|
فرهنگ و هنر هر کشوری میزان اصالت آن کشور را نشان میدهد که راهکارهای شایع موجه در یک جامعه برای رفع هرگونه نیاز واقعی یا غیر واقعی میباشد و مجموعه پیچیدهای از دانشها، باورها، هنرها، قوانین، اخلاقیات، عادات و هرچه که فرد به عنوان عضوی از جامعه خویش فرا میگیرد تعریف میشود. فرهنگ به وسیله آموزش و مطالعه به نسل های بعدی منتقل میشود.
فرهنگ و هنر در عین حال که 2مقوله جدا از هم هستند، مکمل یکدیگرند، به این معنی که مهمترین میراث تاریخی بشر، فرهنگ اوست، که وسیله تعامل و ارتباط با دنیای پیرامونش به شمار میرود و هنر مهمترین بخش فرهنگ است. اصالت هنر و پیوند آن با زندگی بشر، رمز ماندگاری آن میباشد که در طول تاریخ و با زندگی وی عجین شده و بخشی از فرهنگ ملل را تشکیل میدهد.
در زمان طرح برنامههای فرهنگی نامزدهای ریاست جمهوری، با وجود اینکه در میان حوزههای مرتبط با فرهنگ و هنر، حوزه ادبیات و کتاب، اهمیتی راهبردی و بنیادین دارد، اما این حوزه طبق معمول زیر سایه حوزههای دیگر همچون سینما قرار گرفت و بیشتر مباحث فرهنگی نامزدها به این سمت رفت؛ اما در این زمینه به مباحث راهبردی و اساسی و نیز مشکلات وچالشهای دیگر بخشها کمتر پرداخته شد.
دولت و فعالان فرهنگی باید با نگاهی کلان و راهبردی به حوزه فرهنگ بپردازند؛ وگرنه در بر همان پاشنه قبلی خواهد چرخید. در صورتی که مدیریت کلان این حوزه، نگاهی فرابخشی و اصولی به آن نداشته باشد، مانند گذشته فقط بودجههای اندکی به حوزه فرهنگی اختصاص خواهد یافت و پیچوخمهای موجود، سبب خواهد شد این بودجه اندک هم به شکلی مطلوب و دارای بازده مناسب مصرف نشود.
تمامی اقوام در الگوسازی فرهنگی نقش دارند
یک کارشناس فرهنگی در گفت وگو با همدان پیام گفت: فرهنگ مقولهای مردمی است و نخستین مطالبه فرهنگی تمام مردم از دولت جدید این است که فرهنگ را به مردم و افرادی از جنس خود مردم واگذار کند و دخالت در امر فرهنگی با معنای امر و نهی نداشته باشد بلکه اگر دولت خط و مشی فرهنگ را مشخص کند و اجرا را به خود مردم بپردازد نتیجه بسیار بهتری خواهیم گرفت.
حسینرضا طاهری با اشاره به اینکه دولت باید نسبت به خرده فرهنگهای موجود در کشور و استان ارزش قائل شود و سعی نکند که با زور فرهنگسازی کند، افزود: دولت و فعالان حوزههای فرهنگی نباید یک فرهنگ واحد را در کشور یا استان اجرا کنند بلکه باید به تمام فرهنگهای مختلف موجود احترام بگذارند و به رسمیت بشناسند تا بتوان با راهنمایی کارشناسان و با مشارکت خود مردم بر مشکلات حوزه فرهنگ غلبه کرد.
این کارشناس فرهنگی افزود: بهطور مثال در استان همدان چند زبانی امری رایج است؛ چرا باید رادیو وتلویزیون فقط به زبان فارسی تولید محتوا کند؟ پیرمرد و پیرزن ترک زبانی که در شهرستانهای استان همدان حضور دارند مگر حقی در این قضیه ندارند؟
طاهری ادامه داد: تلاش اهالی فرهنگ باید در الگوسازی فرهنگی باید به نحوی انجام شود تا تمامی فرهنگها در جامعه مستقر شوند و بهترین مطالبه ما از دولت جدید همین موضوع است که به خرده فرهنگهای مختلف موجود در استانها بها دهد و فرهنگ را به خود مردم بسپارد تا بلکه بتوان یک نقشه فرهنگی متناسب با فرهنگ اصیل ایرانی اسلامی داشت و در این حوزه سعی شود با کمک و مشارکت مردم در حوزههای مختلف، فرهنگسازی کند.
جامعه تئاتر تحتالشعاع مشکلات
تئاتر یکی از جدیترین و تأثیرگذارترین هنرهای جریانساز و فرهنگ سازاست که به علت نبود حمایتهای قانونی، مشکلات اقتصادی و سیاستگذاریهای نادرست نتوانسته نیازهای اجتماعی امروز را تأمین کند.
استان همدان بنا بر آمار موجود در عرصه نمایش، هنرمندان زیادی را چه قبل و بعد از انقلاب اسلامی درخود پرورش داده اما امروز تئاتر همدان با مشکلاتی مواجه شده که سرامد تمام این مشکلات، مسائل اقتصادی است، مسائلی که اصل موضوع تئاتر را کمرنگ کرده است.
تئاتر به عنوان یکی از هنرهای زیبای نمایشی میتواند یکی از مؤثرترین هنرها در راستای بهبود کیفیت جامعه و زندگی مردم باشد و در عصر حاضر جامعهای که تئاتر خوب و پویا دارد، جزو متمدنترین جوامع بشری به شمار میرود.
یکی از بزرگترین مشکلات تئاتر در ایران و بهویژه در استان همدان نبود توجه جدی به آن است و گاهی برای رفع تکلیف به تئاتر پرداخته میشود تا این هنر نمایشی در سبد فرهنگی ما وجود داشته باشد و بگویند در کشور به تمامی هنرها از جمله تئاتر اهمیت داده میشود.
این هنر نمایشی اکنون با چالشهای فراوانی مواجه است که بخشی اعظمی به دستاندرکاران و مسئولان امر و بخش دیگر به خود هنرمندان برمیگردد؛ در چند سال اخیر همه حوزههای جامعه درگیر مسائل اقتصادی شده و این مشکلات گریبان حوزه تئاتر و هنرمندان این عرصه را نیز گرفته است.
آموزش، حلقه مفقوده تئاتر است و بازیگرانی هستند که بدون پشتوانه و آموزش کامل علمی وارد عرصه کارگردانی شده و فعالیت میکنند همچنین افراد میتوانند یک بازیگر و طراح صحنه خوب باشند اما بدون آموزش الزاماً کارگردان خوبی نیستند.
در سراسر جهان شهرداریها متولیان فرهنگی هستند و بخشی از عرضه فرهنگ و هنر به شهرداری برمیگردد و آنها باید متولیان هنر خوب باشند.
بیشتر کارهای اجرایی بدون ارزشهای هنری و تکنیکی هستند و برخی از آنها تمام عناصر ضعیف را در کنار هم جمع کرده و اسم آن را تئاتر گذاشتند در صورتی که معنی همه چیز را میدهد جز تئاتر.
یکی از کارگردانان حوزه تئاتر استان نیز اختصاصدادن سالنهای اجرا به بخش خصوصی را یکی از چالشهای این حوزه دانست و گفت: مشکلات حوزه تئاتر در مبحث اعتبارات و حمایتهای مالی و اجرایی بسیار پررنگ بوده و بهعنوان نمونه یکی از این مشکلات در مورد سالنهای اجراست. بیشتر سالنهای ما به بخش خصوصی واگذار شده و استان همدان با این حجم از تماشاگر برای اجراها، سالنی برای بخش دولتی و اجرای هنرمندان ندارد.
رضا روان ادامه داد: سالنهای بوعلیسینا و مجتمع آوینی به بخش خصوصی واگذار شده و سالنی که گنجایش جمعیت 200 نفری را داشته باشد نداریم.
نویسندگی به جایگاه واقعی خود بازگردد
یکی از نویسندگان نیز به بیان چالشهای نویسندگی پرداخت و گفت: از اصلیترین چالشهای دنیای نویسندگی برخورداری یک نویسنده از رفاه اجتماعی حداقلی است تا با نداشتن دغدغه معیشت و زندگی بتواند آنگونه که باید و شاید به مسأله نوشتن و خلق اثر بپردازد.
طراوتی افزود: متأسفانه در ایران از طریق شغل نویسندگی امکان امرار معاش وجود ندارد چون شغلی اثرگذار در جامعه ایرانی محسوب نمیشود اما در سایر کشورها نویسندگان افرادی شاغل درحوزه نشر معارف انسانی محسوب میشوند و در جامعه بسیار تأثیرگذار هستند و از بیمه و مزایای سایر تأمینهای اجتماعی برخوردارند.
وی ادامه داد: دایره نویسندگی و اطلاق کلمه نویسنده به اشخاص نباید اینگونه باشد که اگر کسی 2خطی مطلب بنویسد و جایی چاپ کند نویسنده محسوب میشود، بلکه باید معیار و تخصصی خاص را در قالب آئیننامههای مشخص مدنظر گرفت و با نشر صرفا سودآور ناشران در حوزه کتاب وچاپ مقابله کرد.
این نویسنده با اشاره به اینکه کیفیت محتوای تولیدشده در سطح جهان دارای ویژگیهای خاصی هستند که رسمیت جهانی دارد و آثارشان مستند است،افزود: در ایران نویسندهای که شغلش فقط نویسندگی نداریم و جامعه نیز متأسفانه به علت فقر فرهنگی از نویسندگان کم اعتبار استقبال میکند و گاهی شاهد رونمایی کتاب هم هستیم، فارغ از اینکه کتاب آن ارزش ادبی و علمی خاص را داشته باشد.
طراوتی تأکید کرد: جایگاه قلم در دین و کتاب آسمانی ما جایگاهی ویژه است و نویسندگان ما نیز باید به جایگاه واقعی خود برگردند و متولیان اصلی قلم باید در ایران روی کار بیایند و اوضاع را سر و سامان بدهند.
در حوزه فرهنگ و جوانان ضعف بسیار است
همچنین یکی از فعالان فرهنگی، رسانهای، اجتماعی استان نیز با همدان پیام به گفت وگو نشست وگفت: فرهنگ در حوزه جوانان نیز نیاز به بررسی و آسیبشناسی دارد که با اشتغال و اقتصاد و ازدواج و فرهنگ و تحصیل و دانشگاه تلفیق شده است.
صالح جهانگرد افزود: در پی نقد و تحلیل عملکرد دولتهای قبل در حوزه جوانان نیستیم و هر کسی قطعاً بهترین عملکرد خود را داشته است اما با تمام این تفاسیر و زحمات بزرگان همچنان در این حوزه ضعف داریم و عقب هستیم.
این فعال فرهنگی ادامه داد: اکنون باید بیش از گذشته توان گذاشت و دولت نیز باید اعتبارات مالی به حوزه فرهنگ و جوانان تزریق کند و بستههای تشویقی مشخصی تعریف شود تا بتوان عقب ماندگی دوران کرونا نیز مقداری جبران شود.
جهانگرد تصریح کرد: دوران همهگیری کرونا سبب شد تا تشکلهای مناسبی که داوطلبانه دور هم جمع شده بودند، از هم جدا شوند و از بین بروند؛ در همین راستا مساجد و هیأتها توان مضاعف گذاشتند و مجدد دور هم جمع شدند اما در حوزه جوانان و سازمانهای مردمنهاد موفق نشدیم این کار را انجام دهیم.
وی ادامه داد: یکی از مسائلی که برای تمامی دولتها از پارامترهای سنجش پیشرفت کشور محسوب میشود سازمانهای مردم نهاد و فعالیت وپویایی این سازمان هاست و استان همدان در ردهبندی وزارت ورزش وجوانان در حوزه سازمانهای مردم نهاد جایگاه سوم را داشت اما اکنون این جایگاه به رده های ۱۵-20 تنزل یافته است و اگر دولتها بتوانند این فضاهای داوطلبانه استانها را در قالب فعالیتهای ورزشی، فرهنگی، اجتماعی، تکنولوژی، خیریه و... فراهم کنند نوعی همدلی برای کار گروهی بوده و همچون سالهای قبل میتوان کارهای بزرگی انجام داد.
جهانگرد با اشاره به اینکه حضور در سازمانهای مردم نهاد به پویایی فعالان فرهنگی کمک میکند، افزود: حضور فعالانه اهالی فرهنگ در این سازمانها سبب میشود عملکرد بهتری داشته باشند.
این فعال فرهنگی استان با اشاره به دغدغههای موجود در حوزه ورزش و جوانان تصریح کرد: استعدادهای حوزه ورزش استان همدان باید حمایت شود و طبق آمار فوتبال استان همدان زمانی در لیگ برتر فوتبال کشور بود، کشتیگیران جوان و نوجوان استان همدان از بهترینها و مدال آوران همیشگی کشور بودند، ورزش بوکس و دو ومیدانی وسایر ورزشهای استان همیشه مدالآور بودند اما متأسفانه الان حرف زیادی برای گفتن در این عرصهها نداریم.
جهانگرد در پایان تأکید کرد: میتوان با همکاری دولت مجددا به دوران طلایی استان در حوزه فرهنگ و جوانان برگشت و همکاری مردم و حضور مدیران جوان و خلاق و کارامدتر میتواند در این مسیر بسیار کمککننده باشد.
|