایهگذاریهای جدید و افزایش ظرفیت تولید، همگی نیازمند برنامهریزی دقیق برای تأمین آب هستند. در واقع هر برنامه توسعه اقتصادی که به ظرفیت منابع آب توجه نکند، با ریسک جدی مواجه خواهد شد. تجربه بسیاری از مناطق کشور نشان داده است که توسعه بدون درنظر گرفتن محدودیتهای آبی، در نهایت هزینههای سنگینی را به اقتصاد تحمیل میکند.
از این منظر، صرفهجویی در مصرف آب تنها یک توصیه اخلاقی یا اجتماعی نیست؛ بلکه یک ضرورت اقتصادی است. هر مترمکعب آبی که به درستی مصرف شود، میتواند به حفظ تولید، اشتغال و سرمایهگذاری کمک کند. در مقابل، هدررفت آب به معنای از دست رفتن بخشی از ظرفیت اقتصادی استان است.
در هفته صرفهجویی در مصرف آب، ضروری است نگاه جامعه به این منبع ارزشمند تغییر کند. آب نباید تنها در قبضهای ماهانه یا زمان بروز بحران دیده شود. آب، زیرساخت توسعه، پشتوانه سرمایهگذاری و یکی از مهمترین داراییهای اقتصادی همدان است. آینده اقتصادی استان بیش از آنچه تصور میشود به نحوه مدیریت و مصرف این سرمایه وابسته است.
توسعه پایدار همدان بدون امنیت آبی امکانپذیر نیست. هر تصمیمی که امروز برای حفاظت از منابع آب گرفته میشود، در واقع سرمایهگذاری برای اقتصاد فردای استان است. بنابراین بقای اقتصاد استان بیش از هر چیز به مدیریت درست ارزشمندترین سرمایه طبیعی همدان وابسته خواهدبود.
|
