|
روز گذشته محمد ناصر نیکبخت استاندار اسبق همدان و سیاستمدار ایرانی به علت بیماری به رحمت ایزدی پیوست.
او از جمله مدیرانی بود که مردم همدان با نام و پشتکار و تلاشش خوب آشنا بودند و دوستش داشتند.
محمدناصر نیکبخت (زاده ۱۳۲۹ در دیشموک)، سیاستمدار، مدیر اجرایی و استاندار استان همدان در دولت یازدهم و دولت دوازدهم بود.
وی در زمان استانداری بهروز مرادی معاون پشتیبانی استانداری همدان بود و سابقه مدیرکلی اقتصادی در استانداریهای تهران و هرمزگان را دارد. سید صفدر حسینی رئیس سابق صندوق توسعه ملی، شوهر خواهر او هست و سیده فاطمه حسینی که در دوره دهم مجلس شورای اسلامی بهعنوان نماینده تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس بود، خواهر زاده وی می باشد.
نیکبخت، پیشتر به عنوان مدیرکل امور اقتصادی و تولیدی استانداری تهران، مدیرکل امور اقتصادی و تولیدی و توسعه صادرات استانداری هرمزگان و مدیرکل اداری و مالی استانداری کهگیلویه و بویراحمد بوده است.
وی مدیرکل بازرسی و رسیدگی به شکایات استانداری کهگیلویه و بویراحمد، مدیرکل شهر و روستا استانداری هرمزگان و سرپرست فرمانداری میناب را بر عهده داشته است.
عضویت در هیئت واگذاری زمین، کمیسیون ماده ۳۲ و کمیسیون تبصره ۱ ماده ۱ حفظ کاربری اراضی و باغات به هنگام مسئولیت در استانداری تهران با حکم وزیر جهاد کشاورزی از دیگر سوابق وی است.
نیکبخت تا زمان بازنشستگی در دولت احمدینژاد دارای پست معاونت استاندار بود و پس از روی کارآمدن دولت یازدهم مجدداً مشغول به انجام وظایف دولتی خود شد.
میراث نیکبخت؛ مدیری خاکستری با ردپای عدد و نظم
محمدناصر نیکبخت در مدیریت استانی، نماد «اقتدار آرام» بود؛ مدیری که نه تند بود، نه کند؛ نه اصلاحطلب تمامعیار، نه اصولگرای وفادار؛ نه حامی رسانه، نه دشمن آن. در مسیری که رفت، پروژهها را پیش برد، در سیاست سکوت کرد و در مدیریت، تمرکز را بر تفویض ترجیح داد. سبک او، تلفیقی از نظم مدیریتی سنتی، مصلحتسنجی سیاسی و نگاه عددی به توسعه بود. با رفتنش، یک دوره از مدیریت غیرنمایشی و در عین حال اثرگذار در همدان به پایان رسید. اما رد پروژهها، جلسات، سبک رفتاری، و حتی سکوتهای محاسبهشدهاش، همچنان در حافظه توسعه استان باقی مانده است.
محمدناصر نیکبخت؛ استاندار توسعه، اقتدار و سیاست خاکستری
محمدناصر نیکبخت، از مدیران باسابقه وزارت کشور و استاندار اسبق همدان، چهرهای کمسروصدا اما اثرگذار در منظومه مدیریت اجرایی جمهوری اسلامی ایران بود. او نه در خطکشیهای سیاسی سفتوسخت جای میگرفت، نه چهرهای بیرون از ساختار قدرت محسوب میشد. مدیریتش، ترکیبی از عقلانیت منطقهای، تمرکزگرایی سازمانیافته، و توسعهخواهی اقتصادی بود که رد آن در بسیاری از زیرساختهای امروز همدان دیده میشود.
کارنامهاش، امتدادی از جنوب ایران تا غرب کشور را پوشش میدهد؛ از دیشموک کهگیلویه، تا میناب، تهران، بوشهر، بندرعباس و همدان. نیکبخت مدیر دولتیای بود که از درون ساختار وزارت کشور بالا آمد، در دولتهای مختلف ماند، و تا واپسین روزهای حیات حرفهای، نگاهش به توسعه، بودجه، پروژه، و عدد بود، نه به تیترهای سیاسی یا کشمکشهای حزبی.
مدیریت با پرچم اقتصاد همدان بر مدار پروژه
دوران استانداری نیکبخت در همدان، یکی از فعالترین ادوار اجرایی در سطح استان بود. او با اولویتگذاری صریح بر توسعه اقتصادی، ساختار برنامهریزی استان را به سمت پروژههای زیربنایی سوق داد. ارتقای رتبه فضای کسبوکار استان از ۲۴ به ۱۱، پرداخت تسهیلات ۹ هزار میلیارد تومانی، توسعه آبیاری مدرن در ۸۵ درصد اراضی مستعد، ساخت ۸۵۰ تخت بیمارستانی جدید، احیای واحدهای صنعتی راکد، توسعه کشت گلخانهای و برگزاری اجلاس جهانی UNWTO، همایش ملی کانون کارآفرینان کشور بخشی از کارنامه اوست.
در دوره او، همدان میزبان اجلاس بینالمللی گردشگری برای نخستین بار شد و ردپای همدان ۲۰۱۸ در همه فصول کاری مدیران وقت به همت نیکبخت ماندگار شد ، پروژه ۶ هتل جدید را کلید زد ، و راهآهن همدان ـ مشهد به ایستگاه بهرهبرداری رسید و همواره دغدغه فعال شدن و فعال ماندن پروازهای همدان را داشت و برای این مهم بسیار تلاش کرد . نیکبخت در کنار این پروژهها، از راهاندازی بزرگترین چاپخانه غرب کشور (پیام رسانه ) حمایت مستقیم کرد؛ پروژهای که هم چرخ صنعت چاپ را به حرکت انداخت، هم به گردش مالی حوزه تبلیغات رسانهای استان کمک رساند.
اقتدار در رفتار، تمرکز در تصمیم پرهیز از حاشیه
نیکبخت مدیری بود با سبک خاص؛ لحن نظامیوار، رفتارهای سنجیده، و کنترل بیوقفه بر جلسات اجرایی. حضور شخصیاش در ستاد تسهیل تولید، کارگروه اشتغال و جلسات مدیریتی استان، نهتنها بهمعنای اهمیتدادن به مسائل اجرایی بود، بلکه نشاندهنده تمایل او به مدیریت متمرکز، کنترل مستقیم و پرهیز از تفویض اختیار گسترده بود. حلقه مدیران وفادار او محدود و مشخص بود؛ و توصیهپذیری در عزل و نصب مدیران را بهصراحت رد میکرد.
در برابر رسانهها نیز همین روش را ادامه داد. با وجود نقدهای بعضاً تند مطبوعات محلی، بهویژه روزنامه «همدان پیام»، هیچگاه به دستگاه قضایی متوسل نشد. موضعش نه همراهی مطلق بود، نه تقابل؛ بلکه راهی میانه را در پیش گرفت و با نوعی معامله اخلاقی با رسانهها کار کرد: نقد را شنید، اما واکنش نداد.
سیاستورزی بیسروصدا خاکستری اما مؤثر
نیکبخت گرایش حزبی روشن نداشت، اما در مدار اصلاحطلبی جای میگرفت. نزدیکی خانوادگیاش با سید صفدر حسینی و ارتباطاتش با طیف اصلاحطلب، بهویژه در دولت یازدهم، در هماهنگیهای مدیریتی استان نمود داشت. با این حال، در هیچ یک از اردوگاههای سیاسی پایگاه مشخصی برای خود نساخت. در عمل، در میانه طیف سیاسی باقی ماند و همین موقعیت، امکان ماندگاریاش در دولتهای مختلف را فراهم ساخت.
رویکرد او در تعامل با نماینده ولیفقیه، نهادهای امنیتی و نهادهای نظارتی، بر پایه تفاهم بود. در بزنگاههای سیاسی حساس، نیکبخت بهجای اظهارنظرهای صریح، سکوت را ترجیح میداد. این سکوت، برای برخی آرامشبخش و برای برخی نشانهای از احتیاط بیش از حد تلقی میشد.
توسعهای با ایستگاههای ناتمام
در کنار موفقیتها، کارنامه نیکبخت خالی از انتقاد نبود. برخی پروژههای وعدهدادهشده، بهویژه در حوزه سرمایهگذاری خارجی و توسعه صادرات، به سرانجام نرسید. در برخی مقاطع، نرخ بیکاری استان افزایش یافت و شاخص تورم از میانگین کشور عبور کرد. تغییرات مدیریتی بهکُندی انجام میشد و برخی فرمانداریها حتی تا بیش از یک سال بدون معاون باقی ماندند.
منتقدان او را به محافظهکاری در برابر مدیران ناکارآمد و تأخیر در نوسازی ساختار اداری استان متهم میکردند. در برخی موارد، تصمیمگیریهای کلیدی آنقدر به تأخیر افتاد که زمان اثرگذاری خود را از دست دادند.
پایان با قانون
در مهرماه ۱۳۹۷، با تصویب نهایی قانون منع بهکارگیری بازنشستگان، نیکبخت نیز ناگزیر به ترک استانداری شد. او نخستین استاندار مشمول این قانون بود و در ۲۰ آبان همان سال، پس از ۵ سال و ۵ روز، جای خود را به سید سعید شاهرخی داد. این خروج، پایان رسمی یک دوره اجرایی پرکار اما بدون جنجال بود.
و حالا که محمدناصر نیکبخت در سایه سکوتی شایسته رفتگان آرام گرفته، همدان بیآنکه در هیاهوی سیاست نامش را فریاد بزند، بهخوبی میداند که در سالهایی نهچندان دور، مدیری بر این خاک ایستاد که بیادعا کار کرد، بیجنـجال رفت و ردپایش را در عدد، نظم و پروژههای نیمهتمامی گذاشت که هنوز نفس میکشند.
شاید در تقویم رسمی نامش تکرار نشود، اما در حافظه توسعهیافتن این شهر، نیکبخت فراموش نخواهد شد.
|
