|
در زمانهای قدیم، دسترسی به کتاب ها برای درس خواندن بسیار سخت بود و بیشتر افراد علاقمند باید به شهرهای دیگر سفر میکردند تا بتوانند بهترین منابع را پیدا کنند.
آموزش در گذشته در مکتبخانهها و مدارس دینی خلاصه میشد و ایجاد مدارس جدید در ایران با مخالفتهای شدیدی روبهرو بوده است. افراد زیادی چون امیرکبیر، میرزا حسن رشدیه، بیبی خانم استرآبادی، طوبی آزموده و... برای شکلگیری مدارس جدید در ایران، تلاش کردند و مشکلات فراوانی را متحمل شدند تا سرانجام آموزش به سبک جدید در ایران شکل گرفت.
ایجاد مدرسه در ایران فراز و فرودهای بسیاری داشته است و با تلاش روشنفکران آن روزگار، مدرسهها به شکل امروزی درآمدند.
پس از تدوین قانون 5ساله برنامه ششم توسعه و لزوم تحقق دولت الکترونیک، اهمیت آموزش الکترونیک به عنوان یکی از 4خدمت اصلی دولت و همچنین، موضوع هوشمندسازی مدارس با آب و تاب بیشتری دنبال شده و در این راستا گامهای مؤثری نیز در کشور برداشته شده است. با این حال، موضوع یادگیری الکترونیک و ایجاد مدارس هوشمند، موضوع جدیدی نیست و پیش از این نیز، مطرح شده بود.
نخستین گام جدی در زمینه تحقق آموزش الکترونیک در کشور، در سال 1383 برداشته شد؛ در کشورهای پیشرفته، دانشآموزان در مدارس روستاها حتی میتوانند از فناوریهای مدرن امروزی استفاده کنند، دروس خود را در طبیعت و با سفر کردن یاد بگیرند و حتی میتوانند از طریق وبسایتها، تحقیقات خود را به اشتراک بگذارند. اکنون دیگر دیوارهای کلاس درس، مانعی برای محدود بودن دانشآموزان برای یادگیری دروس نیستند؛ هیچ محدودیتی برای ارتباط و کار مشترک بین دانشآموزان و اولیای مدرسه وجود ندارد.
با گسترش تکنولوژی و آشنا شدن والدین و دانشآموزان با خدمات پیشرفته آموزشی ایجاد مدارس هزاره سوم در ایران به شکل ضرورت درآمده است. گرچه بسیاری از افراد مخالف تغییر در سیستم مدارس و آموزش وپرورش کشور هستند اما باید پذیرفت ما نیز در ایران، باید برنامهها، مدارس و روشهای جدیدی را برای تعلیم و تربیت فرزندانمان درپیش بگیریم تا بتوانیم همراستا با سایر کشورهای جهان پیشرفت کنیم. ما قصد داریم در این مقاله درباره مدارس هوشمند و ضرورت ایجاد مدارس هزاره سوم با شما صحبت کنیم.
ایجاد مدارس هوشمند، دارای مزایای بسیاری است که از جمله آن میتوان به دانشآموز محوری، جایگزینی روشهای نوین یادگیری با شیوههای سنتی، تفهیم بهتر مطالب درسی، ایجاد مهارتهای تفکر خلاق و نقاد، صرفهجویی در وقت و همچنین، ایجاد انگیزه در دانشآموز برای یادگیری اشاره نمود.
حال، پرسش آن است که در راستای پیوند نظام آموزشی ایران با تحول دیجیتال چه اقداماتی در کشور انجام گرفته است؟
تا پایان سال تحصیلی 1400-1401، 25درصد از مدارس کشور هوشمند شدهاند و همچنین، بیش از ۱۲۲هزار کلاس درس نیز هوشمندسازی شدهاند. بنابراین، هوشمندسازی تمامی مدارس، راه درازی در پیش دارد. اما توجه به این نکته نیز ضروری است که نباید فقط هوشمند سازی در مدارس را مصادف و معادل با ارائه ابزار آموزشی الکترونیک به دانشآموزان، مانند رایانه و تبلت دانست.
در این زمینه، مفهومی در ادبیات اقتصاد دیجیتال وجود دارد که از آن با عنوان «شکاف دیجیتالی یاد میشود. بنابر تعریفی که گزارش توسعه جهانی (۲۰۱۶) از شکاف دیجیتال ارائه میدهد؛ شکاف دیجیتالی، نابرابریهای اقتصادی، آموزشی و اجتماعی میان دو گروه از افراد دارای دسترسی به رایانه و اینترنت و افراد محروم از رایانه و اینترنت است.
برنامه درسی در مدارس هزاره سوم به گونهای طراحی شده است که از عمل به سمت تئوری میرود. در این مدارس هدف تشویق دانشآموزان به سمت کنجکاوی و تجربه کردن است. آنچه دانشآموز با درک و تجربه خود میآموزد تا پایان عمر در ذهنش باقی خواهد ماند و یک یادگیری ماندگار خواهد بود. طبق نتیجه تحقیقات 5 درصد از فرایند یادگیری از طریق توضیح، 15درصد از طریق خواندن و 80 درصد از طریق فعالیت عملی حاصل میشود. از اینرو، فعالیتهای عملی در این مدارس در اولویت قرار میگیرند.
در مدارس جدید تلاش میشود که کودکان بیشتر به سمت هنرهای خلاقانه سوق داده شوند تا پر کردن حافظه و از برکردن. هرچه تمایل به پرسیدن پرسش «چرا» بیشتر باشد، پیشرفت دانشآموز و افزایش خلاقیت او بیشتر خواهد شد. با این روش دانشآموز به فردی متفکر، خلاق و آشنا با تکنولوژی روز دنیا تبدیل میشود که از اهداف آموزش و پرورش قرن 21 به حساب میآید. در این مدارس کودکان یاد میگیرند خودشان فکر کنند و کمکم تجزیه و تحلیل و نتیجهگیری را نیز میآموزند. آنها یاد میگیرند محقق و جستوجوگر باشند. در مدارس جدید به دانشآموز فرصت داده میشود که پرسش کند و به دنبال پاسخ پرسش بگردد. دانشآموز خودش اطلاعات را جستوجو میکند و تفکرش را گسترش میدهد. در این شرایط است که فرزندان ما درست فکر کردن و قضاوت کردن را میآموزند و در آینده با تعقل بیشتر تصمیم خواهند گرفت.
وقتی دانشآموز خودش مسئول یادگیری و کسب اطلاعاتش باشد کمکم میآموزد که در شرایط سخت چگونه به راه خود ادامه دهد و خود را با تغییرات وفق دهد.
او میآموزد که چگونه با دیگران ارتباط برقرار کند و با همکاری دیگران به دانستهها و تواناییهای خود بیفزاید.
در مدارس هوشمند هزاره سوم به پرورش تواناییهای فیزیکی، احساسی، ذهنی و معنوی دانشآموزان توجه ویژه میشود و فرصتهایی برای بهبود تواناییها و استعدادهایشان فراهم میشود.
در پایان میتوان گفت، شکلگیری و ایجاد مدارس نوین در ایران با دشواریهای زیادی روبهرو بوده است اما سرانجام با تلاش روشنفکران و حمایت مردم این مدارس در ایران تأسیس شدند و شیوهای جدید در تعلیم و تربیت فرزندان این سرزمین بهوجود آمد.
اما امروز، نزدیک به 150 سال پس از تأسیس نخستین مدرسه جدید در ایران باز هم نیاز است تا تغییر دیگری در سیستم تعلیم و تربیت ایران اتفاق بیفتد و مدارسی برای رفع نیازهای نسل جدید ایجاد شوند. مدارسی هوشمند که با شیوههای مدرن آموزشی همگام باشند.
درنهایت باید گفت در ضرورت ایجاد مدارس هوشمند، تردیدی وجود ندارد. بااینحال، به نظر می رسد که بهتر است برای کسب نتیجه مطلوب، از یادگیری هوشمند گرفته تا در نهایت حرکت به سوی توسعه یافتگی کشور، در ابتدا زیرساخت های مناسب اقتصادی و فرهنگی برای ایجاد مدارس هوشمند در کشور فراهم گردد.
|
