|
■ تشکیل 2 کارگروه برای بررسی حل مشکلات تحریمی و هستهای
■ اقدامات باید بهصورت یکجا انجام شود
■ آزادسازی پول ایران از سوی آمریکا را تکذیب میکنیم
برنامه جامع اقدام مشترک یا برجام یکی از طولانیترین مذاکرات بینالمللی به حساب میآید که از سال 2013 میان ایران و کشورهای گروه ۱+۵ (آمریکا، روسیه، چین، فرانسه، انگلیس و آلمان) آغاز شد و درنهایت در تاریخ 14 ژوئیه سال 2015 در شهر وین اتریش رقم خورد.
با اینکه توافق اولیه موسوم به برجام در ماه ژوئیه به نتیجه رسید اما مذاکرات 2 طرف ادامه یافت تا سرانجام در آوریل ۲۰۱۵ به «تفاهم لوزان» بهعنوان چارچوبی برای توافق وین دست یافتند.
پس از دستیابی طرفین به برجام، شورای امنیت سازمان ملل با صدور قطعنامه مشهور ۲۲۳۱، بهطور رسمی از این توافق حمایت کرده و با گنجاندن آن در حقوق بینالملل، عمل به برجام را بهصورت قانونی الزامآور کرد.
با اینحال در ۱۸ اردیبهشت 97، دونالد ترامپ رئیسجمهور وقت ایالات متحده آمریکا بهطور رسمی از برجام خارج شد و تحریمهای یکجانبهای علیه کشورمان وضع کرد.
این اقدام ترامپ مورد انتقاد و اعتراض دیگر اعضای برجام قرار گرفت. کشورهای اروپایی اعلام کردند که جای خالی آمریکا را در برجام پُر خواهند کرد، اما عملاً خواسته یا ناخواسته اقدام مؤثری نتوانستند در این زمینه انجام دهند.
از اینرو کشورمان در سالگرد خروج آمریکا از توافق هستهای و اجرا نشدن تعهدات برجامی طرف اروپایی، به کاهش گامبهگام تعهدات هستهای اقدام کرد. ایران در گام نهایی کاهش تعهدات خود در برجام، تمامی محدودیتهای عملیاتی ناشی از برجام را پایان بخشید و اعلام کرد دیگر با هیچ محدودیتی در تعداد سانتریفیوژها و حوزه عملیاتی مواجه نخواهد بود.
با اینحال ایالات متحده آمریکا در چندین مقطع در شورای امنیت و سازمان ملل برای بازگشت قانونی تحریمها علیه ایران بهشکل بیسابقهای شکست خورد و منزوی ماند.
همین مسأله زبان انتقاد مخالفان ترامپ در آمریکا بهویژه در حزب رقیب را بیش از پیش نسبت به عملکرد وی در پست ریاست جمهوری دراز کرده بود.
درنهایت و فارغ از بررسی سایر دلایل شکست ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته، دولت بایدن توانست با انتقادهای فراوانی از جمله خروج این رئیسجمهور جمهوریخواه از برجام، پا به کاخ سفید بگذارد.
بایدن پس از ورود به کاخ سفید، با گزینش افرادی که در مذاکرات برجام با کشورمان نقش مؤثری داشتند، گمانهزنیها را به این سمت هدایت کرد که عزم وی برای بازگشت به برجام جدی است.
با اینحال در چند ماه گذشته شاهد اقدام عملی از سوی وی برای بازگشت به برجام نبوده و به قول یکی از مقامات کشورمان، دولت ایالات متحده بازی بچگانه «اول تو» (مقامات ایرانی و آمریکایی همواره طی این چندماه اعلام میکنند که میبایست اول کشور مقابل به تعهدات برجامی بازگردد تا آنها نیز به تعهدات برجامی خود عمل کنند) را آغاز کرد.
جمعه گذشته 13 فروردینماه، نشست کمیسیون مشترک برجام بهصورت مجازی در سطح معاونان و مدیران کل وزیران خارجه ایران برگزار شد، که قرار شد سهشنبه 17 فروردینماه، این مذاکرات بهصورت حضوری در وین از سر گرفته شود.
این درحالی بود که یک هیأت مذاکرهکننده آمریکایی به ریاست رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، روز سهشنبه در وین برای مذاکرات با سایر اعضای برجام به غیر از ایران حضور مییافت. این مقامات آمریکایی ادعا میکردند که در وین مذاکرات غیرمستقیم با مقامات کشورمان خواهند داشت که البته این مسأله از سوی مقامات ایرانی تکذیب و تصریح شد که تا پیش از بازگشت آمریکا به برجام هیچگونه مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم با مقامات ایالات متحده نخواهند داشت.
با اینحال مقامات کشورهای عضو برجام(ایالات متحده آمریکا بهدلیل خروج از برجام بهعنوان عضوی از این معاهده بینالمللی محسوب نمیشود) در نشست مذکور نسبت به مذاکرات صورت گرفته ابراز امیدواری کردند. البته در این میان مقامات ایرانی و آمریکایی همواره بر موضع خود مبنیبر اقدام مؤثر طرف مقابل برای بازگشت به تعهدات برجامی تأکید کردهاند.
پس از پایان دور نخست نشست حضوری کمیسیون مشترک برجام در شهر وین، اعضای این نشست برای ادامه رایزنیها به توافق رسیدند که دور دوم گفتوگوها میان اعضای کمیسیون مشترک برجام روز جمعه 20 فروردین در سطح کارشناسی در وین برگزار شود.
براساس توافق صورت گرفته، 2 نشست کارشناسی موازی بین اعضای کمیسیون مشترک برجام برای انجام رایزنیهای فنی در حوزه رفع تحریم و مسائل هستهای تشکیل شد. این نشستهای کارشناسی قرار است به بحث و رایزنی درباره جنبههای فنی و جزئیات مسائل مربوط به لغو تحریمها و مسائل هستهای بپردازند و نتیجه بحثهای خود را به کمیسیون گزارش کنند.
در ادامه گزارش به بررسی واکنشها میپردازیم که در ادامه میخوانید:
■ انریکه مورا رئیس کمیسیون مشترک برجام: اتحاد و همت برای یک روند مشترک دیپلماتیک با تشکیل 2 گروه تخصصی در زمینه اجرای تعهدات هستهای و لغو تحریمها وجود دارد. بهعنوان هماهنگکننده، تماسهای جداگانهای را در وین با تمام طرفهای مربوطه از جمله ایالات متحده تشدید خواهم کرد.
■ سیدعباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه و رئیس هیأت ایرانی در نشست مذکور: دور نخست مذاکرات برجام در وین سازنده بود. همچنین در کمیسیون مشترک هم پذیرفته شده است که بازگشت طرفین بهصورت گامبهگام نیست و احتیاجی به سیاستهای گامبهگامی نداریم. بنابراین هر 2 مجموعه اقدامات در یک مرحله میتواند انجام شود البته ما مجموعه اقدامات خود را پس از آنکه آمریکاییها انجام دادند و راستیآزمایی کردیم، انجام خواهیم داد. هرگونه توافق درباره آزادسازی یک میلیارد دلار از پول ایران در ازای توقف غنیسازی ۲۰ درصد را رد میکنیم.
■ اولیانوف نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی مستقر در وین: نشست کمیسیون مشترک برجام موفقیتآمیز بود. 2 گروه در سطح کارشناسی که برای بررسی راههای احیای برجام اتخاذ شدند بلافاصله آغاز بهکار کردند.
■ ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا: آنچه در وین جریان دارد، رسیدن به این نقطه است که چه کاری ایران برای انطباق با تعهداتش باید انجام دهد و چه گامهایی را آمریکا باید برای بازگشت به اجرای تعهداتش بردارد. ما بهرسمیت میشناسیم که تحریمهای ناسازگار با برجام باید برداشته شوند و کارگروه مربوطه هم در این زمینه کار میکند. 2 گروه در وین مباحث را دنبال میکنند که خلاصه آن عمل در برابر عمل است.
■ وانگکون نماینده چین در سازمان ملل و سازمانهای بینالمللی در وین: آمریکا باید همه تحریمهای غیرقانونی علیه تهران را لغو کند و طرف ایرانی باید بر این اساس پایبندی کامل به برجام را از سر بگیرد. خروج آمریکا از توافق و فشار حداکثریاش علیه ایران، دلیل اصلی وضع فعلی است. بنابراین بازگشت زودهنگام آمریکا به توافق، کلید حل مشکل است.
■ نبیلا مسرالی سخنگوی سیاست خارجی اتحادیه اروپا: ما آنچه را که لازم است انجام میدهیم و مسئولیت اتحادیه اروپا بازگرداندن برجام به مسیر اصلیاش است. برای رسیدن به نتیجه؛ اینکه ببینیم چه تحریمهایی میتواند برداشته شود و چگونه میتوان موضوع هستهای (ایران) را حلوفصل کرد، به تلاشهای مشترک نیاز داریم.
■ رسانه عربزبان جاده ایران: یک منبع ارشد در اتحادیه اروپا گفت که روند تجمیع خواستههای ایران و آمریکا و هماهنگی اقدامات نباید بیش از 2 ماه طول بکشد.
|
