|
اهميت اطلاعات آماري در كليه مراحل برنامهريزي اعم از سياستگذاري، تعيين اهداف و خطمشيها، هدايت امور اجرائي و در نهايت ارزيابي ميزان موفقيت يا عدم موفقيت آنها به اندازهاي است كه بسياري از انديشمندان، آمار را زيربناي برنامهريزي بشمار ميآورند.
آمارهاي اقتصادي از جمله اطلاعات آماري است که پیوسته مورد توجه مسئولان دستگاههاي برنامهریزي، پژوهشی و تحقیقاتی قرار گرفته است. با استفاده از این اطلاعات است که دستگاههاي برنامهریزي در سطح ملی و منطقهاي قادر خواهند بود با هدفگذاري دقیق و انتخاب راه و روشهاي مناسب، مسیر درست توسعه اقتصادي کشور را طراحی کرده و به اجرا درآورند. در این برهه از زمان، جمعآوري آمار و اطلاعات از منابع آماري به ویژه کارگاههاي صنعتی کشور، نیاز مبرم به تلاش و پیگیري توأم با صبر و حوصله دارد.
یکی از منابع بسیار مهم آماری استان که هر ساله توسط معاونت آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان همدان جمعآوری میشود «سالنامه آماري استان همدان» است که حاصل تلاش مستمر، جهت ارتقاء سطح آماري در استان است و بهعنوان ویترین معاونت آمار در نظر گرفته می-شود كه از طريق سرشماريها و آمارگيريهاي مركز آمار ايران و جمعآوري اطلاعات و آمارهاي ثبتي از دستگاههاي اجرايي بهدست آمده و تا حدودي بيانگر فعاليتهاي اجرايي اين دستگاهها ميباشد.
سالنامه آماری استان همدان بر اساس الگوی واحد که به صورت هماهنگ در سطح کشور و از سوی مرکز آمار ایران ارایه شده، در 24 فصل تنظیم شده است که در هر فصل، علاوه بر جداول آماری مقدمهای کوتاه حاوی تاریخچه مختصر، نحوه ارائه اطلاعات و تعاریف و مفاهیم بکار گرفته شده درج شده و در پانویس هر جدول، ماخذ و نام دستگاه ارائهکننده اطلاعات نیز درج شده است.
آمار و اطلاعات جمعآوري شده در اين مجموعه اكثراً بر حسب شهرستانهاي مختلف گزارش شده كه از اين طريق مقايسه بين شهرستانهاي استان را امكانپذير ميسازد.
با عنايت به اينكه انتشار به موقع سالنامه آماري استان منوط به ارائه سريع اطلاعات آماري توسط دستگاههاي اجرايي استان ميباشد. لذا ارائه به موقع اطلاعات آماري موجب خواهد شد تا سالنامه آماري استان در سالهاي آتي بهموقع منتشر شده و در اختيار استفاده كنندگان قرار گيرد.
یکی دیگر از زیرگروههای معاونت آمار و اطلاعات، گروه حسابهای منطقهای و محاسبات قیمت استان است که وظیفه تهیه حسابهای اقتصادی استان را به عهده دارد. بر اساس این اطلاعات شرایط اقتصادی استان شامل تولید ناخالص داخلی استان و ارزش افزوده استان به تفکیک 4 بخش عمده (کشاورزی، شکار، ماهیگیری و جنگلداری ، صنعت و معدن، ساختمان و تأمین آب، برق و گاز و خدمات) شامل 18 زیر بخش و 70 رشته فعالیت تهیه میشود که قابل بررسی و مقایسه با سایر استانهای کشور میباشد و تصویر روشنی از اقتصاد استان در دسترس قرار میدهد.
از سال 1400 نیز تهیه حساب شهرستان که قابلیت بررسی و مقایسه وضعیت اقتصادی در سطح شهرستانهای استان را فراهم میکند در دستور کار گروه حساب منطقهای و محاسبات قیمت استانها قرار گرفت. سال 1400 حساب شهرستان برای نخستینبار به صورت سری زمانی از سال 1395 تا 1399 تهیه و امسال نیز برای سال 1400 در حال تهیه و تکمیل میباشد.
همچنین سال 1401 برای اولین بار مشارکت در تهیه جدول داده ستانده ملی سال 1400 نیز بر عهده استانها قرار گرفت که از ابتدای آبان ماه آمارگیری آن آغاز و پرسشنامههای تفصیلی دستگاههای مربوطه استانی که توسط مرکز آمار ایران تعیین و مشخص شدهاند ارسال و تا پایان سال اطلاعات جمعآوری، بررسی و در صورت لزوم تصحیح و نهایتا از طریق سامانه ساوانا به مرکز آمار ایران ارسال میشود.
از دیگر فعالیتهای معاونت آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامهریزی استان، گروه جمعآوری آمار و اطلاعات است که اجراي بهموقع طرحهای آماری مطابق زمانبندي اعلام شده از سوی مرکز آمار ایران را بر عهده دارد که این مهم سبب تضمین بهنگام بودن و بهموقع بودن دادههاي گردآوري شده، میشود. برنامه اجرای طرحهای آماری (در قالب 30 طرح آماری) در ابتدای هر سال و بنا بر سیاستهای مختلف کشور از طریق مرکزآمار ایران به مراکز آمار استانها ابلاغ و بنا بر صلاحدید معاونت آمار استان و بنا بر تخصص و پیشینه انجام طرحهای آماری به کارشناسان دفتر برای جمع-آوری و اجرا ارجاع داده میشود. کارشناسان با تخصص و تجربه خود طرحهای آماری را به صورت الکترونیکی یا کاغذی در موعد اعلامی مرکز آمار ایران اجرا میکنند و نتایج اولیه را بعد از مرحله بازبینی و داده آماری با کمترین میزان خطا به مرکز آمار ایران ارسال میشود. این نتایج در قالب آمارهای استخراج شده و نهایی جهت برنامهریزی در اختیار دستگاههای اجرایی مختلف داده میشود و بودجه سالانه کشور نیز بر اساس همین آمارها به استانهای مختلف تخصیص داده میشود.
یکی از وظایف گروه جمعآوری آمار و اطلاعات، آمارگیری از وضعیت اشتغال و بیکاری استان می-باشد. اشتغال و بیکاری، از جمله موضوعهای اساسي اقتصاد هر كشوری است، به گونهای كه افزایش اشتغال و كاهش بیکاری، به عنوان یکي از شاخصهای توسعه یافتگي جوامع تلقي ميشود. نرخ بیکاری یکي از شاخصهایي است كه برای ارزیابي شرایط اقتصادی كشور مورد استفاده قرارميگیرد. از سال 1376 اطلاعات بازار كشور از طریق طرح "آمارگیری از ویژگيهای اشتغال و بیکاری خانوار" حاصل ميشد كه به منظور بهبود كیفیت و انطباق بیشتر با مفاهیم بینالمللي بهویژه سازمان بینالمللي كار، مورد بازنگری قرار گرفت تا به صورت طرح فعلي و با عنوان "طرح آمارگیری نیرویكار" به اجرا درآید."طرح آمارگیری نیرویكار" اولین بار در سال 1384 آغاز شد و از آن زمان تاكنون در ماه میاني هر فصل اجرا شده است.
از دیگر وظایف گروه جمعآوری آمار و اطلاعات اجرای سرشماریها در ادوار مختلف میباشد. در سال 1400 استان همدان به عنوان پایلوت برای سرشماری ثبتی مبنا سال 1405 کشور انتخاب شد.
سرشماریهای جمعیتی از جمله منابع بسیار غنی در شناخت ویژگیهای جمعیتی و بررسی مشخصههای عمدهی خانوار در ایران است. تحلیل دادههای سرشماری به منظور بررسی تحولات جمعیتشناسی از جمله ضرورتهای پس از انجام سرشماریهای جمعیتی است.
گروه پژوهشی طرحهای فنی و روشهای آماری، به منظور تحلیل نتایج سرشماری آزمایشی سال 1400 استان همدان، تحلیل چند موضوع را در دستور کار خود قرار داده است که شامل موارد زیر میباشد:
1- بررسی الگوی ترکیب خانوار استان در سال 1400
2- بررسی وضعیت جداسازی و تمرکز شغلی در بازار کار استان
3- بررسی وضعیت و نحوه اجرای سرشماری ثبتی مبنا در سال 1405
4- بررسی وضعیت پایگاههای داده آماری ادارات مختلف برای سرشماری ثبتی مبنا سال 1405
همچنین آموزش، سازماندهی و جذب نیرو، آمادهسازی، جمعآوری و گردآوری دادهها، پردازش دادهها، استخراج، اطلاعرسانی و مستندسازی از دیگر وظایف مهم در گروه اجرای طرحهای آماری و سرشماری میباشد، لذا سازمان برنامه و بودجه کشور و مرکز آمار ایران جهت بروزرسانی دادههای مورد نیاز برنامهریزان کشور اقدام به اجرای طرحهای آماری در سراسر کشور میکند.
گروه نقشه و اطلاعات مکانی یکی از گروههای زیر مجموعه معاونت آمار و اطلاعات سازمان میباشد که در حیطه نقشه و اطلاعات مرتبط با آن به فعالیت خود ادامه میدهد.
از آنجا که فایل جغرافیایی مرکز چارچوب و مبنای اجرای طرحهای آماری کشور میباشد لازم است سالانه بهنگام شود. اعمال تغییرات نقشه ناشی از طرح بهنگامسازی نقشههای روستایی و تغییرات (پس از تایید مسئول گروه نقشه) از وظایف گروه نقشه و اطلاعات مکانی میباشد.
پایش تغییرات با مقایسه نقشههای موجود در معاونت با منابع موجود اعم از تصاویر ماهوارهای و هوائی در جهت درج تغییرات صورت گرفته درطی هر سال و در نهایت دستیابی به میزان تغییرات و اعمال آنها به نقشه که در پایان هر سال، نقشه بروز و آخرین محدوده تغییرات را خواهیم داشت.
■ ارسال پایگاه داده فایل جغرافیایی و گزارش عملکرد سالانه بههمراه فایل نقشههای شهرها و روستاهای استان تا آخر سال، به مرکزآمار ایران.
■ آموزش و نصب نرم افزار جدید فایل جغرافیایی و بهنگامرسانی فایل جغرافیایی با توجه به تغییرات تقسیمات سیاسی و مصوبات مطابق با نقشهها.
■ بروزرسانی نقشههای بلوکه آماری جهت استفاده در طرحهای آمار و سرشماریهای عمومی نفوس ومسکن.
■ تهیه نقشههای 2000/1 بروز شده با استفاده از عکسهای هوایی و تصاویر ماهوارهای از شهرها و آبادیهای دارای نقشه بلوکه.
■ ایجاد فایل نقشه به همراه مختصات جغرافیایی نقاط شروع بلوکهای مبدا جهت آمارگیری و چاپ نقشه برای طرحهای نیروی کار استان و هزینه و درآمد و فهرستبرداری نمونه پایه آمارگیریهای خانواری.
|
