|
همدان میراثدار عهد ساسانی، اشكانی، سلوكی، هخامنشی، ماد، صفویه ، قاجار و پهلوی است و بهرهمند از لایههای متفاوت تاریخی و 23 هزار شیء تاریخی. این ویژگیهای بعلاوه دسترسی آسان استانهای غربی كشور به این منطقه، سبب شد تا عزم و اراده مدیران وقت برای كلنگزنی موزه منطقهای در این كهن دیار قویتر شود؛ موزهای كه گفته میشود یكی از 14 موزه منطقهای است كه در جایجای ایران براساس یك برنامه كلان ملی درحال ساخت است.
ساخت این مجموعه فرهنگی در همدان 12 سال پیش در جوار سایت تاریخی «تپه هگمتانه» با پلان و نقشهای مشتمل بر 3 طبقه در زیر سطح زمین «موزه در خاك» به مساحت ده هزار متر مربع آغاز شد تا آینهای باشد برای به تصویر كشیدن تاریخ، تمدن و فرهنگ كهندیار همدان و نیمه غربی كشور و مجموعهای بیبدیل از آثار و اشیاء تاریخی این بخش از ایران باستان را در برابر چشمان گردشگران به نمایش بگذارد.
پس از 12 سال ساخت موزه منطقهای غرب کشور با جدیت سرعت میگیرد. سالها ساخت این موزه درگیر تأمین اعتبار و پای کار نبودن پیمانکار بود اما حالا با اختصاص 5 میلیارد تومان اعتبار از بخش موزهها و وعده اختصاص 35 میلیارد تومان اعتبار از سازمان برنامه و بودجه کشور به نقل از مسئولان مرتبط این پروژه هیچ مشکلی برای تأمین منابع مالی ندارد.
تعدد آثار تاریخی با ارزش در کاوشهای باستانشناسی و قدمت تاریخی و فرهنگی، همدان را به یکی از بهترین گزینهها برای ساخت موزه منطقهای غرب کشور تبدیل کرد.
در این مجموعه بخشهای نمایشگاه، گالریهای پژوهشی، كتابخانه تخصصی، آمفی تئاتر و سایت اداری پیشبینی و برخی مراكز خدمات رفاهی نیز گنجانده شده كه به گفته مسئولان امر، اگر این طرح به سرانجام برسد از موزههای بزرگ و مهم كشور خواهد بود.
نقشه اولیه موزه 2 طبقه روی زمین و 3 طبقه زیر سطح بود كه هنگام گودبرداری در عمق 15 متری جوشش آب از دل زمین عملیات را متوقف كرد و بهدلیل تراز بالای آب در این منطقه بهناچار طرح و نقشه كار تعویض و سپس زمان انجام کار در عمق 12 متری فونداسیونبندی ساختمان آغاز شد.
در آن ایام ثبت جهانی تپه هگمتانه در دستور كار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری كشور قرار گرفت و با توجه به ممنوع بودن ساختوسازها در حریم آثار تاریخی در مقررات سازمان جهانی یونسكو، از بیم آنكه مبادا تپه هگمتانه مورد پذیرش و پسند این سازمان واقع نشده و طرح ایران پس داده شود، طبقات روی سطح موزه از نقشه حذف و در طبقات زیرین جانمایی شد.
همین موضوع بار دیگر عملیات ساخت را با تأخیر مواجه كرد و اینبار ساخت موزه منطقهای غرب با معماری پنهان در خاك از سرگرفته شد.
تجهیز مخزن گرفتار گرانی
به گفته مسئولان میراث فرهنگی، ساخت مخزن امن نخستین بخش این موزه است كه در سال 94 به پایان رسید و آماده نصب دوربینهای مداربسته و سیستم خاموش کردن آتش شد تا این بخش قابل بهرهبرداری شود؛ اما خریداری این تجهیزات كه از نوع خارجی است در شرایط تحریم و تورم كاری بس دشوار شد كه تنها با تخصیص اعتبار و تامین نقدینگی مورد نیاز مرتفع میشود.
مخزن امن موزه یك هزار و 800 متر زیربنا دارد یعنی 3 برابر ظرفیت مورد نیاز اشیا و اموال تاریخی استان همدان؛ اگرچه این موزه منطقهای است و گستره غرب كشور را پوشش میدهد اما استانها برای انتقال میراثشان به مناطق دیگر اكراه دارند.
وی یادآوری كرد: اما در مواقع بحرانی و بروز بلایای طبیعی، دیگر استانها نیز برای در امان ماندن آثار تاریخی از گزند حادثه، با اشتیاق از این گونه مخازن امن استقبال میكنند.
موزه منطقهای یكی از 35 طرح نیمهتمام میراث فرهنگی است كه قرار بود تا سال 1400 باید به بهرهبرداری برسد؛ كاری كه بیشباهت به معجزه نیست.
بنابر پیشبینیهای پیشین یعنی آن وقتها كه گرانی و نوسانات قیمت دامن بازار مصالح ساختمانی را نگرفته بود، 250 میلیارد ریال برای پایان گرفتن این طرح لازم بود.
اما گویا اعتبارات اندك استانی كفاف این طرح بزرگ را نمیدهد و تزریق اعتبار ملی میتواند جان تازهای به كالبد نیمه جان موزه منطقهای همدان بدمد.
اگرچه بیش از 12 سال از آغاز پروژه موزه گذشته و در دورههای مختلف با وقفهها و مشکلات اجرایی فراوانی دست و پنجه نرم کرده است، اما از 2 سال پیش ادامه عملیات اجرایی آن بهصورت جدیتر کلید خورد و قرار شد امسال سالی طلایی برای تکمیل این گنجینه ارزشمند باشد.این موزه منطقهای در کنار سایت تاریخی هگمتانه شهر همدان درحال ساخت است و در مجاورت آن گنجینه و مخزن امن اشیا ساخته شده تا محلی برای نگهداری اشیای تاریخی این منطقه باشد.
در حقیقت قرار است در موزه منطقهای غرب کشور کل اشیا مکشوفه از کاوشهای باستانشناسی شامل سفالها، اشیای مفرغی و سکههای تاریخی نگهداری میشود.
بهرهبرداری از مخزن امن موزه منطقهای غرب کشور
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان گفت: مخزن امن موزه منطقهای غرب کشورآماده بهره برداری است.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به اینکه موزه منطقهای غرب کشور در زیر بنای ۸ هزار و ۵۰۰ مترمربع موزه و هزار و ۸۰۰ متر مخزن امن ساخته شده است، بیان کرد: این موزه یکی از مهمترین طرحهای فرهنگی استان همدان محسوب میشود.
علی مالمیر افزود: با توجه به تلاشهای انجام شده، مخزن امن موزه منطقه غرب کشور هماکنون قابل بهرهبرداری است و ظرفیتی که برای حفظ آثار میراث منقول استان و غرب کشور لحاظ شده در این موزه آماده نگهداری است.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان اظهار کرد: با اعتبارات تعیینشده فعالیت طرح عمرانی موزه منطقه غرب کشور تا خردادماه سال آینده ادامه و اسکلت و ساختمان موزه به پایان خواهد رسید.
وی گردشگری را یکی از محورهای اصلی توسعه استان برشمرد و ابراز کرد: این طرح میتواند در رشد گردشگری همدان تأثیر بسزایی داشته باشد.
|
