|
موضوع آغاز تغییرات اقلیمی چند سال اخیر در ایران و تأثیر این پدیده قابل انتظار در سرنوشت کره زمین مدتها است که در نشستهای علمی و به تبع آن همایشهای تخصصی کشور مطرح است، ولیکن به نظر میآید هنوز برنامهای برای مقابله با این پدیده تدوین شده نیست و دستورالعمل خاصی به مراجع تصمیمگیرنده ابلاغ نشده است.
در این باره از برخی منابع و کارشناسانی که مایل به اظهار نظر در خصوص محیطزیست و اوضاع و احوال آب و هوایی هستند، شنیدهایم که جرقه تغییرات اقلیمی در آب و هوای ایران تقریباً از اواسط دهه 50 مشاهده شده است و با ثبات نبودن میزان بارندگیهای سالانه نقاط مختلف کشورمان در دهههای اخیر یکی از نشانههای تغییرات رفتاری اقلیمهای گوناگون روی کره خاکی است که حوزههای بارندگی منطقه و ایران نیز جدای از این قاعده طبیعی نمیتواند باشد.
حال ورود به بحثها و اشارههای علمی در خصوص تغییرات اقلیمی چندان هم در حوصله نوشتار امروز ما نیست اما چیزی که عیان است و استاننشینان همدانی نیز در دهههای اخیر شاهد آن هستند، همین خشکسالیها و ترسالیهای موردی است که اوضاع طبیعی و کم و کیف حوزه کشاورزی استان را تحت تأثیر خود قرار داده است و کارشناسان کشاورزی نیز قویاً به این نکته اشاره دارند که اقلیم استان همدان در معرض تغییرات ناخواسته است و باید برای مقابله با این پدیده اجتنابناپذیر آمادگی کامل داشت.
اگر چه گفته میشود هنوز در کشورمان برنامه مدونی برای مقابله با تغییرات اقلیمی وجود ندارد، ولیکن همین که کارشناسان امور باغبانی نظر میدهند و توصیه میکنند که باید کشاورزی و به خصوص باغداری خود را از نظر کشت نهالهای مناسب و سازگار آماده شرایط آب و هوایی تازهای بگردانیم، این خود برنامهای نانوشته است که تقریباً کلید خورده است.
البته باز هم طبق نظر همین کارشناسان کشاورزی که در نشستهای پراکنده کسب میشود، گونه درختی گردو که یکی از گونههای اصلی و محوری سازگار با طبیعت کوهستانی و سرد استان همدان میباشد، در دهههای اخیر دچار رفتارهای مرموزی است و به نظر میآید آفتهای کرممانند و بسیار خطرناکی که در سالهای اخیر درخت گردو در نقاط مختلف استان را هدف گرفته است، رهآورد همین تغییرات اقلیمی و تابستانهای گرم و طاقتفرسای منطقه باشد.
تاکنون نظریه علمی قاطعی در خصوص خشک شدن گونههای درختی کهنسال نه تنها در استان همدان بلکه در اغلب نقاط سردسیر و نسبتاً کوهستانی کشورمان که گردوزارهای وسیعی را در بر میگیرند، ابراز و اعلام نشده است، آخرین شنیده رسانهای هم این است که کارشناسان و گیاهپزشکان ایرانی در حال مطالعه روی علت از بین رفتن بسیاری درختهای گردو در کشورمان به علت خشک شدن هستند و عامل رشد و تکثیر این آفت نسبتاً نوظهور در باغهای گردو هنوز مشخص نشده است.
در این باره حتی نظریههای غیرعلمی و محلی هم وجود دارد که میگوید، با توجه به اینکه حداقل کیفیت محصول گردو در نقاط کوهستانی و سردسیر نظیر تویسرکان یا شهرستانهای همدان و ملایر و به نسبت کمتری در دیگر شهرستانهای استان، به مراتب بهتر از اقلیمهای غیر کوهستانی و معتدل میباشد، نمیتوان به پایداری این گونه درختی پردرآمد و کاملاً اقتصادی در حوزه باغداری و کشاورزی استان همدان در شرایط اقلیمی متفاوت و نسبتاً گرمی که سالهای اخیر تحمل کردهایم، باشیم.
در چنین شرایط است که مسئولان و متولیان حوزه کشاورزی و باغبانی در استان همدان باید بیش از هر زمان دیگر احساس مسئولیت کرده و تا فرصتها از دست نرفته است، راهکار و چاره عاجلی پیش روی باغداران بگذارند تا بدین طریق بتوان مانع هدر رفتن منابع علمی و طبیعی بود.
|
