|
این روزها در پس پرده مشکلات اجتماعی و سختی های اقتصادی که بر دوش مردم قرار دارد، نماد تأسفباری از مظاهر فرهنگی درحال شکلگیری است که اگر چاره جویی عاجل و اساسی به عمل نیاید، چونان غده سرطانی سلامت نسلهای آینده جامعه ایرانی به ورطه نابودی خواهد کشانید.
ادامه حیات انسان تحت هر شرایطی در گرو کیفیت گردش اقتصادی و در آمد مالی او است . اساسا ساختار غلط یا درست اقتصادی در یک جامعه است که حیات اجتماعی آن را شکل میدهد و هر پیشرفت یا پسرفت یک کشور در تمام بسترهای فرهنگی و اجتماعی به میزان قدرت اقتصادی و توان برنامهریزی دولتها برای بهبود زندگی مردم بستگی دارد . در شرایط کنونی که وضعیت اشتغال جوانها و تحصیل کردهها یکی از اساسیترین معضلات جامعه میباشد. هرکس به هر طریقی به تناسب بخت و اقبالی که دارد، برای کسب و کاری مناسب و استقلال مالی تلاش میکند، بدون اینکه فرصت و اختیاری برای انتخاب شغلی سزاوارانه و بهتر داشته باشد، مگر اینکه از موقعیت تحصیلات عالیه یا جایگاه خانوادگی و یا حتی مرتبه اجتماعی بالایی برخوردار باشد.
در این ارتباط و باتوجه به اینکه بیشترین نرخ بیکاری مربوط به قشرهای معمولی جامعه است و دستفروشی و کسب و کارهای واسطهای و مشاغل کاذب با دست مایههای اندک در دسترسترین بازار کار برای چنین قشر اکثریتی میباشد، بنابراین بیشترین هنجارشکنیها با تعاریف اقتصادی نیز در چنین کانونهایی اتفاق میافتد . نقاطی نظیر بازار سرگذر همدان که به شکل کنونی تا ۴۰ سال پیش وجود نداشت، مولود بارزی از بافت اقتصادی خودسرانه و بدون برنامه است که لاجرم همه جور افراد با خلق و خوی متفاوت و بعضا هنجارشکن را در خود جای داده است، بدون اینکه کنترلی نسبت به صلاحیت یا عدم صلاحیت نیروهای کار موقت در چنین شلوغیها باشد . بدون شک اگر از سالهای قبل برای ایجاد بازارچههای دائمی و قابل کنترل جهت عرضه میوه و تره بار و مایحتاج روزانه مردم در شهرکها و نقاط پرجمعیت شهر همدان برنامهریزی وجود داشت و کالاهای پرمصرف با قیمتهای مناسب در چنین بازارچهها بدست مردم میرسید، شهروندان همدانی هر صبح و عصر از شهرکها و نقاط دور شهر برای هر خریدی این چنین به مرکزیترین نقطه شهر سرازیر نمیشدند.
به هرحال شرایطی بوجود آمده و عادتی در نهاد اکثریت شهروندان همدانی شکل گرفته است که نه می توان مانع مراجعه مردم از دور و نزدیک به بازار سرگذر یا سبزه میدان شد و نه میتوان چنین روز بازارهای معروف و نهادینه شدهای را از دسترس مردم خارج کرد، چون به هر حالت درآمد روزانه قشر کثیری از مردم نیز بستگی به رونق اقتصادی سبزه میدان و سرگذر و حاشیههای وسیعی از حریم این بازارها دارد . اما مشکل بود و نبود چنین کانونهای اقتصادی شلوغ، نه فقط در همدان بلکه در بسیاری از شهرهای بزرگ این است که اولا صاحب کارها در چنین بازارهایی دنبال نیروی کار ارزان و بدون بیمه هستند، بنابراین ملاک قانونی و فرهنگی کارآمدی برای اجتماع افراد کاملا متعهد در این چنین بافتهای پر رفت و آمد وجود ندارد . در ثانی هزینه فعالیت و کسب و کار روزانه در چنین بازارهایی آنقدر سنگین و دور از ذهن است که خیلی از معیارهای عرفی و عقلانی در حوزه اقتصادی را پایمال میسازد .
دلیل این ادعا اجاره بهای ماهیانه برای چند متر مغازه در سرگذر و سبزه میدان آنچنان بالاست که با هر میزان فروش روزانه با قیمتهای عادلانه و یا عرضه اجناس درجه یک و دو تره بار و میوه قابل جبران و تناسبسازی نیست. نتیجه چنین معادله نامتعارف این است که هزینههای غیر اصولی و قانون مغازه داری و اجارهبها به هر طریق ممکن باید از جیب مشتری و خیل مردمی که به امید خرید مناسب میوه و تره بار قابل مصرف، زحمت سفر درون شهری از دورترین نقطه شهر به سرگذر و سبزه میدان را به جان میخرند، تأمین شود. دوستی تعریف می کرد قیمتها در مغازههای محل آنچنان بالا و ناعادلانه است که مجبور میشویم اغلب روزها برای خرید مایحتاج خانه به بازار سرگذر و سبزه میدان مراجعه کنیم، اما متأسفانه برخی کسبه بیانصاف در این بازارچهها با ترفندهای مختلف چنان جنس بنجل به آدم قالب میکنند که اغب غیرقابل مصرف و دور ریختنی است.
با این وجود سوای برخی مغازهداران ثابت در بازارهای میوه و تره بار که به نسبت مصلحت اندیش میباشند ، بیشتر دستفروشیها و فروشندگانی که بساط میکنند، به هیچ اصول مردمی و کاسب کاری و رعایت انصاف با مشتری پایبند نمیباشند و به عهده خود مشتریان است که جانب احتیاط و دقت را نگه دارند تا مغبون نشوند، در غیر این صورت مرجع و ملجا ای برای احقاق حقوق مشتری زیاندیده به راحتی در دسترس نخواهد بود .
|
