|
آمریکا و 3 کشور اروپایی عضو برجام مدعی هستند فعالیتهای هستهای ایران به مرحله غیرقابل بازگشت نزدیک میشود و هرچه مذاکرات طولانی شود این روند نیز سرعت بیشتری میگیرد و این مسأله به سرعت برجام را تهی میکند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی هستهای نیز همکاری با دولت جدید ایران را «کندتر از حد انتظار» توصیف کرد و درباره رویکردهای دولت جدید ایران در زمینه مذاکرات وین و تعامل با آژانس گفت: آنها دیدگاههای سرسختانهای درباره تعاملات ایران با آژانس و شرکای توافق هستهای دارند.
المیادین به نقل از محافل غربی نزدیک به مذاکرهکنندگان غربی در وین نوشت که روند مذاکرات متوقف شده و طرف ایرانی «هنوز گامی مبنی بر تعهد خود برای بازگرداندن برنامه هستهای خود به پارامترهای چارچوبهای تعیین شده توافق وین، برنداشته است.»
منابع غربی در این رابطه گفتهاند که کشورهای غربی آماده بازگشت به توافق «با تمام جزئیات و بندهای آن» هستند، به این معنی که «ایران سانتریفیوژهای پیشرفتهاش و همچنین ذخایر اورانیوم غنی شده بالای 67/3 درصدش را کنار بگذارد.»
این شبکه خبری همچنین به نقل از این منابع غربی اضافه کرد که «چند سرنوشت برای سانتریفیوژهای پیشرفته و اورانیوم غنی شده بالای 67/3 درصد وجود دارد، از جمله انتقال آنها به خارج از ایران و قرار دادن آنها تحت نظارت دائمی آژانس بینالمللی انرژی اتمی.»
با این حال، این منابع مشخص نکردند که آیا ایالات متحده آماده است تا همه تحریمها را همانطور که ایران میخواهد لغو کند یا بخشی از آنها را حفظ میکند.
گفتنی است که طرف ایرانی مقصر طولانی شدن روند مذاکرات را آمریکا میدانند و اعلام میکنند که اگر آمریکا و اروپا خواهان آن هستند که برنامه هستهای و تعهدات هستهای ایران طبق برجام یکبار دیگر از سر گرفته شود، باید لغو تحریمها متناسب با این درخواستها به سال ۲۰۱۵ انجام شود.
یکی از خبرگزاریهای داخلی نزدیک به دولت در این رابطه نوشته است، «شاید این کشورها (کشورهای اروپایی طرف برجام و ایالات متحده) دوست داشته باشند امتیازات کمتری بدهند و تعهدات بیشتری از ایران دریافت کنند، اما با وجود تجربه خروج یکجانبه آمریکا و اجرای ناقص توافق از ابتدا این خواسته شدنی نیست. به علاوه اینکه در ایران دولتی بر سر کار آمده است که سختگیرانهتر از دولت قبل به مذاکرات وارد شده است.»
گفتنی است که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان حوزه بینالملل، طولانیتر شدن روند مذاکرات، حیات برجام را تهدید میکند. این مسأله تنها به شرایط مذاکرات ارتباط نداشته و حتی برخی شرایط داخلی آمریکا همچون نزدیک شدن به انتخابات کنگره نیز در آن دخیل است.
البته برخی از افراد نزدیک به جریان سیاسی دولت در این رابطه اعلام میکنند که نباید تحولات کشورهای دیگر همچون آمریکا در روند سیاستهای کشورمان در مذاکرات تأثیر گذارد. این در حالی است که در دولت جدید همواره تأکید شده که نباید اقتصاد کشور را به مذاکرات گره زد.
در رابطه با توجه نداشتن به تحولات سیاسی در کشورهای دیگر باید گفت که در همین کشور خودمان با تغییر دولت روند مذاکرات تا حدی دستخوش تغییرات شده است. این امر در حالی است که سیاست خارجی در کشورمان به نوعی در نهادی بالاتر از دولتهای وقت اتخاذ میشود و به گفته دولتمردان تاکنون شورای عالی امنیت ملی در رابطه با برجام تصمیمگیرنده بوده.
به نقل از برخی منابع غربی در آن زمان، طرفین مذکرهکننده برجام و ایالات متحده سعی داشتند تا قبل از تغییر دولت در ایران (از آنجایی که همواره اصولگرایان منتقد برجام بودند و محتمل بودن رویکار آمدن دولت اصولگرا قبل از انتخابات 28 خردادماه) به توافق دست یابند.
در این میان برخی بر این باورند که مذاکرات مستقیم مقامات مذاکرهکننده ایران و ایالات متحده در تسریع حصول نتیجه تأثیر به سزایی خواهد داشت، که البته این مسأله مورد پذیرش طرف ایرانی قرار ندارد.
اولیانوف، مذاکرهکننده ارشد روسیه روز گذشته در توئیتی با انتشار تصویری از نشست غیررسمی سهجانبه روسیه، چین و آمریکا نوشت: روسها در کنار آمریکاییها نشستهاند، اما هیچ پیامد سیاسی ندارد.
در پایان باید گفت که با وجود اینکه برجام تاکنون همواره مورد انتقاد جریان اصولگرا در کشورمان بوده و در حالحاضر قدرت در کشورمان (مجلس یازدهم و دولت سیزدهم) در اختیار این جریان است، اما در حالحاضر کشورمان از لحاظ سیاست بینالملل در بزنگاهی از تاریخ قرار دارد که هم در سطح جهانی و هم منطقه میتواند علاوه بر تنشزدایی، بسیاری از موانع اقتصادی سر راه کشور را رفع کند.
بیتعارف باید گفت که در دهه گذشته نزاعهای سیاسی-حزبی در کشورمان شدت گرفته و تناقضات موجود در عملکرد دولت دوازدهم و مجلس یازدهم را میتوان نقطه عطف این مسأله در چند سال گذشته دانست. امیدواریم همانطور که در دولت قبل، پروژه مسکن مهر قربانی طرفکشیهای سیاسی دولت وقت شد، برجام نیز قربانی جدید این نزاعها نشود.
فارغ از خوب یا بد بودن مسکن مهر و یا برجام، باید گفت که مردم و کشور بر سر این مصادیق هزینههایی را متحمل شدهاند که با نصفه و عقیم ماندن آنها، منافع آنها قربانی نزاعهای سیاسی خواهد شد.
|
