|
ماجرا ساده است. نیازهایی در زندگی روزانه داریم که با درآمدهایمان سازگار نیست، اما میتوانیم در مدت زمان چند ماه یا چند سال، با پرداخت ماهانه مبلغی از حقوقمان به خواستههایمان برسیم.
این روزها بارها شنیدهایم این شیوه زندگی از زمانی سراغمان آمده که «چقدر داشتن» از «چه کسی بودن» مهمتر شد.
رواج فرهنگ مصرفگرایی، در سایه اقتصاد نفتی، میتواند روزبهروز بیشتر ما را به سمت بیشتر داشتن بکشاند.
جامعهشناسان میگویند یکی از راههای رسیدن به هدف، در حالی که روشهای معمول جواب نمیدهند این است که روشهای جدید خلق کنیم. از همین جهت است که با افزایش نیازهایمان راههای تازهتری برای تامینشان پیدا میکنیم. زمانی که درآمد ما پاسخگوی نیازهایمان نیست، قسط که هست. و البته قسط تقریبا در تمام ابعاد اقتصادی زندگی ما نفوذ کردهاست. آنقدر که گاهی ناچاریم تا پایان عمر قسط بدهیم.
یک کارشناس اجتماعی معتقد است در کنار افزايش نيازهاي شهروندان، قسطي شدن زندگيها روي ديگري هم دارد. شرکتهاي توليدي داخلي و خارجي با اين روش خريد و فروش، ميتوانند سود بيشتري کسب کنند.
البته از نظر اين کارشناس، خريد قسطي به خودي خود امر نامطلوبي نيست، چرا که در زمان رکود اقتصادي ميتواند موجب افزايش ميزان پول در گردش باشد. در چنين شرايطي حتي دولت هم از مردم ميخواهد مايحتاج خود را به خاطر نداشتن پول کافي ناديده نگيرند و قسطي خريد کنند.
اما زماني که ميزان قسطها با درآمد فرد همخواني نداشته باشد، مشکلاتي را براي او ايجاد خواهندکرد. از طرف ديگر، از آنجايي که بسياري از افراد هميشه در وضعيت مالي يکساني قرار ندارند، به توصيه اين کارشناس بهتر است موقع تهيه کالاي قسطي يا دريافت وام، به بازپرداخت آن هم فکر شود.
براي خريد خيلي چيزها ممکن است از شيوه قسطي را استفاده کنیم. براي مثال خانه و لوازمش، تلفن همراه، کامپيوتر و لپتاپ و اتومبيل. گاهي هم بخشي از زندگيمان را با قسط ميخريم، مثل سربازي، مهريه و بعضي محکوميتهاي قضائي.
اما در اين بين پرداختهاي قسطي ديگري هم وجود دارند که کمي نسبت به قبليها عجيبترند مانند قسطی عمل کردنهای زیبایی. از صورت يا بدنتان ناراضي هستيد، کلينيکهايي هستند که شما را به وضعيت مطلوبتان نزديک ميکنند و پولش را قسطي دريافت ميکنند.
دندانپزشکي هم يکي ديگر از جاهايي است که ميتوان کار را به شيوه پرداخت قسط راه انداخت. برخي کارشناسان اقتصادي معتقدند زندگي به شيوه قسطي، ميتواند شرکتها و کارخانهها و کارگاهها را در دوران رکود، از ورشکستگي نجات دهد. از طرف ديگر، اين شيوه زندگي اضطرابهايي را هم به ما تحميل خواهد کرد.
ميدانيم ماه که به سر برسد و حقوقمان را که دريافت کنيم، شايد بخش اعظمي از آن را نديده بايد به حساب ديگران بريزيم. يعني هر ماه حقوقمان را از پيش خرج کردهايم و انگار خرجهايمان هميشه زودتر از دخل به ما رسيده است.
جامعهشناسان معتقدند زندگي قسطي موجب شده ما در جامعه مدرن دچار بحرانهاي عصبي، افسردگي و اختلالات رواني شويم. دردسرهاي خريد قسطي، گاهي شادي حاصل از خريد کالاي تازه را از ما ميگيرد.
بسياري از فروشندگان و ارائهدهندگان خدمات، پرداخت قسط را طوري تنظيم ميکنند که خريدار بايد دست آخر چيزي بيشتر از مبلغ اصلي بپردازد و کمتر فروشندهاي حاضر است کالايي را بدون سود اضافي بهصورت اقساط بفروشد.
اگر در طول ماه اقساط کوتاه و بلندمدت به ساير مخارج خانوادگي اضافه شود، سرپرست خانواده ناچار است براي تامين هزينه بيشتر کار کند و اين فشار بسياري بر جسم و روان او وارد خواهد کرد. ضمن اين که بيماري، بيکاري و چيزهايي از اين دست هم محتمل است و بعيد نيست اين شيوه زندگي، خانوادهاي را از هم بپاشد.»
با اين حساب، اگر نخواهيم به شيوه قسطي زندگي کنيم، بايد چه کنيم؟ گروهي از اقتصاددانان معتقدند، مسأله اصلي در اقتصاد اين است که گاهي در مواردي توليد بيرويه و واردات بيرويه موجب ميشود که توليدکنندگان و واردکنندگان به شيوههاي مختلف مردم را به خريد تشويق کنند. برنامهريزي در عرضه و تقاضا ميتواند اوضاع اقتصاد را بهبود دهد. ضمن آنکه در دنياي مدرن و با افزايش شهرنشيني و بهدنبال آن افزايش نيازهاي زندگي، راهي غيراز قسط نداريم.
|
