|
«ابوالفضل احمد بن حسین همدانی» ملقب به «بدیعالزمان همدانی» زاده سال ۳۵۸ هجری قمری، در همدان بود. وی در حافظه و احاطه بر لغت، شعر و ادب اعجوبه زمان خود بود. حافظه وی به قدری قوی بود که قصیده های ۵۰ بیتی را با یک بار شنیدن حفظ میکرد. او در نظم و نثر عربی هر دو استاد بود. مهمترین تألیف او همان «مقامات» است که در فن مقامهنویسی قدیمیترین کتاب است.
بدیعالزمان همدانی در همدان تحصیل کرد و علوم ادب عرب را نزد ابن فارس رازی آموخت. در سال ۳۸۰ قمری در سن ۲۲ سالگی به گرگان و سپس در سال ۳۸۲ به نیشابور رفت. بدیعالزمان پس از سیاحت در خراسان به سیستان رفت. مدتی بعد به هرات رفت که آن زمان تابع دولت غزنوی بود. بدیعالزمان دربار محمود غزنوی را نیز برای نیل به آمال خود چندان مناسب ندید و پس از مدتی وی به هرات بازگشت و در آنجا با دختر یکی از ثروتمندان شهر بهنام الخشنامی ازدواج کرد و صاحب چند فرزند شد. بدیعالزمان باقی عمر کوتاه خود را در هرات ساکن شد. در زمان کیفیت وفات وی محققان و دانشمندان اختلاف نظر دارند، برخی میگویند که وی را مسموم کردند.
عدهای دیگر معتقدند که بدیعالزمان پیش از مرگش مدفون گردید. به این شکل که او سکته کرد و مردم او را به گمان اینکه مرده است، به خاک سپردند ولی چون شب فرا رسید، صدای او را از گور شنیدند اما هنگامیکه قبر را شکافتند، بدیعالزمان درگذشته بود. مرگ وی در سال ۳۹۸ هجری قمری در هرات بودهاست.
در کتاب مقامات او که آمیزهای از طنزپردازی، بدیههسازی و تمثیلآفرینی است، قهرمان حکایتها که مردی فاضل و جهان دیده و فهمیده است به سبب قدرنشناسی مردم و نادرست بودن نظام اجتماعی به کلاشی، اخاذی و حیلهگری روزگار میگذراند. از بدیع الزمان 3 اثر بهشرح ذیل باقی ماندهاست: از مقامات بدیعالزمان نسخ خطی متعدد در کتابخانههای مختلف دنیا مانند فرانسه، آلمان، ترکیه باقی ماندهاست و آن چندین بار در نقاط مختلف جهان به چاپ رسیدهاست.
|
