|
■ پیوست فرهنگی لازمه بهره برداری از زیرساختها
■ غفلت از بافت تاریخی گرد شگری را به کما برد
اجرا و پیشبرد اهداف مدنظر در سند راهبردیِ گردشگری یقیناً نیازمند تدوینِ برنامه های دقیق، اولویت بندی شده و پیگیری های لازم جهت اجرای مو به مو و دقیق برنامه ها و طرح های مصوب است.
از طرفی با وجود مشکلات اساسی در بخش های اقتصادی و عدم تخصیص بودجه و اعتبارات کافی برای شوراهای شهر و شهرداری ها پرداختن به برنامه های راهبردی گردشگری با چالش های عدیده ای روبرو است .
با آنکه کمیسیون گردشگری در تلفیق با عناوین اقتصاد و سرمایه گذاری در شورای پنجم توانست راهگشای برنامه ریزی های مدون در حوزه گردشگری باشد اما همچنان برخی از تصمیمات و برنامه های اجرایی نتوانست راه به اجرایی شدن ببرد.
شوراها به عنوان یکی از منابع مهم سرمایه اجتماعی بستر گسترده حضور مردمی است که در تعمیم حقوق شهروندی و فرهنگ نظم و احترام به قانون سهم عمده ای در تحقق توسعه ملی به خود اختصاص می دهد. با ارتقاء فرهنگ مسئولیت پذیری افراد ورزیده برای اداره امور محلی تربیت می نماید شورا و شهرداری ها به عنوان یک نهاد تصمیم گیر و اجرایی نه تنها قادر به ارائه و هماهنگی در زمینه تسهیلات و نیز سازماندهی امکانات در این زمینه می باشند بلکه قادرند حلقه اتصال بین مردم و نیز برنامه ریزی در حوزه گردشگری در راستای ارتقاء و توسعه شهر باشند .
بیتردید توسعهی گردشگری بدون مشارکت مدیریت هماهنگ شهری دیگر میسر نیست در صنعت گردشگری نقش شورا و شهرداری ها در ساماندهی امور مربوط به گردشگران بسیار برجسته است حالادر آخرین روزهای فعالیت شورای پنجم فرصتی فراهم شد تا نشستی با برخی صاحب نظران و علاقمندان به حوزه گردشگری در زمینه نقش شورای شهر در توسعه گردشگری همدان برگزار شود .
در این نشست رضوان سلماسی رئیس مرکز مطالعات و پژوهشهای شورای شهر همدان ، محمد رحمانی استادیار دانشگاه در رشته شهرسازی و گردشگری و وحید بهخوش کارشناس ارتباطات حوزه فرهنگ و هنر حضور داشتند .
گزیده ای از موارد مطرح شده در نشست کارشناسی نقش شورا و تصمیمات مدیریت شهری در توسعه گردشگری همدان به شرح ذیل است :
رضوان سلماسی عضو شورای اسلامی شهر همدان:
■گردشگری نیازمند مدیریت یکپارچه است
■ کمیته گردشگری مرکز مطالعات از بخش های فعال بود و ارتباط خوبی با سازمان های مختلف داشت.
■ در حوزه گردشگری تاریخی از داشته های همدان باید استفاده کنیم.
■ برای پیاده راه سازی بوعلی و اکباتان مطالعات فرهنگی اجتماعی نشده است.
■ اقتصاد و سرمایه گذاری را باید بر داشته های شهر متمرکز کنیم.
پرداختن به موضوع گردشگری در شورای پنجم آنقدر جدی بود که کمیته گردشگری فعال در مرکز مطالعات و پژوهشهای شورای اسلامی شهر همدان به گونهای متمایز بین کمیتههای فعالیت خود را پیش برد.
اعضای کارشناس و متخصص در این کمیته با بررسی موضوعات و پروژهها اقدام به ارائه نظرات کارشناسی روی پروژههای گردشگری شهر میکردند. در زمینه ورود به مقوله توسعه گردشگری همدان نیاز به کار مطالعات بیشتری دارد.
در این حوزه باید چشمانداز تعریف شود یکی از مواردی که متأسفانه ایجاد چالش کرده است. این نکته میباشد که ما در حوزه گردشگری فاقد مدیریت یکپارچه هستیم و کار به اینگونه است که برنامهای در یک ارگان مدون میشود اما دیگر سازمان ها و ارگانها کار را به صورت یکپارچه جلو نمیبرند و مدیریت یکپارچه را در گردشگری شاهد نیستیم.
نگاهها به نوع گردشگری در همدان متفاوت است و این نوع متفاوت نگاه ابد مقوله گردشگری مانعی برای پیشبرد اهداف در برنامههاست.لازم است برای همراستا شدن اهداف چشماندازی با مدیریت یک پارچه برای گردشگری تعریف شود.
از مباحثی که میتوان به خروجی قابل قبول آن اشاره کرد ایجاد مسیر گردشگری زاگرس نشینان با مشارکت شورای شهر بود .سال گذشته مبحث مسیر گردشگری غرب کشور با محوریت بهرهگیری از ظرفیتهای گردشگری موجود در کمیسیون تخصصی اقتصاد، سرمایهگذاری و گردشگری شورای شهر همدان مطرح شد که موردحمایت اعضای شورا قرار گرفت؛ ازاینرو دبیرخانه مشترک ۳ شهر شکل گرفت و ضمن پیگیریهای انجامشده، مقرر شد توافقنامهای در بحث بهرهگیری از ظرفیتهای گردشگری داشته باشیم.
از منظر دیگر میتوان گفت ، در صورتی که هویت تاریخی و طبیعی شهر همدان را بر اساس داشتههای آن تقویت کنیم، این شهر در سطح ملی و بینالمللی بیشتر مطرح خواهد بود . قدم دیگر در برنامه های شورای شهر برداشته شد که میتوان به کسب امتیاز پایلوت شهر دوستدار کودک و همدان شهری ایمن و سبز دوستدار کودک، خانوادهمحور و مشارکتجو تبدیل شود از جمله راه های برون رفت از شرایط حال حاضر است .
وحید به خوش کارشناس ارتباطات حوزه فرهنگ و هنر:
■ اراده قوی برای برنامه سازی وجود ندارد.
■ در شورا از کمیته های تخصصی طی چندین سال اخیر غفلت شده است.
■ از تجربیات و افراد دغدغه مند در حوزه گردشگری استفاده نمی شود.
■ نتوانسته ایم برند گردشگری که مسئله ساده ایست برای همدان تعریف کنیم.
■ یک نفر هم می تواند برای توسعه شهر گام بردارد زیرا پشتوانه او مردم هستند.
در حوزه گردشگری همدان نیازمند فرهنگسازی است. در 10 سال گذشته گروه های هنری و فعالان این عرصه اقدام به انعکاس توانمندیها و ظرفیتهای همدان کردهاند اما فقط در این زمینه کار انجام شده است و بس، دیگر خبری از بهره برداری از ظرفیتها در همدان نبوده است.
مغفول ماندن برنامههای فرهنگی از جمله مواردی است که حالا در زمینه گردشگری قابل تأمل است.
به عنوان ماثل ما پیاده راه ایجاد میکنیم اما اجرای برنامه فرهنگی در آن جا نداریم بهره بردن از ظرفیت پیاده راه در همدان مورد غفلت جدی است.
با جشنواره بینالمللی فیلم را به همدان آوردیم و برگزار کردیم اما به واقع چقدر از این ظرفیت به نفع گردشگری همدان بهره بردیم. عملاً دیده می شود که بهرهبرداری محتوی از اجرای پروژه ها در همدان یکی پس از دیگری مغفول مانده است. در پیاده راه بوعلی و اکباتان چقدر توانستهایم شاهد تغییر کاربریها و مشاغل به سمت و سوی فرهنگی و گردشگری شدن باشیم.
ایجاد پیاده راهها را زیربنای توسعه انسانمحوری است و پیاده راههای همدان نقش مهمی در انسانمحور شدن شهر داشته و باید از این ظرفیت بهره گرفت، اما آیا نباید به پیاده راهها بهعنوان مقصد نه محل عبور نگاه کرد و از ظرفیت آن برای حضور بیشتر گردشگران و شهروندان در همدان بهره برد؟ چرا طرح ها را ایجاد میکنیم اما بهره برداری را رها میکنیم ؟
محمد رحمانی استادیار دانشگاه در حوزه شهرسازی و گردشگری:
■ در گردشگری فرصت های زیادی داریم و نباید از آن غافل شد.
■ کمیسیون گردشگری و سرمایه گذاری در شورا حالت ویترینی دارد و سرمایه گذاری نیز اعتقادی به آن وجود ندارد.
■ زمانی که همه مولفهها را بررسی میکنیم سه شاخه اصلی با نگاه شهرسازی ایرانی و اسلامی که سه عنصر میدان، بازار و مسجد جامع در آن است، به عنوان عناصر مهم پیوند دهنده فعالیتهای شهری در همدان محسوب میشود و اینها پتانسیلهای شهری همدان برای توسعه گردشگری است
مقوله گردشگری امروز گویا در همدان به یک ژست ژورنالیستی تبدیل شده است. حالا هر کس میخواهد برنامهای پرپیمان داشته باشد به اهمیت گردشگری در همدان میپردازد.
بدون آنکه برای پیشبرد اهداف در آن برنامه داشته باشیم، همدان نتوانسته است در شکل توریستی خود نمایان کند.
میتوانستیم هسته مرکزی شهر را به یک ونیز تبدیل کنیم و این هسته مرکزی میتوانست منبع درآمدی برای شهر باشد و حوزه اقتصادی جامعه محلی را متحول کند و تحت تأثیر قرار دهد.
تغییر کاربریها و اجرای برنامههای منسجم میتوانست بازار همدان را به یک نقطه عطف در حوزه توسعهای گردشگری در همدان تبدیل کند اما هیچ گاه این اتفاق رخ نداد. همدان میتوانست به یک ویترین برای نمایش مسیر معماری ایران اسلامی باشد اما هرگز به این مهم پرداخته نشده است. شهر را در حوزه اقتصادی از خامفروشی باید خارج کنیم همدان را باید به شهر خلاق تبدیل کنیم. هسته مرکزی شهر میتواند نقطهای برای تعریف شکل توسعهای با حفظ منافع مردم باشد اما این مقوله هرگز مورد توجه قرار نمیگیرد.
متأسفانه از دیدگاه کارشناسی، شهرسازی و گردشگری این محدوده دستخوش تغییر و تحولات زیادی شده است؛ به عنوان مثال داخل آن برج ساخته شده، دارای تقاطع غیرهمسطح و ساختمانهای بلندمرتبه است. متاسفانه ما به بهانه توسعه بسیاری از بناهای واجد ارزش تاریخی شهر را از بین بردهایم. این درست است که یکی از شیوههای توسعه در شهرسازی موسوم به «توسعه درونزا» با شناسایی بافت فرسوده اقدام به ساختوساز بر روی این مناطق میکند اما باید توجه داشت در این روش نیز نمیتوان بافت قدیمی که واجد ارزش تاریخی هستند را ویران کنیم.
■ در یک کلام پس از پایان این نشست مواردی مورد تایید و تاکید قرار گرفت از جمله توجه به ناهماهنگیهای موجود بین سازمانهای مدیریتی که باعث سردرگمی اداره های شهر و اتلاف سرمایههای مادی و معنوی شده به گونهای که تصمیمگیری سازمانها و دستگاههای خدمات شهری در برخی موارد در تضاد با یکدیگر قرار میگیرند.
امروزه عدم مدیریت یکپارچه شهرها هزینههایی چندین برابر را بر پیکر اقتصاد شهری تحمیل کرده است و مدیریت شهری را با چالشهای زیادی مواجه ساخته.از جمله این چالشها ناهماهنگی، تداخل و همپوشانی در کار یکدیگر، موازیکاری و اتلاف منابع است.
شهرداری ها گرچه در سیاست گزاری ها و برنامه ریزی ها نمی توانند وارد شوند، اما می توانند در طراحی، آماده سازی و مدیریت بهره برداری سایت های گردشگری نقش مهمی داشته باشند.
گردشگری و توسعه آن امری است که روز به روز به اهمیت آن افزوده می شود. گردشگری ،صنعتی خدماتی است که به ارائه مطلوب خدمات به گردشگران وابسته است پس بنابر این شناسایی و درک انتظارات و ادراکات گردشگران و برآوردن حس رضایتمندی گردشگران از اهمیت بسزایی برخوردار است.
گردشگری در یک دهه اخیر به عنوان محور اصلی توسعه استان همدان توانسته است در راس برنامهریزیهای شهری و استانی قرار گیرد اما در حوزه شورای شهر و شهرداری د ر همدان همچنان نیازمند برنامه ریزی است .
|
