|
■ شفافیت آرای نمایندگان در مجلس یازدهم به کجا رسید؟
طرح شفافیت آرای نمایندگان به طرح مشترک محمدجواد فتحی و حسینعلی حاجیدلیگانی گفته میشود که با نام اصلی«طرح الحاق 2تبصره به ماده ۱۱۹ قانون آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی» در مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی به ثبت رسیده است. هیأترئیسه مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۴شهریورماه ۱۳۹۷ این طرح را با حمایت رسمی ۱۶۰ نماینده اعلام وصول کرد.
برخی از این نمایندگان بر این ادعا بودند که این طرح میتواند نمایندگان را در قبال آرای آنها مسئولیتپذیر کند، چرا که در حالحاضر نمایندگان در قبال رأیی که در مجلس میدهند، هیچ مسئولیتی ندارند. آنان حتی مسئولیت مدنی هم در قبال آن ندارند و اگر رأی آنها موجب خسارت به جامعه شود، نه تنها توسط هیچ نهادی مواخذه نمیشوند، بلکه مردم و موکلان آنها نیز از آرای نمایندگان خود باخبر نمیشوند.
شفافیت آرا
در مجلس یازدهم هم بلاتکلیف ماند
با اینحال این طرح در مجلس دهم به نتیجه نرسید. اما طرح شفافیت آرا به یکی از اصلیترین شعارها و وعدههای کاندیداهای یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی تبدیل شد. نمایندگان مجلس شورای اسلامی خود را انقلابی معرفی میکنند و از اینرو برخی از طرحهای این مجلس همانند طرح شفافیت آرای نمایندگان را جزئی از طرحهای انقلابی میدانند.
با این حال و با وجود تأکید بسیاری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی به طرح شفافیت آرای نمایندگان، طرح مذکور پس از گذشت یک سال از عمر مجلس همچنان بلاتکلیف مانده است.
بررسی کلیات گزارش کمیسیون آییننامه داخلی مجلس در مورد طرح اصلاح موادی از قانون آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی با عنوان "شفافیت آرای نمایندگان" در نشست علنی مجلس 15 بهمن ماه سال گذشته مورد بررسی قرار گرفت و با ۱۵۳رأی موافق و ۶۳ رأی مخالف و ۱۲رأی ممتنع از ۲۲۸رأی مأخوذه تصویب نشد.
پس از مخالفت نمایندگان با کلیات طرح شفافیت آرا، تعدادی از نمایندگان در نامهای به هیأترئیسه خواستار در دستور کار قرار گرفتن دوباره این طرح شدند. استناد این نمایندگان به ماده ۱۳۰ آییننامه داخلی است که اگر طرحی مورد تصویب مجلس واقع نشد با تقاضای کتبی ۵۰ نماینده و تصویب مجلس میتواند دوباره مورد رسیدگی قرار گیرد.
این درخواست در نشست ۲۸بهمنماه پارلمان مطرح شد و نمایندگان موافقت کردند که طرح شفافیت آرای نمایندگان مجدداً در دستور کار مجلس قرار گیرد. با این مجوز، هیأترئیسه طرح را برای بررسی دوباره به کمیسیون آییننامه داخلی ارجاع داد.
احتمال برگزاری جلسات کمیسیونی برای بررسی شفافیت آرا در هفته آینده
از آخرین اخبار پیرامون طرح شفافیت آرا باید گفت که کمیسیون آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی در آخرین هفته قبل از آغاز تعطیلات تابستانی 2هفتهای مجلس اعلام کرد که به طرح شفافیت آرای نمایندگان(ارجاع مجدد از صحن به کمیسیون مستند به ماده ۱۳۰ قانون آییننامه داخلی) با حضور یکی از طراحان، نمایندگان پیشنهاددهنده، کارشناس مرکز پژوهشها و سایر مدعوین رسیدگی کرده است و از اینرو احتمال دارد ادامه جلسات کمیسیون مذکور در هفته آینده برگزار شود.
تصویب شفافیت آرا تا قبل از تشکیل کابینه دولت سیزدهم
البته گفتنی است که پس از برگزاری سیزدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری در 28خرداد ماه، برخی از فعالان سیاسی به مطالبهگری طرح شفافیت آرای نمایندگان برخواسته و درخواستشان این است که طرح مذکور در صورت اراده نمایندگان به تصویب آن، تا قبل از تشکیل کابینه دولت بعدی به نتیجه رسد.
دلیل این گروه این است که برخی از نمایندگان در روزهای معرفی وزرای کابینه دولت جدید، اقدام به سهمخواهی میکنند. این در حالی است که دولت سیزدهم و مجلس یازدهم هر دو از یک طیف و جریان بوده و به اعتقاد این کارشناسان این امر حتی لزوم تصویب طرح شفافیت آرا تا قبل از رأی اعتماد گرفتن کابینه دولت آینده از مجلس را بیشتر میکند.
شفافیت آرا جلوی تندرویهای حزبی را خواهد گرفت
فارغ از تحلیل و بررسی محاسن و معایب طرح مذکور، باید گفت که تصویب نشدن و یا معطل ماندن طرحی که اکثریت نمایندگان مجلس بر آن تأکید میکنند تاکنون، نمره منفی برای کارنامه عملکردی مجلس یازدهم و نمایندگان آن محسوب خواهد شد.
طرح شفافیت آرای نمایندگان مجلس با وجود وارد بودن برخی از انتقادات به آن از جمله افزایش طرحهای پوپولیستی(عوامگرایانه) از سوی نمایندگان، در شرایط حالحاضر کشور که ساحت قدرت در دست یک جریان سیاسی قرار گرفته، میتواند جلوی برخی از تندرویهای حزبی را بگیرد.
در این رابطه میبایست گفت که جریان کنار رفته اصلاحات، همانند رقیب خود از حمایت اجتماعی طیف گستردهای از مردم برخوردار است. از اینرو حضور نداشتن نمایندگان این قشر از مردم در حوزه قدرت، نباید موجب شود که نظارتها و سلیقه آنها نادیده گرفته شود.
همانطور که بارها از سوی مقامات عالیه کشورمان به آن اشاره شده است، مجلس و دولت برای تمام مردم بوده و نه تنها برای طرفداران جریان پیروز.
|
