|
در این نشست، سخنرانان بر ضرورت پیوند میان میراث علمی ابنسینا با پژوهشهای روز، فناوری، اقتصاد دانشبنیان، گردشگری سلامت و سیاستگذاریهای حوزه سلامت تأکید کردند و راهاندازی پژوهشگاه جامع طب سینایی، توسعه زنجیره گیاهان دارویی و ایجاد زیرساختهای علمی و اقتصادی را از جمله الزامات تحقق این هدف دانستند.
دبیر اجلاس «همدان؛ مرکز جهانی طب ایرانی» با بیان اینکه ورود مدیریت شهری به این حوزه به معنای دخالت در امر درمان نیست، گفت: آنچه شورای اسلامی شهر و شهرداری همدان دنبال میکنند، احیای هویت تاریخی و تمدنی شهر و فراهم کردن بستر مناسب برای بازگشت حکمت سینایی به زندگی شهری است.
حجتالاسلام ناصر صفریافلاکی اظهار کرد: شهر امروز تنها مجموعهای از خیابانها، ساختمانها و فضاهای خدماتی نیست، بلکه یک موجود زنده است که باید علاوه بر جسم، به هویت و روح آن نیز توجه شود.
وی افزود: بر همین اساس، رویکرد مدیریت شهری همدان از ارائه خدمات صرف شهری به سمت حکمرانی زیستبوم حکیمانه حرکت کرده و طب ایرانی و میراث علمی ابنسینا یکی از محورهای مهم این رویکرد است.
صفریافلاکی با اشاره به پیوند عمیق طب ایرانی با تاریخ همدان، تصریح کرد: دانش سینایی یک موضوع انتزاعی نیست که صرفاً در کتابها باقی مانده باشد؛ این دانش با تاریخ، جغرافیا، فرهنگ و معماری همدان گره خورده است و حفظ آن بخشی از وظیفه مدیریت شهری در صیانت از هویت شهر به شمار میرود.
وی ادامه داد: اگر ریشههای تمدنی شهر مورد غفلت قرار گیرد، اقدامات سختافزاری مانند جدولگذاری و آسفالت به تنهایی نمیتواند آینده مطلوبی برای شهر رقم بزند.
دبیر اجلاس با اشاره به اهمیت برند شهری گفت: یکی از اهداف اصلی این رویداد، شناسایی ظرفیت محوری همدان برای ساختن یک برند فرهنگی، علمی و اقتصادی است. ابنسینا و میراث طب و حکمت او میتواند همان نقطه کانونی باشد که سایر ظرفیتهای تاریخی، گردشگری و فرهنگی شهر را در کنار خود قرار دهد.
وی خاطرنشان کرد: معرفی همدان به عنوان مرکز جهانی طب ایرانی میتواند زمینهای برای جذب سرمایهگذاران، گردشگران سلامت، پژوهشگران و فعالان اقتصادی فراهم کند و به عنوان موتور محرک اقتصاد آینده استان عمل کند.
صفریافلاکی همچنین از نگاه جدید مدیریت شهری به مفهوم «شهر شفابخش» سخن گفت و افزود: در این رویکرد، بوستانها، فضاهای عمومی، بافت تاریخی، معماری، محیط زیست و حتی برخی مشاغل مرتبط با سلامت باید به گونهای ساماندهی شوند که در ارتقای آرامش و سلامت جسم و روان شهروندان نقش داشته باشند.
ظرفیت همدان برای شکلگیری یک برند ملی
معاون امور بینالملل مرکز طب ایرانی وزارت بهداشت نیز همدان را دارای مجموعهای از ظرفیتهای تاریخی، علمی و طبیعی دانست که میتواند این شهر را به یکی از مراجع مهم طب ایرانی در جهان تبدیل کند.
آرمان زرگران اظهار کرد: آرامگاه و میراث علمی ابنسینا، اقلیم مناسب، تنوع گیاهان دارویی، محصولات بومی، ظرفیت دانشگاهی و گردشگری سلامت، مجموعهای از مزیتهای همدان برای ورود جدی به عرصه طب ایرانی است.
وی با تأکید بر ضرورت تعریف یک محصول مشخص و قابل عرضه در این حوزه گفت: اگر همدان بتواند محصولی با هویت مشخص در حوزه طب ایرانی ایجاد کند، این محصول میتواند ابتدا به یک برند ملی و سپس به یک محصول قابل رقابت در بازارهای بینالمللی تبدیل شود.
زرگران از آمادگی وزارت بهداشت و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری برای حمایت از طرحهای دارای ظرفیت خبر داد و افزود: تحقق این هدف نیازمند تعریف یک محصول مشخص، علمی و اقتصادی است که بتواند به یکی از مؤلفههای قدرت کشور در حوزه سلامت تبدیل شود.
حکمت سینایی و ضرورت بازخوانی علمی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در این اجلاس بر ضرورت بازخوانی علمی میراث ابنسینا تأکید کرد و گفت: اگر طب ایرانی و حکمت سینایی در همدان به صورت علمی، نظاممند و مبتنی بر پژوهش توسعه پیدا کند، میتوان شاهد یک تحول مهم در حوزه سلامت و دانش کشور بود.
استاندار با انتقاد از خامفروشی محصولات گیاهان دارویی خاطرنشان کرد: بخشی از محصولات تولیدی استان مانند گشنیز و رازیانه به صورت خام از کشور خارج میشود و در کشورهای دیگر پس از فرآوری با ارزش افزوده بیشتری وارد بازار میشود؛ در حالی که امکان ایجاد این زنجیره در داخل استان وجود دارد.
وی ادامه داد: ایجاد صنایع فرآوری، توسعه تحقیقات، حمایت از تولیدکنندگان و حرکت به سمت محصولات دانشبنیان میتواند ارزش اقتصادی این ظرفیت را چند برابر کند.
ملانوری همچنین خواستار پیگیری موضوع «همدان؛ مرکز جهانی طب ایرانی» در شورای فرهنگ عمومی و شورای عالی انقلاب فرهنگی شد تا جایگاه این شهر به عنوان پایگاه این حوزه در سطح ملی تثبیت شود.
در پایان این اجلاس نیز پیام سخنگوی دولت قرائت شد.
برگزاری نخستین اجلاس سالانه «همدان؛ مرکز جهانی طب ایرانی» را میتوان آغاز مسیری دانست که در صورت پیوند میان مدیریت شهری، دانشگاهها، وزارت بهداشت، بخش خصوصی و مجموعههای علمی و دانشبنیان، ظرفیت تاریخی ابنسینا را از یک میراث فرهنگی به یک مزیت علمی، اقتصادی و گردشگری برای همدان تبدیل خواهد کرد.
حجتالاسلام عبدالحسین خسروپناه با اشاره به جایگاه تاریخی همدان به عنوان زادگاه ابنسینا اظهار کرد: برای شناخت جایگاه واقعی طب سینایی نمیتوان تنها به کتاب «قانون» محدود شد، بلکه باید مجموعه آثار ابنسینا و مبانی فلسفی، طبیعتشناسی، معرفتشناسی و نگاه او به انسان و سلامت را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
وی افزود: ابنسینا تنها ناقل دانش یونانی نبود، بلکه در فرآیند انتقال دانش میان تمدنها، دست به نوآوری و تحول زد و از همین منظر باید میراث علمی او را دوباره مورد مطالعه قرار داد.
خسروپناه با اشاره به مفهوم سلامت در اندیشه ابنسینا گفت: سلامت را نمیتوان صرفاً در سلامت جسم خلاصه کرد و در منظومه فکری ابنسینا، ابعاد روحی، روانی، اجتماعی و معنوی انسان نیز اهمیت دارد. وی همچنین بر ضرورت توجه همزمان به پزشکی، علوم انسانی، علوم رفتاری، علوم اجتماعی و فناوری تأکید کرد و گفت: پزشکی امروز عرصهای میانرشتهای است و سیاستگذاری سلامت نیز باید همه ابعاد وجودی انسان را در نظر بگیرد.
ضرورت ایجاد زیرساختهای علمی
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز با اشاره به سرمایه تاریخی همدان اظهار کرد: نباید ظرفیتهای بزرگی مانند نام و میراث ابوعلیسینا درگیر مسائل جزئی شود، بلکه باید از این سرمایه برای ایجاد یک جریان علمی، فرهنگی و اقتصادی پایدار استفاده کرد.
علی آقامحمدی گفت: اگر قرار است همدان بار دیگر به شهر علم و دانش تبدیل شود، باید زیرساختهای لازم برای آموزش، پژوهش و حضور شخصیتهای علمی و فرهنگی در این شهر فراهم شود.
وی طب ایرانی را یک ظرفیت مهم ملی دانست و افزود: توسعه طب ایرانی نباید به معنای تقابل با پزشکی نوین باشد. هر دو حوزه میتوانند در مسیر علمی و پژوهشی خود توسعه پیدا کنند و از ظرفیتهای یکدیگر بهره ببرند.
پیشنهاد تشکیل شورای سیاستگذاری
گیاهان دارویی
رئیس اتحادیه انجمنهای علمی گیاهان دارویی کشور نیز همدان را یکی از مناطق مستعد برای تبدیل شدن به قطب علمی گیاهان دارویی معرفی کرد.
محمدباقر رضایی پیشنهاد تشکیل شورای سیاستگذاری توسعه زنجیره گیاهان دارویی با محوریت همدان و مشارکت استانهای کردستان و کرمانشاه را مطرح کرد.
وی همچنین احیای گیاهان دارویی زاگرس، راهاندازی یک نشریه علمی بینالمللی با محوریت ابنسینا، طب ایرانی و گیاهان دارویی و استفاده از ظرفیت گردشگری برای معرفی میراث علمی همدان را از جمله اقداماتی دانست که میتواند جایگاه استان را ارتقا دهد.
رئیس گروه دانشبنیان توسعه درمانهای پیشرفته نیز بر ضرورت تقویت مرجعیت علمی ایران در حوزه طب ایرانی تأکید کرد و گفت: ظرفیتهای علمی، پژوهشی و دانشبنیان کشور باید به گونهای فعال شوند که طب ایرانی از یک میراث تاریخی به یک ظرفیت علمی و درمانی اثرگذار در عرصه بینالمللی تبدیل شود.
تأکید بر بازنگری در دانش طب ایرانی
نماینده ولیفقیه در استان همدان نیز با اشاره به ظرفیتهای استان در حوزه طب ایرانی، بر ضرورت ارائه تعریفی جدید و علمی از این حوزه تأکید کرد.
حجتالاسلام والمسلمین حبیبالله شعبانی اظهار کرد: استفاده از عنوان «طب سنتی» ممکن است این تصور را ایجاد کند که با دانشی متعلق به گذشته مواجه هستیم؛ بنابراین باید این حوزه با ادبیات علمی و متناسب با نیازهای امروز معرفی شود.
وی وجود بیش از هزار گونه گیاهی در استان را یک ظرفیت مهم دانست و گفت: تغییر سبک زندگی و الگوی تغذیه انسان امروز ضرورت بازنگری علمی در نسخهها و روشهای قدیمی را بیشتر کرده است و باید بررسی شود که کدام بخش از این میراث قابلیت استفاده در شرایط امروز را دارد.
شعبانی همچنین تأکید کرد: عنوان همدان به عنوان مرکز جهانی طب ایرانی نباید صرفاً در سطح استان مطرح باشد، بلکه باید برای تثبیت این جایگاه در سطح ملی و بینالمللی برنامهریزی شود.
همدان و ظرفیت گردشگری سلامت
استاندار نیز در این اجلاس با اشاره به ظرفیتهای گسترده استان در حوزه گردشگری، گیاهان دارویی و طب ایرانی گفت: همدان میتواند به یکی از مقاصد مهم گردشگری سلامت در کشور و منطقه تبدیل شود.
حمید ملانوری اظهار کرد: ظرفیتهای تاریخی، تمدنی و طبیعی همدان در کنار اقلیم مناسب، خاک حاصلخیز و توان تولیدکنندگان میتواند زمینه شکلگیری یک زنجیره اقتصادی جدید در حوزه گیاهان دارویی و طب ایرانی را فراهم کند.
وی با اشاره به شناسایی حدود هزار و ۷۳۰ گونه گیاهی در استان افزود: وجود این میزان تنوع گیاهی نشاندهنده ظرفیت قابل توجه همدان در حوزه گیاهان دارویی است.
ملانوری همچنین به وجود روستاهایی با نامهای مرتبط با گیاهان دارویی اشاره کرد و گفت: نامهایی همچون گاوزبان، گلشیر، کرکان و دهپیاز نشاندهنده سابقه تاریخی این حوزه در همدان است.
|