|
با این حال، آنچه در سالهای اخیر بیش از هر چیز تکرار شده، نه افتتاح کارخانه فرآوری و نه افزایش درآمد کشاورزان، بلکه وعدههایی است که هر ساله از گوش تریبون جلسات بیحاصل با عناوین مختلف وعده میشود .
از ورود گشنیز نهاوند به بورس، ثبت جهانی و ملی گشنیز نهاوند تا سرمایهگذاری چینیها و فرآوری محصول، مهمترین این وعدههای تکراری به مقصد نرسیده است.
رتبه نخست؛ ارزش افزوده آخر
آمارهای رسمی نشان میدهد نهاوند سالانه بین ۱۰ تا ۱۲ هزار تن گشنیز تولید میکند و حدود 5 تا 6هزار هکتار از اراضی این شهرستان زیر کشت این محصول قرار دارد. با وجود این ظرفیت، سالهاست بخش عمده این محصول به صورت خام از شهرستان و حتی از کشور خارج میشود و سود اصلی آن نصیب واسطهها و مراکز فرآوری خارج از شهرستان میشود.
وعدههایی که هر سال تکرار شدند
با نگاهی اجمالی به وعدههای مسئولان و متولیان حوزه کشاورزی از سال ۱۳۹۸ تاکنون تقریباً همه مسئولان مرتبط، از مدیران جهاد کشاورزی گرفته تا مدیران استانی، بر چند محور مشترک تأکید کردهاند؛ ایجاد کارخانه فرآوری، جلوگیری از خامفروشی، توسعه صنایع تبدیلی، ثبت ملی و جهانی گشنیز نهاوند و افزایش صادرات با ارزش افزوده بیشتر.
اما امروز، پس از گذشت چندین فصل برداشت، پرسش اصلی همچنان پابرجاست، کدامیک از این وعدهها به نتیجه رسیده است؟
۱۳۹۸ ایجاد کارخانه فرآوری، جلوگیری از خامفروشی، افزایش ارزش افزوده محقق نشد؛ خامفروشی ادامه یافت.
۱۳۹۹ ثبت جهانی گشنیز، ایجاد صنایع تبدیلی و کارگاههای فرآوری ثبت جهانی انجام نشده و کارخانهای به بهرهبرداری نرسید.
۱۴۰۰ زمینه استقرار کارگاههای فرآوری فراهم شده است» و وعده پایان خامفروشی افتتاح واحد مؤثر و فراگیر گزارش نشد و خامفروشی ادامه یافت.
۱۴۰۱ جذب سرمایهگذار و توسعه صنایع تبدیلی نتیجه عملی قابل توجهی اعلام نشد.
۱۴۰۲ توسعه بستهبندی و برند صادراتی همچنان صادرات عمدتاً به صورت ماده خام انجام میشود.
۱۴۰۳ پیگیری ثبت ملی و جهانی گشنیز نهاوند موضوع در مرحله پیگیری اعلام شد؛ ثبت جهانی محقق نشده است.
۱۴۰۴-۱۴۰۵ استمرار تأکید بر توسعه صنایع تبدیلی هنوز گزارشی از بهرهبرداری یک کارخانه بزرگ تخصصی فرآوری گشنیز در نهاوند منتشر نشده است.
خروج بخش قابل توجه گشنیز نهاوند
از زنجیره سود
نبود صنایع تبدیلی، تنها به معنای فقدان یک واحد صنعتی نیست؛ بلکه به معنای از دست رفتن ارزش افزوده، کاهش درآمد کشاورزان، وابستگی به واسطهها، تضعیف برند گشنیز نهاوند و از دست رفتن فرصتهای اشتغال است. در حالی که مسئولان بارها از ارزآوری بالای این محصول سخن گفتهاند، همچنان بخش قابل توجهی از سود زنجیره تولید خارج از شهرستان ایجاد میشود.
کشاورزان نهاوند امروز بیش از آنکه منتظر وعدهای تازه باشند، منتظر اجرای وعدههای گذشتهاند. شهرستانی که سالهاست قطب تولید گشنیز ایران است، هنوز نتوانسته از این مزیت طبیعی، یک مزیت اقتصادی پایدار بسازد.
اکنون مطالبه افکار عمومی از مسئولان روشن است؛ به جای تکرار وعدههای هر ساله در فصل برداشت، گزارشی شفاف از سرنوشت پروژههای فرآوری، دلایل اجرا نشدن آنها و زمانبندی دقیق برای تکمیل زنجیره ارزش گشنیز ارائه شود.
اگر نهاوند پایتخت گشنیز ایران است، این عنوان زمانی معنا پیدا میکند که سود تولید نیز به کشاورزان و اقتصاد شهرستان بازگردد، نه اینکه همچنان در ایستگاه خامفروشی متوقف بماند.
ثبت ملی ناکام ماند
نهاوند با تولید ۷۰ درصد گشنیز کشور و ۹۰ درصد گشنیز استان همچنان قطب اصلی تولید این محصول است؛ اما سهم کشاورزان از این جایگاه، همچنان خامفروشی است.
در حالی که مسئولان مدام از فرآوری، صنایع تبدیلی و ثبت ملی و جهانی گشنیز سخن میگویند، این وعدهها سالهاست تکرار میشود اما محصول نهاوند همچنان پس از بوجاری، بدون ایجاد ارزش افزوده، راهی بازارهای خارجی میشود.
به نظر میرسد در نهاوند، تولید گشنیز هر سال افزایش مییابد، اما تحقق وعدههای مسئولان همچنان پشت درِ مزرعه مانده است.
|
