|
اقتصاد جهانی در چشمانداز 2025 میان ابهامات عظیم قرار خواهدگرفت و سیاستگذاران اقتصادی ممکن است از نرخ رشد جهانی حدود 3درصد راضی باشند.
اما در رسیدگی به چالشهای اساسی شکست خورده و در واقع اقتصاد جهانی در یک سردرگمی قراردارد که با میانگین نرخهای ۴درصدی و بالاتر در دهههای گذشته فاصله زیادی دارد.
سیاستهای تجاری دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب ایالاتمتحده میتواند شوک بدی به این چشمانداز وارد کند.
رشد جهانی اقتصاد ممکن است کاهش یابد، اما بسیاری از پیشبینیکنندگان همچنان رشدی در حدود 25/2درصد را تصور میکنند. مصرفکنندگان در جهان، به جلوگیری از رکود کمک میکنند اما محرکهای پولی و مالی در اقتصاد، محتاطانه حرکت میکنند. در سالجاری سیاست ضعیف اقتصاد کلان، درآمدهای واقعی را کم کرده و اعتماد اجتماع جهانی را تضعیف میکند، تورم کاهش مییابد اما رشد بهرهوری کم میشود. تأمین مالی آتی در جهان بینالملل به سیاست روشن و همسو با بازار بستگی دارد. همچنین سرمایهگذاران عمومی جهان در حال بررسی استراتژیهایی برای حمایت و اجرای اصول توسعه پایدار هستند. صندوقهای عمومی جهانی و تأمین مالی بینالمللی در صدد هستند تا فرصتها، خطرات و چالشهای موجود در مسیر کربنزدایی را کشف کنند. گزارش ثبات مالی جهانی، تداوم دوره قطعیت نداشتن، تبلور بیش از پیش هوش مصنوعی، و ریسکهای مالی را متذکر میشود و لذا پویاییهای متناقضی بین رویکردهای سرمایهگذاران وجود دارد و واضح است که سیاست فعلی جهان با نتایج بازار همسو نیست و برای اینکه در سال 2025 پیشرفت معناداری حاصل شود، سیاستگذاران باید با ایجاد فرآیندهای ارزیابی زنجیرههای تأمین برای اندازهگیری و محک زدن آنها، شفافیت ایجادکنند.
حال پرسش بزرگ درباره اقتصاد جهانی در سال 2025 اینگونه مطرح میشود: یک کودک در سال 1900 کلمه "هواپیما" را بلد نبود، زیرا این اصطلاح تا سال 1906 اختراع نشده بود اما در سال 1925، هواپیماها از قارهها عبور میکردند و برای انجام سفرهای بین اقیانوسی آماده میشدند. حال با آغاز سال 2025، جهان ربع قرن تکنولوژی خیرهکننده، آشفتگیهای ژئوپلیتیکی، شوکهای مالی و رقابتهای اقتصادی بزرگ جهان را برمیتاباند.
موفقیتهای اقتصاد جهانی در 25سال گذشته غیرقابل انکار است فقر از سال 2000، به نصف کاهش یافته و رشد تولید ناخالص داخلی جهانی GDP بیش از 3برابر شده است. با این حال، شکست های اقتصادی را هم بایستی واقعی ببینیم. اینترنت، با وجود همه راههای باورنکردنی که تجارت و نوآوری را تغییر داده است، به اختلافات عمیقی دامن زده است و جهان در جستوجوی "برادران رایت" جدید است تا با یک اختراع دگرگون کننده که نه تنها بهرهوری را افزایش میدهد، بلکه به مردم آموزش دهد تا آینده را تصور کنند. برادران رایت ما را وادار کردند به آسمان نگاه کنیم و حالا اینترنت سبب شد که سر پایین اندازیم به تلفنهایمان چشم بدوزیم. پرسش این است که آیا اقتصاد جهانی خواهد توانست از مزایای اختراعی جدید همچون برادران رایت در قرن حاضر بهره ببرد؟ که احتمالا به اقتصاد بستگی دارد و آیا اقتصاد جهانی از مسیر پرواز رشد اقتصادی خود را خارج میکند؟
تشدید همزمان سیاستهای پولی در سال های اخیر که به ثبات قیمتها کمک کرد، در حال کاهش است. اثر ترکیبی سیاستهای پولی که محدودیتهایی بر رشد و بهبود تقاضای نیروی کار ایجاد میکرد، از بین رفته است و این اجازه میدهد تورم بدون ایجاد رکود کاهش یابد، اما دورنمای تورم عواقب خطرناکی دارد.
نخست آن که، سیاست تجاری در ایالات متحده به سمت حمایت گرایی حرکت میکند. حداقل، قیمت کالاهای وارداتی چین به ایالات متحده به میزان قابل توجهی افزایش خواهد یافت و این احتمال وجود دارد که روابط تجاری بین ایالات متحده و اروپا، نیز بر تورم جهانی فشار وارد کند.
دوم، دلار قویتر شده و برای اقتصادهایی که تجارت نفت میکنند، فشار تورمی دارد و اطمینان نداشتن در مورد میزان تقاضای چین، رشد آهستهتر اقتصاد هند و افزایش تأثیر دلار بر قیمت واقعی نفت برای بسیاری از اقتصادهای نوظهور تقریبا بهطور حتمی و قطعی روایت تورم را در سال 2025 شکل خواهدداد.
چین در حال پر کردن بازار در اقتصاد جهانی ازتولیدات خود است. چین عملا در تلاش است تا شرکای تجاری خود را مجبور به پذیرش کاهش سهم تولید جهانی کند و ما فکر میکنیم که این نقش مهمی در تقویت حمایتگرایی تجاری ایفا خواهدکرد غافل از اینکه نتیجه میتواند تورم جهانیِ بالاتر باشد.
با کاهش رشد تورم تا سطوح قابل کنترل، بانکهای مرکزی در سراسر جهان به کاهش سیاستهای محدودکننده ادامه خواهندداد. نزدیک به 75درصد از کل بانکهای مرکزی نرخهای سیاستی را کاهش خواهندداد و این یکی از محورهای اصلی نشست «اقتصاد جهانی جدید» است.
پریسا حاجی محمدی
دکتری کسب وکار حرفه ای DBA
|