|
دلشان زندگی شهرنشینی می خواهد
پیاده و آرام آرام کوچ را آغاز کردند؛با دام ها و زن و بچه های قد ونیم قدشان.
باد در لباس های سنتی و رنگی رنگی زنان و دختران میپیچد و این صحنه از دوردست شبیه به بادبادکهایی است که در طبیعت می رقصند.
زندگیشان با طبیعت هزار رنگ عجین شده و آنها برخورد با طبیعت را خوب میدانند. یاد گرفته اند که برای حفظ زندگی خود چطور با طبیعت برخورد کنند.
ایل راه را که دنبال می کنم به خانواده هایی میرسم که سکنی گزیدند. از بالای جاده تاریکدره به آنها خیره می شوم. ۳ چادر بزرگ کنار هم هستند. به سختی تپه را پایین میروم اولین چیزی که نظرم را جلب می کند کشک هایی است که گوله شده داخل سینی و در قسمت بالای چادر درحال خشک شدن هستند. خانواده ای پشت چادر مشغول ریسندگی اند. جلوتر که میروم هرسه با لبخند استقبال می کنند.
زن خانواده که روی سنگی نشسته است با اقتدار پسر و دختر نوجوان خودرا برای صحبت با من راهنمایی می کند. از صحبت هایش این را فهمیدم که در نبود مرد خانه اجازه نمیدهد بی نظمی در روند زندگیشان به وجود بیاید. او خیلی گذرا راجب کشک های روی چادر توضیح می دهد و می گوید:«مردم نیست مصاحبه نمی کنم»
کمی آن طرف تر چادر عروس خانواده است جلو میروم و با استقبال گرم "خوش قدم" روبه رو می شوم.
خوش قدمکه اهل کنگاور است، می گوید: چهل روز است که همدانیم؛فصل بهار که هوا خنکمی شود کمکم به سمت این شهر حرکت می کنیم. بهترین شهری که در ییلاق تجربه کردم از لحاظ آب و هوا همدان است. بعد از۴۰روز هم به سمت قصر شیرین می رویم.
دوس دارموارد زندگی شهری شوم
خوش قدم که مدام لبخند نثارم می کند، بزرگترین خواسته اش زندگی در شهر است.
او می گوید: مردانمان زندگی در شهر را قبول نمی کنند. آنها زندگی عشایری را دوست دارند.
دانشگاه رفته در طایفه نداریم
از خوش قدم سنش را که میپرسم او میخندد ومیگوید: نمیدانم چند سالم است چون سواد ندارم.وقتی به روستایمان میرویم بچه هایمان درس خواندن را آغاز می کنند. اما تا حالا کسی در طایفه نبوده که دانشگاه برود.ازدواج هاهم بین خودمان و فامیلی انجام می شود.
پریا دختر خوش قدم داخل چادر است و هربار که خوش قدم اورا صدا می زند از داخل چادر بیرون نمی آید حتی صدایش را هم نمیشنوم...
زندگی عشایری سخت است
خوش قدم به حمله گرگ به دام هایشان اشاره می کند و ادامه می دهد: ما با دامداری روزگار می گذرانیم. الان ۵۰۰ راس گوسفند داریم. محصولاتی مثل کره وکشک را هم به شهرهای اطراف میفروشیم اما سالها پیش با حمله گرگ ها ۸۰راس گوسفند از دست دادیم. هربار هم که ییلاق و قشلاق می کنیم سه روز در راه رفت و سه روز در راه برگشتیم.
دوست دارم درس بخوانم اما شرایط زندگی ام اجازه نمی دهد
دختر و پسر نوجوان از چادر کناری مدام به ما نگاه می کنند. حالا مادر داخل چادر است. دختر را صدا میزنم و دوان دوان با یک بز کوچک که در آغوشش است به سمتم می آید.
سارینا ۱۵سالش است. از درس خواندنش که میپرسم می گوید: تا کلاس چهارم درس خواندم. خیلی دوست دارم ادامه تحصیل بدهم اما شرایط زندگی ام اجازه نمی دهد.
شامپو و صابون که جلو چادر آویزان است نظرم را جلب می کند. از سارینا می پرسم حمام چطور می روید؟ سارینا به چادر اشاره می کند و میگوید داخل چادر.
سارینا مرا بدرقه می کند تا سگ به من صدمه ای نزند و خداحافظی میکند.
تا بالای جاده که می روم خوش قدم با چندبار دست تکان دادن بدرقه ام می کند.
توجه دولت به عشایر
سه معضل مهم که عشایر با آن دست و پنجه نرم می کنند وحل نشدن این معضلات منجر به حذف تدریجی عشایر و زندگی حتی حاشیه نشینی آنها می شود این است که عشایر از تکنولوژی و امکانات درس خواندن محروم هستند؛ عشایرکشورهای همسایه با کمک دولت خود از تکنولوژی برای سفر بیخطرتر و دامپروری بهتر استفاده کنند. آنها از فناوری استفاده میکنند که بدانند بارندگیها به چه شکل است و چگونه باید حرکت و مسیر خود را تعیین کنند تا بیشترین سود را ببرند و آسیب هم نبینند. اما در ایران اصلا به عشایر در این زمینه آموزش داده نمیشود. زندگی عشایری آنقدر سخت و فرسایشی شده که زنانشان زندگی در حواشی شهرها و روستاهارا ترجیح می دهند.
دوم اینکه صنایه دستی مثل فرش و گلیم و مواد غذایی مثل کره وکشک را که به سختی تهیه می کنند را با قیمت ناچیز به واسطه می فروشند.
نکته دردآور این است که یا گرگ دام هایشان را می درد ویا سارقان به دامهای آنها میزنند و شبانه گوسفندان آنها را میبرند و عشایر دستشان به هیچ جا بند نیست. که توانمند کردن و ادامه زندگی عشایر باید از مهمترین برنامههای دولت باشد.
طبق گفته حاتم شکری،مدیر صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایراستان همدان، سه هزار نفر از عشایر عضو صندوق بیمه عشایر هستند و ۲۰۰ خانوار هم از این صندوق مستمری دریافت می کنند.
همچنین رئیس اداره امور عشایر همدان به خبرنگار همدان پیام گفت: استان همدان ۲۵۰ کیلومتر ایل راه با ۹۰ هزار هکتار مرتع دارد. عشایر استان ۲۴ طایفه وچهار هزار خانوار با جمعیت ۱۴ هزار نفر هستند.
رشد۴درصدی جمعیت عشایر
جعفر کاویانی دلشاد گفت: ۴درصد جمعیت عشایر نسبت به سال گذشته رشد داشته است. از عشایر استان در زمینه توزیع آرد، سوخت پرداخت تسهیلات بانکی،نصب پنل خورشیدی،ترمیم ایل راه و امور بهداشتی فرهنگی واجتماعی حمایت شده است.
وی افزود: عشایر استان ۴۷۰ هزار راس دام دارند که با تولید ۶ هزار تن گوشت قرمز ۲۰ درصد گوشت استان را تولید میکنند.
کاویانی دلشاد با بیان اینکه امور عشایری همدان امسال رتبه برتر کشور را دریافت کرده است، ادامه داد: همدان دارای ۷۲ سامانه عرفی عشایری است که عشایر باید در ۷۲ سامانه عرفی اسکان بگیرند.
|
