|
از این منظر، نحوه تهیه، بررسی و تصویب طرح جامع شهر همدان و فرآیند طولانی و پرابهام حاکم بر آن، نیازمند نقدی جدی، تخصصی و مسئولانه است. تأخیر حدود یکدههای در فرآیند تهیه و تصویب، در کنار چالشهای مدیریتی، اختلافات و گاهی غلبه ملاحظات غیرتخصصی و تبلیغاتی بر مباحث کارشناسی، این پرسش اساسی را ایجاد میکند که آیا محصول نهایی توانسته است پاسخگوی مسائل واقعی و پیچیده امروز و آینده همدان باشد؟
طرحی که قرار است مسیر توسعه یک شهر را برای سالهای طولانی تعیین کند، نمیتواند صرفاً با رویکرد تغییر کاربری، تعیین تراکم، پهنهبندی و تنظیم ضوابط کالبدی ارزیابی شود. چنین طرحی باید از پشتوانه مطالعات عمیق اقتصادی، اجتماعی، جمعیتی، حملونقلی، محیطزیستی و نهادی برخوردار باشد و مهمتر از همه، دارای پیوست اقتصادی، امکانسنجی اجرایی، رویکرد توسعهمحور و سازوکار روشن برای پاسخگویی به مطالبات واقعی شهروندان باشد.
اکنون که بحث بازنگری و تدوین طرح تفصیلی شهر همدان مطرح شده است، باید صریح و بدون تعارف تأکید کرد که دوره تصمیمگیریهای غیرتخصصی، آزمونوخطاهای مدیریتی و ورود افراد فاقد دانش و تجربه کافی به فرآیندهای تخصصی شهرسازی باید پایان یابد.
بازنگری طرح تفصیلی، فرصتی برای تکرار گذشته نیست؛ بلکه مسئولیتی سنگین در قبال آینده همدان است. بنابراین، این فرآیند باید بر پایه دانش تخصصی شهرسازی، تجربه حرفهای، شفافیت، مطالعات بهروز، مشارکت واقعی ذینفعان، ارزیابی اقتصادی و اجتماعی، تحلیل ظرفیتهای توسعه شهر و پاسخ روشن به مسائل انباشتهشده همدان انجام شود.
بدیهی است شهروندان امروز، آگاهتر و مطالبهگرتر از گذشتهاند و دیگر نمیپذیرند که سرنوشت فضایی و اقتصادی شهرشان تحت تأثیر منافع کوتاهمدت، اختلافات مدیریتی، ملاحظات سیاسی یا تصمیمات افراد فاقد صلاحیت حرفهای قرار گیرد.
همدان متعلق به هیچ جریان، مدیر، دستگاه یا گروهی نیست؛ متعلق به شهروندان آن است.
از اینرو، انتظار میرود در فرآیند بازنگری طرح تفصیلی، بهجای سهمخواهی مدیریتی و سیاسی، شایستهسالاری تخصصی، استقلال کارشناسی و منافع بلندمدت شهر در اولویت قرار گیرد و از ظرفیت استادان دانشگاه، متخصصان باتجربه شهرسازی و برنامهریزی شهری، اقتصاد شهری، حملونقل، معماری، محیطزیست و سایر حوزههای مرتبط استفاده شود.
تصمیمی که امروز در اتاقهای کارشناسی و مدیریتی گرفته میشود، ممکن است آثار خود را ۱۰، ۱۵ یا حتی ۲۰ سال آینده بر زندگی مردم همدان نشان دهد. بنابراین، هیچ فرد یا مدیری حق ندارد با تصمیمات شتابزده، غیرکارشناسی یا فاقد پشتوانه مطالعاتی، آینده چند نسل از شهروندان را تحت تأثیر قرار دهد.
مطالبه ما روشن است:بازنگری طرح تفصیلی همدان باید علمی، شفاف، مشارکتمحور، توسعهگرا، اقتصادی، اجرایی و مبتنی بر منافع عمومی باشد؛ نه عرصهای برای تکرار تجربههای ناموفق گذشته.
امروز بیش از هر زمان دیگری، همدان به شهرسازی مبتنی بر دانش، تجربه، آیندهنگری و مسئولیتپذیری نیاز دارد؛ زیرا فرصت آزمونوخطا در مدیریت آینده شهر دیگر وجود ندارد.
آینده همدان را نمیتوان با نگاه دیروز طراحی کرد.
امیر رحمانی
استاد شهرسازی دانشگاه و متخصص شهری
|
